III SA/Gl 930/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Jyż, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Barbara Orzepowska - Kyć (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2010 r. przy udziale – sprawy ze skargi H.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z [...] r. nr [...], umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie zażalenia H. S. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z [...] r. nr [...], o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego na okres od [...] 2009 r. do czasu ostatecznego zakończenia postępowania odwoławczego przed Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie własnego tytułu wykonawczego z [...] r. nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. prowadził przeciwko zobowiązanemu H. S. postępowanie egzekucyjne, dokonując w dniu [...] r. nr [...], zajęcia nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] . Pismem z [...] 2007 r. H. S. zwrócił się do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, z uwagi na toczące się postępowanie w przedmiocie dochodzonej przymusowo niepodatkowej należności Skarbu Państwa przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w C., zawieszał postępowanie egzekucyjne kolejnymi postanowieniami z dnia: - [...] r. nr [...] , przyjmując okres zawieszenia od [...] 2007 r. do [...] 2007 r.; - [...] 2008 r. nr [...], przyjmując okres zawieszenia od [...] 2008 r. do [...] 2008 r.; - [...] 2008 r. nr [...] , przyjmując okres zawieszenia od [...] 2008 r. do [...] 2008 r. Postanowieniem z [...] r. organ odwoławczy umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane zażaleniem H. S., zaś skarga na to rozstrzygnięcie została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 23 marca 2009 r. sygn. akt I SA/Gl 673/08; - [...] r. nr [...] , przyjmując okres zawieszenia od [...] 2008 r. do [...] 2008 r.; - [...] r. nr [...] , przyjmując okres zawieszenia od [...] 2008 r. do [...] 2009 r.; - [...] r. nr [...] , przyjmując okres zawieszenia od [...] 2009 r. do [...] 2009 r. Postanowieniem z [...] r. nr [...] , organ drugoinstncyjny umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane przez H.S., podkreślając, iż w czasie domagania się przez niego zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostało ono już zawieszone do 31 października 2009 r. postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 1 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 1055/09 oddalił skargę na to postanowienie. - [...] r. nr [...], przyjmując okres zawieszenia od [...] r. do [...] r. Postanowieniem z [...] r. nr [...], Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. po raz kolejny zawiesił postępowanie egzekucyjne na okres od [...]r., aż do zakończenia postępowania odwoławczego toczącego się przed Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W podstawie prawnej powołał art. 56 § 3 w zw. z art. 56 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, ze zm.) H. S. również na to postanowienie wniósł zażalenie żądając zawieszenia postępowania egzekucyjnego w całości, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed Urzędem Ochrony Konkurencji. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w K. umorzył postępowanie odwoławcze podkreślając, iż H. S. domaga się wydania orzeczenia, tożsamego z brzmieniem postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. z [...] r. zawieszającym postępowanie, aż do zakończenia postępowania odwoławczego przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach H. S. podniósł, iż zaskarżone postanowienie jest niesłuszne z tego względu, że zobowiązany będzie wnosił, aby w postępowaniu odwoławczym była wydana decyzja procesowa przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, której prawomocność spowoduje ostateczne załatwienie sprawy, bez możliwości wznowienia postępowania w sprawie. Uznając zasadność skargi w tych warunkach, zobowiązany oczekuje zmiany zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] r. nr [...] i nadanie biegu postępowaniu odwoławczemu. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymał swoje stanowisko przyjęte w zaskarżonym postanowieniu. Zaakcentował, że wobec H. S. decyzją Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z [...] 2000 r. została orzeczona do zapłaty niepodatkowa należność budżetu państwa, w kwocie [...] zł. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W związku z toczącym się postępowaniem organ pierwszoinstanyjny na wniosek skarżącego ośmiokrotnie zawiesił postępowanie egzekucyjne wszczęte wobec H. S., na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego tę należność, zgodnie z wnioskami zobowiązanego. Zatem skoro H. S. wniósł zażalenie na rozstrzygnięcie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C., uwzględniające w całości jego wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania odwoławczego przed Urzędem Ochrony Konkurencji, postępowanie zażaleniowe stało się już w rozumieniu art. 105 w związku z art. 144 i art. 17 ustawy egzekucyjnej bezprzedmiotowym. Podlegało ono, zatem w przekonaniu organu, umorzeniu. Zauważył też, że w skardze H. S. powołał się na postępowanie odwoławcze toczące się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, podczas którego zobowiązany będzie wnosił o wydanie decyzji procesowej, jednakże nie sposób wywnioskować, o jakie faktycznie postępowanie sądowe chodzi skarżącemu, czy o będące przedmiotem niniejszej skargi, czy też postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w związku z odwołaniem od decyzji określających H. S. niepodatkową należność budżetu państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd przyjął jako stan faktyczny sprawy stan wynikający z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej (zob.: uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc tylko stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie dotknięte jest przynajmniej jedną z w/w wad skutkuje wyeliminowaniem go z obrotu prawnego. W pierwszym rzędzie zauważyć trzeba, że ocenie zgodności z prawem poddane zostało w niniejszej sprawie postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. o umorzeniu postępowania odwoławczego z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Jako podstawę prawną tego orzeczenia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zwanej dalej K.p.a. Przepis art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. pozwala na umorzenie postępowania odwoławczego ale nie określa jego przyczyn, w związku z tym w każdej indywidualnej sprawie należy ustalić konkretną przyczynę umorzenia postępowania odwoławczego, mając na uwadze art. 105 § 1 K.p.a., który mówi generalnie o podstawie umorzenia postępowania, jaką jest jego bezprzedmiotowość. W myśl tego przepisu: "Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania." Kluczową zatem rolę dla wyniku tej sprawy ma wyjaśnienie pojęcia: "bezprzedmiotowość postępowania", które to pojęcie nie znalazło ustawowego wyjaśnienia w przepisach K.p.a. Niewątpliwie jednak wyjaśnienie tego terminu musi być wiązane z samym przedmiotem postępowania, którego brak oznaczać będzie ową bezprzedmiotowość. Przedmiotem postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 1 pkt 1 K.p.a., jest indywidualna sprawa administracyjna rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnych. W sytuacji zatem, gdy sprawa ta traci charakter indywidualnej sprawy administracyjnej, bądź gdy okaże się, że nigdy charakteru takiego nie posiadała, zachodzi jej bezprzedmiotowość, która powoduje konieczność umorzenia całego postępowania. W niniejszej sprawie mamy jednak do czynienia z umorzeniem postępowania odwoławczego, a więc nie całego postępowania, a jego wydzielonej części, jaką jest postępowanie odwoławcze, zainicjowane wniesieniem przez stronę środka odwoławczego od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji. Przedstawione tu zatem wywody co do bezprzedmiotowości postępowania w ogóle należy przetransponować na grunt postępowania odwoławczego. W ten sposób rozumując Sąd uznał, że bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego zachodzi wówczas, gdy objęte środkiem odwoławczym orzeczenie utraciło swój byt prawny lub gdy z jakichkolwiek przyczyn orzeczenie organu odwoławczego nie może już wywrzeć wpływu na bieg postępowania w indywidualnej sprawie administracyjnej, co też miało miejsce w rozstrzyganej tu sprawie. Zauważyć trzeba, że umorzenie postępowania musi być w należyty sposób uzasadnione w rozstrzygnięciu i z taką sytuację mieliśmy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Organ odwoławczy przystąpił do oceny postanowienia organu pierwszej instancji i ustalił, iż wydane ono zostało zgodnie z żądaniem skarżącego wyrażonym w odwołaniu, wobec powyższego orzeczenie organu odwoławczego w stosunku do postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z 3 listopada 2009 r. nie mogło w żaden sposób wpłynąć na bieg całego postępowania. Postępowanie odwoławcze stało się tym samym bezprzedmiotowe i prawidłowym było jego umorzenie. Na marginesie należy zwrócić uwagę skarżącego na fakt, iż zawieszenie postępowania egzekucyjnego postanowieniem z 3 listopada 2009 r. nastąpiło na mocy art. 56 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a więc na żądanie wierzyciela, które zostało uwzględnione. Zobowiązanemu nie przysługuje prawo żądania zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Ponadto zauważyć trzeba, że jest to kolejna skarga H. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie jego zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie własnego tytułu wykonawczego obejmującego nieopodatkowaną należność budżetu państwa. Poprzednia skarga na postanowienie organu odwoławczego z [...] r. nr [...], wyrokiem tutejszego Sądu z 1 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 1055/09, została oddalona. Z uwagi na fakt, że skarga na postanowienie z 28 grudnia 2009 r. została złożona w podobnych okolicznościach faktycznych i prawnych, Sąd nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska w sprawie. Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalono.