III SA/Gl 886/14

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-04-08

Skład orzekający: Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, złożony po odmowie przyznania prawa pomocy w poprzednim postępowaniu, może zostać uwzględniony w przypadku wykazania istotnej zmiany okoliczności faktycznych w porównaniu do poprzedniego wniosku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże istotną zmianę okoliczności faktycznych, która pogorszyła jej sytuację materialną w porównaniu do poprzedniego wniosku. W tym przypadku, zmniejszenie dochodów rodziny i niepewny charakter zarobków żony uzasadniały przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący T. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu podał, że jego dochody są niskie (420,00 zł brutto), a dochody żony są niestałe (ok. 1.200,00 zł). Rodzina korzysta z pomocy rodziców, ponieważ nie jest w stanie pokryć podstawowych kosztów utrzymania, takich jak czynsz, media i leki. Wniosek był drugim wnioskiem w tej sprawie, poprzednim odmówiono przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...]; [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 8 marca 2015 r. skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, że z uwagi na problemy zdrowotne zatrudniony jest na [...] etatu, a jego wynagrodzenie wynosi 420,00 zł brutto. Wprawdzie wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, jednakże ta jak wyjaśnił zatrudniona jest na podstawie umowy zlecenia, a zatem jej pensja wynosząca ok. 1.200,00 zł, nie jest stałą kwotą. Zdarza się, że w niektórych miesiącach żona nie uzyskuje żadnych dochodów, gdyż jej wynagrodzenie uzależnione jest od sprzedaży. Wobec powyższego skarżący wraz z żoną korzystają z pomocy rodziców, albowiem nie są w stanie opłacić czynszu i mediów oraz wykupić lekarstw. Środki, które posiadają przeznaczają na bieżące utrzymanie, tj. na jedzenie ok. 500,00 zł, środki czystości ok. 50,00 zł, telefon ok. 50,00 zł oraz inne wydatki jak np. buty i ubranie od 100,00 zł do 200,00 zł. Nie posiadają bowiem żadnych oszczędności ani wartościowych przedmiotów, poza udziałami w dwóch samochodach, których nie ma możliwości zbycia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym miejscu należy zauważyć, iż wniesiony w chwili obecnej przez stronę skarżącą wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest drugim wnioskiem złożonym w tejże sprawie, zatem jego rozpoznanie winno nastąpić w kontekście z art. 165 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie - do których niewątpliwie wydane wcześniej, tj. w dniu 26 sierpnia 2014 r. postanowienie w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy należy zaliczyć – mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" zgodnie z utrwalonym dotychczas orzecznictwem rozumie się wszelkie zmiany zarówno w okolicznościach faktycznych jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które swego czasu zapadło (vide: postanowienia NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FZ 106/08, Lex nr 471131). Chodzi tu o takie zmiany, które w istotny sposób wpływają na sytuację materialną strony, a w konsekwencji na jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. W ocenie Sądu obecna sytuacja rodzinna i majątkowa skarżącego w porównaniu do poprzednio złożonego wniosku rzeczywiście uległa pogorszeniu. Należy bowiem zauważyć, że w poprzednio składanym wniosku w rubryce nr 10 formularza deklarowano dochody w kwocie 2.820,00 zł, podczas gdy obecnie te zmniejszyły się do 1.620,00 zł. Kwota ta jak wskazano wystarcza jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Wprawdzie skarżący korzysta z pomocy finansowej swoich rodziców, albowiem jego stan zdrowia wymaga ponoszenia dodatkowych wydatków na leczenie, to jednak mimo to nie jest w stanie płacić za czynsz i media, albowiem jego żona zatrudniona jest na podstawie umowy zlecenia, a jej zarobki nie mają stałego charakteru. W tej sytuacji przyjąć należało, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie, albowiem kwota należnego od wniesionej skargi kasacyjnej wpisu sądowego, przekracza możliwości finansowe skarżącego. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 165 ustawy p.p.s.a. postanowił orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło