III SA/Gl 931/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" E., J. i J. B. Sp. j. w R. na akt Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na podstawie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich na sutek skargi kasacyjnej "A" E., J. i J. B. Sp. j. w R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2015 r. sygn. akt III SA/Gl 931/15 postanawia 1. uchylić postanowienie z dnia 15 czerwca 2015 r. o odrzuceniu skargi w całości; zasądzić od Zarządu Województwa [...] na rzecz strony skarżącej tytułem kosztów postępowania kasacyjnego kwotę 220 zł (słownie: dwieście dwadzieścia Sygn. akt III SA/Gl 931/15 [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" E., J. i J. B. Sp. j. w R. na akt Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na podstawie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie Zarządu Województwa [...] z 2 lutego 2015 r. 2. zasądza od Zarządu Województwa [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] r. Urząd Marszałkowski Województwa [...] , powołując art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 173, dalej powoływana jako ustawa) poinformował "A" Sp.j. (dalej: wnioskodawca, skarżąca) z siedzibą w Rajczy o odmowie przyznania mu pomocy na realizację operacji pod nazwą Modernizacja kotłowni w budynku usługowym w miejscowości Ś. - montaż pompy ciepła wraz z niezbędnym wyposażeniem, o którą ubiegał się wnioskodawca we wniosku o przyznanie pomocy w zakresie małych projektów w ramach działania 413 Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju objętego PROW na lata 2007 - 2013, złożonym w dniu [...] r. na kwotę [...] zł. Jako przyczynę odmowy przyznania pomocy organ wskazał, że wnioskodawca złożył wniosek którego głównym celem jest wykorzystanie energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych w celu poprawienia warunków prowadzonej działalności przez "A" . Zakres operacji został określony również jako wykorzystanie energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych w celu poprawienia warunków prowadzonej działalności, w którym to zakresie pomoc może być przyznawana na poprawienie warunków bieżącej działalności w miejscu jej prowadzenia. Dodał, ze zakres ten nie obejmuje natomiast adaptacji czy dostosowania pomieszczeń w celu rozszerzenia działalności w innej lokalizacji. Zgodnie z wszystkimi dostępnymi źródłami oraz informacjami zawartymi we wniosku wnioskodawca nie prowadzi działalności we wskazanej lokalizacji. Dodatkowo podał, że według informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy obiekt, na którym planowana jest realizacja operacji jest w takcie remontu i do lej pory nie służył prowadzonej działalności wnioskodawcy. W piśmie tym zawarto informację o możliwości wniesienia przez wnioskodawcę skargi do sądu administracyjnego zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy, na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 t.j., z późn. zm. dalej p.p.s.a.), tj. po uprzednim wezwaniu na piśmie Urząd Marszałkowski Województwa [...] , Wydział Terenów Wiejskich, do usunięcia naruszenia prawa, w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma, stosownie do art. 52 § 3 ww. ustawy ze wskazaniem wymogów formalnych jakie powinna spełniać. Pismem z [...] r. wnioskodawca wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, podnosząc m.in. brak podstawy prawnej podjętej decyzji i błędną interpretację zakresu wniosku. Organ w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, pismem z dnia [...] r. poinformował wnioskodawcę o negatywnym rozpatrzeniu wezwania. W uzasadnieniu zajętego stanowiska wskazał, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 pomoc na małe projekty może zostać przyznana jeżeli mały projekt będzie realizowany w zakresie określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia. W związku z powyższym po dokonaniu ponownej, szczegółowej analizy przedstawionych informacji i dokumentów w przedmiotowej sprawie uznał, że nie ma możliwości sfinansowania wnioskowanej operacji w ramach działania Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju w zakresie małych projektów, objętego PROW 2007-2013, a przedstawiona do refundacji operacja nie mieści się we wskazanym przez wnioskodawcę zakresie: "wykorzystanie energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych w celu poprawienia warunków prowadzenia działalności kulturalnej lub gospodarczej, w tym polegającej na wynajmie pokoi w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem działalności rolniczej. W związku z powyższym podtrzymał uzasadnienie podane w piśmie do Wnioskodawcy z dnia 2 lutego 2015r. W piśmie tym również zawarto informację o możliwości wniesienia przez wnioskodawcę skargi do sądu administracyjnego zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu, w dniu 9 kwietnia 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) pełnomocnik strony skarżącej, złożył za pośrednictwem organu skargę do Sądu. W skardze tej, pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił organowi, Naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy), to jest: - § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażane lokalnych strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1163, dalej: Rozporządzenie) - poprzez nie wezwanie do złożenia uzupełniającego wyjaśnienia dotyczącego stanu faktycznego będącego podstawą wniosku, - art. 21 ust. 2 w zw. z art. 22 ust. 2 in fine ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) - poprzez niedokładne rozpatrzenie materiału dowodowego, a w konsekwencji - nienależyte rozpoznanie stanu faktycznego, - § 11 ust. 4 Rozporządzenia polegające na niewystarczającym uzasadnieniu przyczyn nieprzyznania pomocy Skarżącemu. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na: - błędnej wykładni punktu 7) załącznika nr 1 do Rozporządzenia poprzez przyjęcie, że wyrażenie "poprawienie warunków prowadzenia działalności gospodarczej" należy rozumieć wąsko i odnosić jedynie do faktycznie wykonywanej w momencie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej działalności gospodarczej oraz poprzez uznanie, że zawieranie umów przedwstępnych nie wchodzi w zakres pojęcia "prowadzenia działalności gospodarczej". Pełnomocnik Zarządu Województwa [...] w odpowiedzi na skargę przede wszystkim wniósł o jej odrzucenie jako złożonej po terminie ewentualnie o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę odnosząc się do postawionych zarzutów przedstawił bardzo obszerną argumentację stanowiącą podstawę negatywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy. Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2015 r. Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2, § 2 i § ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę jako wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wskazał, że odpowiedź organu na wezwanie strony do usunięcia naruszenia prawa została doręczona 2 marca 2015 r. Od tego dnia biegł 30 dniowy termin do wniesienia skargi do Sądu, który upłynął w dniu 1 kwietnia 2015 r. A zatem skarga nadana w urzędzie pocztowym w dniu 9 kwietnia 2015 r. została wniesiona po terminie. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, pismem z dnia [...] r. pełnomocnik strony skarżącej, wniósł skargę kasacyjną zarzucając i wykazując, że skarga została wniesiona w terminie. W szczególności podniósł, że odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skarżąca otrzymała w dniu 11 marca 2015r., a nie jak błędnie przyjęto w dniu 2 marca 2015 r. A zatem skarga nadana w urzędzie pocztowym w dniu 9 kwietnia 2015 r. została wniesiona z zachowaniem 30 terminu określonego w art. 58 § 2 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Zarządu Województwa [...] przyznał, że organ sporządzając kopię dokumentacji, do odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa błędnie załączył dowód doręczenia innego pisma, natomiast dowód doręczenia wnioskodawcy pisma z 2 marca 2015 r. w dniu 11 marca 2015 r. nadal pozostawał w dokumentacji organu. Jednocześnie w załączeniu do skargi kasacyjnej załączył prawidłowe zwrotne poświadczenie odbioru przez skarżącą tego pisma. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga kasacyjna i skarga zasługują na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że stosownie do treści art. 179 a ustawy p.p.s.a., jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna. W rozpatrywanej sprawie podstawy skargi kasacyjnej okazały się oczywiście usprawiedliwione. Skarga została bowiem wniesiona w terminie co słusznie zarzuciła skarżąca i co zostało przyznane oraz potwierdzone przez organ przez załączenie prawidłowego dowodu doręczenia skarżącej odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Dokonując zatem autokontroli zaskarżonego skargą kasacyjną postanowienia o odrzuceniu skargi wydanego w sprawie w dniu 15 czerwca 2015 r, Sąd w wyniku analizy nadesłanych dowodów uznał, że podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione. Zarzuty strony skarżącej zostały potwierdzone przez organ, a z przedłożonego do odpowiedzi na skargę kasacyjną dowodu doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa ponad wszelką wątpliwość wynika, że pismo to strona otrzymała w dniu 11 marca 2015r. A zatem skarga nadana w urzędzie pocztowym w dniu 9 kwietnia 2015 r. została wniesiona z zachowaniem 30 terminu określonego w art. 58 § 2 p.p.s.a. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 179a ustawy p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 18 grudnia 2015 r. uchylił postanowienie z 15 czerwca 2015 r. w przedmiocie odrzucenia skargi. Na wniosek strony orzeczono o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego wywołanego działaniem organu, który pomylił dowody doręczenia pisma z 2 marca 2015 r. Przechodząc natomiast do rozpoznania skargi, należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Regulację taką zawierają przepisy powołanej na wstępie ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, a w szczególności art. 22 ust. 4, który z kolei, odwołuje się do zasad i trybu określonych dla aktów i czynności o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Urząd Marszałkowski Województwa [...] zaskarżone skargą rozstrzygnięcie z dnia 2 lutego 2015 r. oparł na przepisie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Powołany przepis brzmi następująco: W przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Natomiast art. 22 ust. 2 tej ustawy stanowi, że "Do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postepowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 21 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio." Z kolei, jak już wyżej wskazano art. 22 ust. 4 w przypadku, o którym mowa w ust. 3 stanowi, że wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi. Przywołując powyższą regulację, w pierwszej kolejności należy zatem stwierdzić dopuszczalność wniesienia przez wnioskodawcę skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie organu zawarte w piśmie z dnia 2 lutego 2015 r. o odmowie przyznania pomocy. Strona skarżąca została pouczona przez organ o sposobie i terminie do złożenia skargi. Wniesienie skargi zostało prawidłowo poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, a skarga została wniesiona w terminie. Przechodząc do dalszej części rozważań należy stwierdzić, że skoro informacja organu została z woli ustawodawcy poddana kontroli Sądu to oczywistym jest, że powinna być jasna, czytelna i zrozumiała zarówno dla adresata jak i dla Sądu na wypadek jej kontroli w postępowaniu sadowoadministracyjnym. Wprawdzie dla zaskarżongo rozstrzygnięcia ustawodawca nie przewidział formy decyzji, ale to nie oznacza, że przyczyny odmowy przyznania pomocy mogą być podane przez organ w sposób lakoniczny i niejasny dla każdego czytelnika i odbiorcy tej informacji. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie organ w piśmie z dnia 2 lutego 2015 r. powołując przepis art.22 ust. 3 ustawy i uzasadniając przyczynę odmowy przyznania pomocy podkreślił, że pomoc może być przyznana na poprawienie warunków bieżącej działalności w miejscu jej prowadzenia, a z kolei, w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 2 marca 2015 r. powołując § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażane lokalnych strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 r. uznał, że przedstawiona do refundacji operacja nie mieści się we wskazanym przez wnioskodawcę zakresie określonym w załączniku nr 1 rozporządzenia. A zatem organ w rozpatrywanej sprawie wskazał w osobnych pismach na dwie różne przyczyny odmowy przyznania pomocy przy czym żadnej nie wyjaśnił i nie uzasadnił. Skoro zatem informacja organu o odmowie przyznania pomocy (art. 22 ust. 3) podlega ocenie Sądu (art. 22 ust.4), powinna w sposób wyczerpujący wskazywać powody, które w konsekwencji zdecydowały o negatywnej ocenie wniosku. W tej sprawie informacja udzielona wnioskodawcy w piśmie z dnia 2 lutego 2015 r. stanowiąca przedmiot zaskarżenia w zakresie podanej przyczyny odmowy przyznania pomocy całkowicie wymyka się spod kontroli Sądu i jako taka narusza prawo. Przedmiotem kontroli sądów administracyjnych w sprawach o dofinansowanie jest ocena wniosku, dokonana przez instytucję zarządzającą. Niewątpliwe obowiązkiem organu jest ustosunkowanie się w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa do zarzutów podniesionych w tym wezwaniu oraz wyjaśnienie powodów, które zadecydowały o nieuwzględnieniu wezwania. Wnioskodawca powinien otrzymać informację, która w sposób szczegółowy wyjaśnia przyczyny odmowy przyznania pomoc i precyzyjnie wskazuje podstawę prawną oraz faktyczną rozstrzygnięcia z uwzględnieniem zarzutów i uwag podniesionych przez wnioskodawcę. Podlegająca ocenie Sądu informacja powinna wskazywać i wyjaśniać powody, które w konsekwencji zdecydowały o nieprzyznaniu pomocy. Wnioskodawca ma prawo wiedzieć dlaczego odmówiono mu przyznania pomocy, a organ ma obowiązek udzielić pełnej i zrozumiałej informacji. Dopiero wówczas Sąd rozpatrujący skargę jest w stanie poznać stanowisko organu, odnieść się do zarzutów przedstawionych w skardze i następnie stwierdzić, czy zawarta w tym stanowisku ocena wniosku została przeprowadzona zgodnie z obowiązującym prawem, czy też to prawo narusza (por. m.in. wyroki NSA z 29 czerwca 2010 r., sygn. akt II GSK 658/10, LEX nr 597037 oraz z 17 maja 2011 r., sygn. akt II GSK 169/12). Tymczasem pismo z dnia 2 lutego 2015 r. wprawdzie zawiera informację o odmowie przyznania pomocy, lecz poza ogólnikowym wskazaniem przyczyny takiego stanowiska nie zawiera żadnego uzasadnienia. Przedstawienie szczegółowej argumentacji organu dopiero w odpowiedzi na skargę jest spóźnione i bezskuteczne jako, że kontroli sądowoadministracyjnej podlega zaskarżona informacja, a nie odpowiedź na skargę. Z powyższych przyczyn zarzuty podniesione w skardze okazały się zasadne. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni wyżej przedstawione przez Sąd uwagi oraz w ponownej pisemnej informacji dokona wnikliwej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.