III SA/Gl 932/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi B.S. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (uchybienie terminu do złożenia odwołania) oddala skargę. 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, rozpatrując wniosek B.S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdził, iż nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia takiego wniosku od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...], którą odmówiono stronie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami. 2. B.S. wnioskiem z dnia [...] r., który wpłynął do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. dnia [...]r. zwróciła się o umorzenie należności z tytułu składek na fundusze obsługiwane przez ZUS. 2.1. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił skarżącej umorzenia należności z tytułu składek. 2.2. Wnioskiem z dnia [...] r. skarżąca wystąpiła do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie dnia [...]r. z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dnia [...] r. wydane zostało postanowienie nr [...]o przywróceniu terminu do wniesienia wniosku. 2.3. Dnia [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. 2.4. Po wniesieniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2252/06, uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego. Powodem uchylenia stało się naruszenie art. 107 § 3 i art. 15 k.p.a. Sąd podkreślił, że dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego i dwukrotne merytoryczne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie. 2.5. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał ponowną decyzję dnia [...] r. 2.6. Wyrokiem z dnia z dnia 13 lutego 2009 r., sygn. III SA/Gl 1443/08, Wojewódzki Sądu Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. 2.7. Dnia [...] r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję, którą odmówił umorzenia należności z tytułu określonych składek. Decyzja ta zawierała pouczenie, że na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 z późn. zm., zwanej dalej u.s.u.s.) stronie przysługuje prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja została doręczona stronie dnia [...] r. jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. 3. W dniu [...] roku, skarżąca złożyła pismo opatrzone tytułem "odwołanie", w którym ponownie domagała się umorzenia zaległych składek. Pismo to wpłynęło do organu dnia [...] r., jak wynika z odcisku datownika. 4. Organ traktując wskazane pismo jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując, iż przedmiotowe pismo zostało wniesione po upływie 14 dniowego terminu zakreślonego do złożenia tego wniosku. 5. W skardze z dnia [...] r. nazwanej "odwołaniem" strona wnosiła o ponowne rozpatrzenie wniosku wskazując, że uchybienie terminu nastąpiło ze względu na błędne przeliczenie dni, a mianowicie, że uwzględniono wyłącznie 14 dni roboczych. Strona przy tym zaznaczyła, że zwyczajowo takie dni są brane pod uwagę w wyliczeniu określonego terminu. Podkreśliła też, że błędnie zinterpretowała termin ze względu na okres świąteczny jak i ogólną dezorganizację życia w tym czasie, a także chorobę jej i córki. 6. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu odwoławczego wnosił o jej oddalenie wskazując, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zależy od uznania organu odwoławczego lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej, a sposób liczenia terminu przez stronę nie znajduje uzasadnienia prawnego. 7. Na rozprawie dnia 8 października 2010 r. strona skarżąca podtrzymała zarzut błędnego sposobu liczenia terminu przez organ odwoławczy, czyli poprzez liczenie kolejnych dni zamiast tylko roboczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy wywiódł, co następuje: 8. Skarga nie jest zasadna. 9. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę między innymi działań organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, jak stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). 9.1. Tym samym, aby stwierdzić, że wystąpiło naruszenie prawa prowadzące do uchylenia zaskarżonego aktu lub stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) (zwaną dalej P.p.s.a.) Sąd musi w pierwszej kolejności ustalić treść obowiązujących norm prawnych mających zastosowanie w sprawie, aby wywieść z nich określone prawa i obowiązki, następnie ustalić zakres niezbędnych okoliczności faktycznych, które należy wykazać w ramach postępowania dowodowego i w końcu ocenić prawidłowość dokonanej przez organy subsumcji ustalonych faktów do hipotetycznego stanu prawnego. 10. W przedmiotowej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając w oparciu o art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej k.p.a.) w zw. z art. 83 ust. 4 u.s.u.s., w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Postanowienie to jest zgodne z prawem. 11. Przepis art. 83 ust. 4 u.s.u.s. stanowi między innymi, że stronie w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra i że do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. 11.1. Z powyższego przepisu wynika, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy ma być składany i rozpatrywany na warunkach i zasadach tak jak odwołanie, która to materia została uregulowana w Kodeksie postępowania administracyjnego. Użycie pojęcia "odpowiednio" oznacza, że jedne przepisy dotyczące odwołań należy stosować albo wprost, albo z pewnymi modyfikacjami, a inne nie stosować w ogóle, tzn. te, które ze swej istoty nie będą mogły mieć zastosowanie w przypadku wniosku. 11.2. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Modyfikując ten przepis należy stwierdzić, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosi się też w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji organu pierwszej instancji. Tak też organ pouczył stronę w decyzji z dnia [...] r. 11.3. Sposób obliczania terminów, w tym do wniesienia odwołania, określa art. 57 § 1 k.p.a., według którego jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło i upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Dopiero, gdy koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni (art. 57 § 4 k.p.a.). Oznacza to, że termin wyznaczony w dniach należy liczyć z uwzględnieniem kolejnych dni bez względu na to czy są to dni wolne od pracy czy robocze z zastrzeżeniem jedynie specyfiki liczenia dni jeśli chodzi o pierwszy i ostatni dzień. Przepisy te należy stosować wprost do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż są niezbędne do liczenia terminu wyznaczonego w dniach do złożenia tego wniosku. Nie można zgodzić się ze stroną, że w trakcie liczenia tego terminu uwzględnia się tylko dni robocze wyłączając dni wolne od pracy. Stanowisko strony skarżącej nie znajduje uzasadnienia prawnego. 12. W niniejszej sprawie decyzja z dnia [...]r. została doręczona stronie dnia [...] r. (środa), czyli bieg terminu 14 dni rozpoczął się [...]r. i zakończył dnia [...]r. (środa), który w tym czasie nie był dniem wolnym od pracy. Tym samym złożenie wniosku w organie dnia [...] r. nastąpiło po upływie powyższego terminu, a strona nie wnosiła o jego przywrócenie, dlatego organ zasadnie wydał zaskarżone postanowienie. 13. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd, nie znajdując podstaw do uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.