III SA/Gl 908/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-02-02
Skład orzekający: Anna Apollo, Dorota Fleszer, Magdalena Jankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina prawidłowo zinterpretowała pojęcie "najbliższej szkoły" w kontekście zapewnienia dowozu niepełnosprawnego dziecka, uwzględniając jedynie odległość geograficzną, a nie pełne dostosowanie placówki do potrzeb edukacyjnych dziecka?Ratio decidendi
Gmina nie może ograniczać się jedynie do odległości geograficznej przy określaniu "najbliższej szkoły" dla niepełnosprawnego dziecka. Kluczowe jest, aby placówka ta w pełni realizowała zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego i była faktycznie dostosowana do indywidualnych potrzeb i możliwości psychofizycznych dziecka. Brak wykazania przez gminę, że wskazana placówka spełnia te kryteria, skutkuje stwierdzeniem bezskuteczności jej czynności.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na pismo Wójta Gminy odmawiające zorganizowania dowozu jej niepełnosprawnej córki do Szkoły Podstawowej nr [...] w B. Wójt Gminy uznał, że najbliższą szkołą jest Zespół Szkół [...] w P., do której gmina ma obowiązek zapewnić transport. Skarżąca argumentowała, że szkoła w P. nie zapewnia odpowiednich warunków dla jej córki, a szkoła w B. jest lepiej dostosowana do jej potrzeb. Wójt Gminy nie wykazał, że szkoła w P. jest faktycznie "najbliższą" w rozumieniu przepisów, uwzględniając pełne potrzeby dziecka.Rozstrzygnięcie
1) stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2) zasądza od Wójta Gminy J. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. D. na pismo Wójta Gminy J. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zorganizowania dowozu dziecka do szkoły 1) stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2) zasądza od Wójta Gminy J. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z czerwca 2021 r. M. D. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na czynność Wójta Gminy J. (dalej: Wójt Gminy) z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy niepełnosprawnej córki M. D. (dalej: córki skarżącej) do Szkoły Podstawowej [...] w B. (dalej: SP nr [...]).
W skardze podniosła naruszenie:
1. przepisu prawa materialnego w postaci art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego niezastosowanie wynikające z błędnej wykładni, skutkującej powołaniem się na okoliczności, które nie mogły wyłączyć w stosunku do córki skarżącej zastosowania ww. przepisu;
2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, w szczególności: art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77§ 1 i art. 80 k.p.a. polegające na wybiórczej, nieuwzględniającej wszystkich dowodów analizie materiału dowodowego zebranego w sprawie, skutkującej nie wzięciem pod uwagę aspektów adaptacji córki skarżącej w szkole do której uczęszczała w roku szkolnym 2020/2021, co spowodowało błędne przyjęcie, że najbliższą szkołą podstawową do której Gmina J. ma obowiązek zapewnić transport niepełnosprawnej córki skarżącej jest Zespół [...] w P..
Skarżąca domaga się stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz uznania obowiązku Gminy J. dowożenia małoletniej córki skarżącej do SP nr [...].
W uzasadnieniu podnosi, że wystąpiła 12 czerwca 2020r. do Wójta Gminy o zapewnienie transportu córki do SP nr [...]. Córka skarżącej jest od urodzenia osobą niepełnosprawną z niepełnosprawnością [...]. W dniu 19 czerwca 2020r. Zespół Orzekający przy Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej w Z. wydał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego dziecka.
Pismem z dnia 16 czerwca 2020r. Wójt Gminy odmówił realizacji wniosku stwierdzając, iż najbliższą szkołą podstawową do której zapewni małoletniej transport i opiekę w trakcie przewozu jest Zespół [...] w P..
Od tej czynności Wójta Gminy skarżąca złożyła skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 2 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 485/20 stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności.
Wójt Gminy pismem z [...] r., Nr [...] ponownie odmownie rozpatrzył wniosek skarżącej z 12 czerwca 2020 r. o realizację dowozu jej niepełnosprawnej córki do SP nr [...].
W ocenie skarżącej Wójt Gminy poprzestał na przekonaniu, że skoro obecnie szkoła w P. zatrudnia tylfopedagoga – czego nie wykazał - automatycznie powinna zostać uznana za szkołę najbliższą w rozumieniu art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe. Stąd też także ponowna odmowa dowożenia córki skarżącej do SP nr [...] została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego. Wobec tego skarżąca wnosi o uznanie jej za bezskuteczną.
Córka skarżącej od dnia 1 września 2020 r. uczęszcza do SP nr [...]. Według skarżącej Wójt rozpatrując jej wniosek nie uwzględnił tej informacji, nie wziął pod uwagę jakie efekty daje dziecku nauczanie w tej placówce oraz jaki wpływ będzie miało dla niej przeniesienie do nowej szkoły. Na potwierdzenie tego skarżąca przedstawiła opinię psychologa oraz dyrektora SP nr [...]. Z dokumentów tych wynika, że córka skarżącej zaadoptowała się w szkole, nawiązała kontakty rówieśnicze, czyni znaczące postępy w nauce. Z tego względu według skarżącej dalsze kontynuowanie nauki w SP nr [...] jest niezbędne dla stabilizacji stanu psychicznego jej córki. Ponadto szkoła zapewnia nie tylko kształcenie odpowiednie do stopnia i rodzaju niepełnosprawności, ale i właściwą opiekę. Córka skarżącej posiada niepełnosprawność [...]. SP nr [...] jest jedyną szkołą podstawową na [...] dla dzieci z wadą słuchu. Jest szkołą ukierunkowaną na przyjęcia dzieci z niepełnosprawnościami występującymi u małoletniej córki skarżącej.
Wójt Gminy nie odniósł się do zarzutu skarżącej podnoszonego już w sprawie III SA/Gl 485/20 o braku w szkole w P. odpowiednio wykwalifikowanego surdopedagoga. Z zatrudnionym w tej szkole surdopedagogiem córka skarżącej miała już zajęcia w Szkole Podstawowej w K.. W ocenie skarżącej nie były one prowadzone prawidłowo, czego dowodem jest to, że córka skarżącej rozpoczynając naukę w SP nr [...] nie czytała, nie pisała i nie miała wypracowanego przez nauczyciela systemu uczenia się. Stąd też skarżąca uważa, że w Szkole Podstawowej w P. nie pracują nauczyciele wystarczająco przygotowani do pracy z dzieckiem o tak nasilonych jak u jej córki niepełnosprawnościach.
Skarżąca od roku samodzielnie dowozi córkę do SP nr [...], czas poświęcany na dowóz wyklucza podjęcie przez nią pracy zarobkowej. Pięć dni w tygodniu, czterokrotnie w ciągu dnia pokonuje dystans 44 km w jedną stronę dowożąc córkę do szkoły. Przejazd w jedną stronę zajmuje godzinę. Zawozi ją na 8 rano, wraca do K. i ponownie odbiera z B. o godz. 14.30, 13.30 lub 12.30. Czas spędzony na dowozach to minimum 4 godziny dziennie. Skarżąca opiekuje się jeszcze dwójką małoletnich dzieci ([...] lat i [...] lat) oraz mężem chorującym na [...]. Rodzina utrzymuje się obecnie z renty męża skarżącej oraz przysługującego mu świadczenia pielęgnacyjnego.
Zdaniem skarżącej Wójt Gminy zaniechał wnikliwego zapoznania się z orzeczeniem o niepełnosprawności oraz orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, które potwierdzają, że decyzja skarżącej o rozpoczęciu kształcenia córki w SP nr [...]. W razie wątpliwości mógł również zwrócić się do Poradni Pedagogiczno- Psychologicznej o dodatkową opinię, która placówka w obecnej sytuacji jest najbardziej optymalnym miejscem dalszego kształcenia dziecka.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy J. poinformował, nie odmówił powozu córki skarżącej. Powołując się na art. 39 ust. 4 pkt. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016r. Prawo oświatowe podkreślił, że nie ma obowiązku a możliwość zorganizowania bezpłatnego dojazdu. Na podstawie art. 127 ustawy Prawo oświatowe Gmina zapewnia uczniom bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, w tym przypadku jest to Zespół [...] w P.. W Zespole od 1 września 2019 r. powstały klasy integracyjne. Poczyniono wszelkie starania do stworzenia jak najlepszych warunków dla uczniów "sprawnie inaczej". Między innymi:
- kadra prawie w całości uzyskała odpowiednie kwalifikacje do prowadzenia zajęć rewalidacyjnych w zależności od rodzaju orzeczenia tj. surdopedagog, tyflopedagog, oligofrenopedagog, pedagogika specjalna, autyzm, zespół aspargera, logopeda, neurologopeda, pedagogog, psycholog, rehabilitant oraz pielęgniarka;
- została utworzona salka do zajęć sensorycznych, wyposażona w specjalistyczny sprzęt na kwotę ok. 50.000 zł;
- w miarę potrzeb są prowadzone zajęcia z dogoterapii, hipoterapii;
- zostały stworzone gabinety logopedy, pedagoga i medyczny;
-szkoła posiada bogate zaplecze np. sale wyposażone w tablice interaktywne, specjalistyczne pomoce dydaktyczne, biblioteka jest wyposażona w literaturę dotyczącą problemów edukacyjnych, salę gimnastyczną, salę korekcyjną, salę do nauczania indywidualnego.
Celem szkoły jest stworzenie warunków umożliwiających wszechstronny rozwój intelektualny i emocjonalny uczniów poprzez odpowiednią organizację kształcenia i wychowania oraz działania wspomagające wychowawczą rolę rodziny. Wszystkie podejmowane działania mają na celu dobro uczniów oraz gwarantuje im poszanowanie godności, osobistej wolności światopoglądowej i wyznaniowej z uwzględnieniem zasad bezpieczeństwa, a także promocji zdrowego trybu życia.
Na dzień dzisiejszy do powyższej placówki uczęszcza 12 -stu uczniów z różnymi orzeczeniami o niepełnosprawności. Między innymi dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności [...].
Organ zaznaczył, że dla dobra córki skarżącej oraz jego prawidłowego rozwoju oraz funkcjonowania korzystniejszy będzie dowóz do bliskiej placówki, która znajduje się na terenie Gminy J., skoro placówka ta zapewnia realizację wszystkich zaleceń zawartych w orzeczeniu Poradni Psychologiczno-Pedagogiczną z 19 czerwca 2018 r. W zaleceniach w pkt. 3 zapisano "Zdaniem specjalistów w obecnej sytuacji kształcenie powinno być realizowane w szkole ogólnodostępnej, z uwzględnieniem szczególnych potrzeb dziewczynki. Może być realizowane w szkole ogólnodostępnej, w tym z oddziałami integracyjnymi."
Wójt Gminy przedstawił także możliwe ewentualne sposoby zorganizowania transportu do B. córce skarżącej, a mianowicie:
- bus będący własnością Gminy J. (pozyskany ze środków PEFRON) realizując dowóz osób niepełnosprawnych z terenu gminy J. do ośrodków wychowawczych w Z, L. oraz R. będzie zabierał wszystkich podopiecznych a następnie transportował ich do właściwych ośrodków.
- w drugim przypadku samochód będący własnością gminy wykonywałby przewóz córki skarżącej do ośrodka [...] w L. skąd następnie realizowany by był zbiorczy transport do B..
W obu przypadkach dziecko zmuszone będzie do długotrwałego transportu, wczesnego wstawania (ok. godziny 05:00- 5:30) oraz późnego wracania do domu (ok. godziny 16:30- 17:00). Wydaje się godzić to w dobro dziecka i na pewno nie wpłynie pozytywnie na prawidłowy jego rozwój.
Tymczasem proponowane przez Wójta Gminy rozwiązanie skróci transport dziecka o co najmniej 3 godziny, w odniesieniu do całego jednego dnia. Dziecko nie będzie zmuszone wstawać o świcie i wracać późnym popołudniem spędzając sporą część czasu w busie.
Organ poinformował, że w latach 2013-2018 r. Gmina J. dowoziła 3 dzieci do B., ponieważ nie było na terenie gminy szkoły z klasami integracyjnymi. Obecnie zostały poczynione starania oraz nakłady i utworzono klasy integracyjne w szkole w P. z dniem 1 września 2019 r. Na dzień dzisiejszy Gmina nie dowozi żadnego dziecka do placówki w B.. Ponadto szkoła zapewni dla małoletniej realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego w postaci zajęć rewalidacyjnych odpowiednich do niepełnosprawności i ograniczeń ucznia. Surdopedagog będzie dynamizował rozwój dziecka, tyflopedaog będzie zajmował się wychowaniem, edukacją, terapią i rehabilitacją. Zespół [...] w P. jest w pełni dostosowany do nauki dzieci z niepełnosprawnościami oraz zapewnia wykwalifikowanych nauczycieli zgodnie z orzeczeniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, powodujące eliminację zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, następuje jedynie w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.).
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie, kontroli Sądu poddana została czynność Wójta Gminy z [...] r. w postaci odmowy dowozu dziecka skarżącej do SP nr [...].
Zgodnie z art. 127 ust. 1 tej ustawy z 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 ze zm., dalej: Prawo oświatowe) kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież niepełnosprawne, niedostosowane społecznie i zagrożone niedostosowaniem społecznym, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki odpowiednio w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych, przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i szkołach lub oddziałach integracyjnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach specjalnych, innych formach wychowania przedszkolnego i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 7.
Uczniowi objętemu kształceniem specjalnym dostosowuje się odpowiednio program wychowania przedszkolnego i program nauczania do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia. Dostosowanie następuje na podstawie opracowanego dla ucznia indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego uwzględniającego zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, o którym mowa w ust. 10 (art. 127 ust. 3). Zgodnie z art. 127 ust. 4 w zależności od rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia niepełnosprawności intelektualnej, dzieciom i młodzieży, o których mowa w ust. 1, organizuje się kształcenie i wychowanie, które stosownie do potrzeb umożliwia naukę w dostępnym dla nich zakresie, usprawnianie zaburzonych funkcji, rewalidację i resocjalizację oraz zapewnia specjalistyczną pomoc i opiekę.
Natomiast w regulacji art. 39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego został nałożony na gminę obowiązek zapewnienia uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21 rok życia. Gmina – co wynika z art. 39 ust. 4 pkt 2 Prawa oświatowego - w stosunku do dzieci i młodzieży niepełnosprawnej z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną jest niepełnosprawność intelektualna, została zobowiązana do realizacji dwóch świadczeń, w tym zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka rewalidacyjno – wychowawczego, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą: a) 24. rok życia – w przypadku uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna; b) 25. rok życia – w przypadku uczestników zajęć rewalidacyjno – wychowawczych.
W rozpoznawanej sprawie z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z 19 czerwca 2018 r. nr [...] wynika, że u córki skarżącej zdiagnozowano szereg niepełnosprawności: [...], w związku z tym występuje u niej obniżona ostrość wzroku oraz podwyższona męczliwość oczu.
Zespół orzekający zalecił kształcenie specjalne realizowane w szkole ogólnodostępnej, w tym z oddziałami integracyjnymi, szkole integracyjnej, szkole specjalnej, z uwzględnieniem szczególnych potrzeb uczennicy. Jako formy pomocy psychologiczno - pedagogicznej wskazano: zajęcia rewalidacyjne w celu stymulacji rozwoju umysłowego, emocjonalnego i społecznego dziewczynki. Zalecono także zajęcia surdologopedyczne, z psychologiem oraz z tylfopedagogiem. Ponadto w orzeczeniu wyszczególniono dalsze zalecenia, formy prowadzenia zajęć i czynności koniecznych dla prawidłowego dalszego rozwoju psychofizycznego córki skarżącej (k. 17-20 akt sądowych).
Skarżąca, w oparciu o powyższą opinię domaga się dowozu niepełnosprawnej córki do SP nr [...]. Według niej tylko ta szkoła jest w stanie w pełni sprostać jej potrzebom i zapewnić odpowiednią opiekę i edukację.
Natomiast Wójt Gminy stanął na stanowisku, że Zespół [...] w P. jest w stanie zagwarantować córce skarżącej odpowiednią opiekę i naukę zgodnie z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego. W jego ocenie to placówka oświatowa w P. jest najbliższą szkołą dla córki skarżącej, co oznacza że nie ma podstaw aby dowozić dziecko do szkoły w B..
Zasadnicze znaczenie w sprawie ma ustalenie, czy Zespół [...] w P. jest "najbliższą" szkołą w rozumieniu art. 39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego. Interpretacja tego przepisu prawnego wymaga zestawienia z niepełnosprawnością konkretnego dziecka, która to niepełnosprawność może różnić się zarówno rodzajem, jak i zakresem. Dlatego "najbliższą" szkołą, przedszkolem, ośrodkiem będzie tylko taka szkoła, przedszkole i ośrodek, który pozwala jak najpełniej realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego (lub w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka), a zatem jest najpełniej dostosowana do zdolności i możliwości psychofizycznych dziecka (wyrok WSA w Kielcach z 24 listopada 2021 r., II SA/Ke 802/21, LEX nr 3271299). Stąd też ugruntowane jest w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym na pojęcie "bliskości" składa się nie tylko element dotyczący położenia geograficznego, tj. odległości placówki od miejsca zamieszkania niepełnosprawnego dziecka, ale również element posiadania przez daną placówkę warunków umożliwiających prawidłowe kształcenie dzieci z rozpoznanym rodzajem niepełnosprawności. Ten drugi element winien być oceniany indywidualnie, w odniesieniu do treści orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, którego zaleceń, o charakterze quasi-opinii biegłych, nie może modyfikować organ reprezentujący gminę ( wyrok WSA z 11 kwietnia 2019 r., III SA/Gd 897/18, LEX nr 2652884). Wobec tego szkoła bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić wspomniane zalecenia nie będzie szkołą najbliższą wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2014 r., I OSK 1961/14, LEX nr 1636862; por. wyrok WSA w Poznaniu z 3 marca 2021 r., II SA/Po 853/20, LEX nr 3176849, wyrok NSA z 28 października 2021 r., III OSK 3941/21, LEX nr 3256720).
Podkreślić przy tym należy, że w świetle w art. 39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego nie ma w ogóle mowy o tym, że ośrodek ma być "najbliższy" a jedynie o tym, że ma on "umożliwić" realizację danego obowiązku edukacyjnego. Oznacza to, iż wyboru ośrodka dokonują rodzice (opiekunowie prawni) ucznia niepełnosprawnego, a realizacja obowiązku gminy w zakresie zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka dziecka z niepełnosprawnością sprzężoną nie jest uzależniona od odległości ośrodka do miejsca zamieszkania niepełnosprawnego dziecka. A zatem nie musi to być ośrodek najbliższy (wyrok WSA w Kielcach z 6 października 2021 r., II SA/Ke 627/21, LEX nr 3267757, wyrok WSA w Poznaniu z 3 marca 2021 r., II SA/Po 853/20, LEX nr 3176849).
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy nadal nie wykazał, iż wskazana przez niego placówka jest "szkołą najbliższą" w rozumieniu art. 39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego i że zapewnia ona realizację zaleceń, które zostały sprecyzowane w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego z 9 czerwca 2018r. Nie można bowiem za takie uznać ogólne informacje o zatrudnieniu kadry o kwalifikacjach surdopedagoga, tyflopedagoga, oligofrenopedagoga, pedagoga, logopedy, neurologopedy, psycholog, rehabilitanta. W żaden sposób Wójt Gminy nie określa, w jakim wymiarze zajęć objęta by była córka skarżącej zajęciami z tymi specjalistami. Pominięte zostały też i inne ważne dane jak np. dane o ilości dzieci w klasach integracyjnych, co ma znaczenie w realizacji zalecanych działań ukierunkowanych na poprawę funkcjonowania córki skarżącej mających zapewnić sprawniejsze nabywanie umiejętności szkolnych i satysfakcjonujących relacji równieśniczych. Nie informuje, czy zapewnione będzie wsparcie nauczyciela wspomagającego, zajęcia korekcyjno-kompensacyjne. Brak również odniesienia się do uwzględnienia w toku nauki indywidualnych potrzeb córki skarżącej.
W sytuacji, w której organ twierdzi, że realizacja zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, zostanie zapewniona przez inną placówkę, która jest położona bliżej miejsca zamieszkania dziecka, powinien również wykazać, że ta najbliższa (geograficznie) placówka może zapewnić dziecku odpowiednie metody pracy i nauki, dostosowane do stopnia jego niepełnosprawności, dokonując w tym zakresie indywidualnej oceny w świetle w szczególności orzeczenia o niepełnosprawności i orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dziecka (wyrok WSA w Kielcach z 6 października 2021 r., II SA/Ke 623/21, LEX nr 3267008). Natomiast w przekazanym skarżącej piśmie dotyczącym realizacji przez jej córkę nauki w Zespole [...] w P. brak jest konkretnych danych, dokumentów, pozwalających uznać, że wszystkie indywidualne potrzebny dziecka przez tę placówkę zostaną zrealizowane. Pismo jest lakoniczne, zawiera ogólnie sformułowane twierdzenia, nie ma w nim precyzyjnych informacji.
W szczególności z punktu widzenia niniejszej sprawy nie wynika z niego w sposób jednoznaczny, aby była ona w stanie m.in. zapewnić możliwość nauki w klasie do 5 osób, z zaleceniem pracy indywidualnej, jak i by były przeprowadzane wszystkie wskazane zajęcia dla dziecka z jej typem niepełnosprawności - rewalidacyjne, logopedyczne, korekcyjno-kompensacyjne w odpowiednim wymiarze czasu. Jak bowiem stwierdził NSA, szkołą najbliższą jest tylko szkoła pozwalająca realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka, a zatem dostosowana do zdolności psychofizycznych ucznia. Szkoła bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić wspomniane zalecenia, nie będzie zatem szkołą najbliższą (wyrok NSA z 14 lipca 2021 r., III OSK 3699/21, LEX nr 3224494).
Wobec powyższego Wójt Gminy powinien ponownie rozważyć, czy warunki gwarantowane przez SP nr [...], którą proponuje matka oraz warunki gwarantowane przez Zespół [...] w P. proponowane przez Wójta Gminy są porównywalne. Podkreślenia wymaga, że to do Wójta Gminy należy ustalenie, na podstawie posiadanej przecież wiedzy co do funkcjonowania i możliwości jakie ma Zespół [...] w P., która placówka szkolna będzie właściwa dla zapewnienia opieki stosownej do stopnia i rodzaju niepełnosprawności córki skarżącej. Nie bez znaczenia również jest to, że odbiorcą uprawnień jest niepełnosprawne dziecko. Stosowna ocena powinna więc być dokonywana w sposób szczególnie wnikliwy, roztropny i delikatny, a przede wszystkim z wykorzystaniem wiedzy fachowej. Takiej pełnej oceny w rozpoznawanej sprawie zabrakło.
Sąd stoi na stanowisku, że dobrem nadrzędnym jest dobro dziecka. Organ powinien przede wszystkim skoncentrować się na ocenie potrzeb niepełnosprawnej córki skarżącej i możliwości zapewnienia jej odpowiednich warunków nauki. Tylko te względy powinny determinować sposób wykonywania określonego w art. 39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego obowiązku gminy. Nie mogą ich przysłaniać ewentualne problemy związane z organizacją zapewnienia bezpłatnego dowozu dziecka do szkoły.
Należy więc stwierdzić, że w zaskarżonej czynności organ nie wykazał, że Zespół [...] w P. jest w stanie zrealizować wszystkie zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego córki skarżącej. Wobec tego trudno uznać, aby był najbliższą szkołą w myśl art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe.
Z uwagi na pominięcie przez organ zebrania kompletnego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji tego – z powodu braku ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku i przeprowadzenia oceny prawnej w zakresie tych okoliczności - na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., należało stwierdzić bezskuteczność zaskarżonej czynności.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę uiszczonego wpisu od skargi w wysokości [...] zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło