III SA/Gl 936/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Protokolant Specjalista Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2025 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w D. na decyzję Prezydenta Miasta D. z dnia 5 sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za zajęcie pasa drogowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 5 sierpnia 2024 r nr [...] Prezydent Miasta D. (dalej: Prezydent, organ), zezwolił Wspólnocie Mieszkaniowej Budynku [...] w D., (dalej: skarżąca, strona, Wspólnota) reprezentowanej przez Zarząd Wspólnoty na zajęcie pasa drogowego w ciągu ulicy [...] dz. nr [...] obręb D. [...] w D. celem umieszczenia obiektu budowlanego ([...]) zgodnie z decyzją nr [...] z dnia 4 marca 2024 r. W podstawie prawnej organ powołał art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U, z 2024 poz. 320), § 7 pkt. 1 Uchwały Nr XXXV/680/2021 Rady Miejskiej w Dąbrowie Górniczej z dnia 24 listopada 2021 r., w sprawie ustalenia dla dróg publicznych, których zarządcą jest Prezydent Miasta, wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (Dz. U. Woj. Śl. 2021 r. poz. 7669), art. 7 ust. 1 pkt. 2 i art. 39 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 609 z późn. zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r, - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 572), po rozpatrzeniu wniosku złożonego w dniu 2 sierpnia 2024 r. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z 8 lutego 2024 r. Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...], w D.złożyła do Urzędu Miejskiego w D. wniosek o wydanie zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Po weryfikacji wniosku w dniu 4 marca 2024 r. organ wydał decyzję administracyjną nr [...] na lokalizację w pasie drogowym ul, [...] dz. nr [...] obręb D. [...] w D., docieplenia ścian zewnętrznych, będących integralną częścią obiektu budowlanego, tj. budynku zlokalizowanego przy ul. [...] dz. nr [...] obręb D. [...] w D.. Decyzja została odebrana przez stronę w dniu 7 marca 2024 r. Następnie Wspólnota Mieszkaniowa złożyła do Urzędu Miejskiego w D. wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu prowadzenia robót oraz umieszczenia urządzenia (docieplenia) w pasie drogowym. Po rozpatrzeniu wniosku w dniu 5 sierpnia 2024 r. została wydana decyzja administracyjna nr [...] na zajęcie pasa drogowego w ciągu ul. [...] dz. nr [...] obręb D. [...] w D. w celu prowadzenia robót w pasie drogowym, tj. termomodernizacja budynku-ustawienie rusztowania oraz izolacja fundamentów. Decyzja ta, została wydana na wykonawcę podanego we wniosku, tj. A. S. prowadzącego działalność gospodarczą S. "[...]" Firma [...] z siedzibą w D. W dniu 5 sierpnia 2024 r. została również wydana zaskarżona decyzja administracyjna nr [...] na zajęcie pasa drogowego w ciągu ul. [...] dz. nr [...] obręb D. [...] w D. celem umieszczenia obiektu budowlanego ([...]) zgodnie z decyzją lokalizacyjną nr [...] z dnia 4 marca 2024 r,, której podmiotem była Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] w D. Przedmiotowy budynek usytuowany jest w granicy działki drogowej. Po przeprowadzonej modernizacji budynku, tj. docieplenia styropianem, ta część budynku będzie znajdowała się na działce drogowej za które pobierane są opłaty za zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego ujęte w Uchwale Nr XXXV/680/2021 Rady Miejskiej w Dąbrowie Górniczej z dnia 24 listopada 2021 r. W związku z powyższym Prezydent nałożył na skarżącą obowiązek zapłaty kwoty 115,07 zł.za zajęcie pasa drogowego. Kwota ta wynikała z szerokości o jaką poszerzył się obrys budynku po zamocowaniu styropianu. Granica pomiędzy drogą publiczną, nieruchomością skarżącej przebiegała po obrysie budynku co wynika z dołączonych do akt map i projektów technicznych wykonania elewacji. Skarżąca we wniosku o zajęcie pasa drogowego wskazała, że styropian o grubości 15 cm będzie zajmował pas drogowy na odcinku 44, 6 m (pkt 4 wniosku). W związku z tym, że wniosek strony oraz dokumentacja były w tym zakresie zbieżne to Prezydent wydał decyzję zgodną z żądaniem strony. W dniu 5 września 2024 r., skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gliwicach na wspomnianą we wstępie decyzję [...] Prezydenta Miasta D. j z dnia 5 sierpnia 2024 r. Strona zaskarżyła pkt 1 ww. decyzji z dnia 5 sierpnia 2024 roku Prezydenta Miasta D.- nr [...]. Wspólnota zarzuciła: 1) niewłaściwe zastosowanie art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, poprzez przyjęcie, iż wykonanie na ścianie budynku Wspólnoty przy ul. [...] w D. ocieplenia ([...]) stanowi zajęcie pasa drogowego i stanowiło podstawę do naliczenia opłaty, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i wniosła o uchylenie skarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi strona m.in. wskazała, że kwestionuje fakt, że skutkiem wykonanie ocieplenia budynku polegającego na położeniu na ścianach styropianu jest zajęcie pasa drogowego przy ul. [...] w D. Strona zaznaczyła, że przedmiotowy budynek mieszkalny przy ul. [...] znajdował się w zasobach Miasta D. Zasady sprzedaży lokali, w tym określenie granic nieruchomości dokonane zostało przez właściciela. Granica nieruchomości Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] (taka jest prawidłowa nazwa Wspólnoty - zgodnie z wpisem Regon ) - przebiega bezpośrednio z granicą działki nr [...] obręb D. [...]. Wspólnota nie graniczy bezpośrednio z drogą. Przy budynku znajduje się wyłożony płytkami pas umożliwiający przemieszczanie się wzdłuż budynku. Za nim w kierunku drogi usytuowany jest teren zielony ( trawnik ),dalej za nim chodnik przylegający do drogi. Zdaniem Wspólnoty obłożenie budynku styropianem spowoduje, że kilka centymetrów wystawać będzie na odcinku działki, stanowiącej opaskę budynku, a nie pas drogowy. Dojście do poszczególnych klatek budynku Wspólnoty następuje odgałęzieniami pionowymi od chodnika, bezpośrednio przylegającego do drogi. Do lata 2023 r. Wspólnotą administrował Zakład [...]. Wspólnota nadmieniła, że wcześniej nie spotkała się z taką sytuacją, by musiała uiszczać opłaty na rzecz Miasta, przy wykonywaniu prac. Ponadto skarżąca podniosła, iż termomodernizacją budynku poprawi efektywność wykorzystania energii do ogrzewania. Natomiast decyzja strony o przystąpieniu do termomodernizacji była efektem przyjętej przez Rząd Długoterminowej Strategii Renowacji Budynków i w ten sposób przyczynić się do poprawienia jakości powietrza, zmniejszenia emisji C02. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o: 1. odrzucenie skargi w całości, ewentualnie o 2. oddalenie skargi w całości 3. zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego na rzecz organu według norm przepisanych W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wskazał, że skarga winna zostać odrzucona bowiem została wniesiona po terminie. W zaistniałej sytuacji, skoro przekroczenie terminu nastąpiło wskutek nieprawidłowo dokonanej czynności związanej z wysłaniem skargi do Sądu zamiast do organu, to Wojewódzki Sąd Administracyjny miał obowiązek uwzględnić z urzędu jego upływ i z tej przyczyny odrzucić skargę. W ocenie organu w związku z tym, że wniosek strony oraz dokumentacja były w tym zakresie zbieżne to Prezydent wydał decyzję zgodną z żądaniem strony. Organ nadmienił, iż z uwagi na treść decyzji z dnia 4 marca 2024 nr [...] gdzie Prezydent zezwolił na lokalizację w pasie drogowym docieplenia ścian. Decyzja ta nie była kwestionowana przez skarżąca co sprawia, że stan faktyczny pozwalał na wydanie decyzji wymiarowej określającej opłatę za zajęcie pasa drogowego. Nadto organ wskazał, że na gruncie przedmiotowej sprawy treść pkt 4 wniosku z dnia 31 lipca 2024 r. jest spójna z dołączony do akt postępowania mapami ewidencyjnymi w zakresie w jakim docieplenie zajmuje pas drogowy. Powoduje to, że skarga jest w tym zakresie nie zasadna. Ponadto treść pkt 4 wniosku uprawniała organ do odstąpienia od uzasadnienia decyzji gdyż strona sama wskazała, że docieplenie będzie zajmowało pas drogowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267, z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Według art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.). sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Działając natomiast na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 KPA lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w KPA lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd uznał, że skarga została wniesiona z zachowaniem terminu ustawowego. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja z dnia 5 sierpnia 2024 r nr [...] Prezydenta Miasta D., zezwalająca Wspólnocie Mieszkaniowej Budynku [...] w D., (na zajęcie pasa drogowego w ciągu ulicy [...] dz. nr [...] obręb D. [...] w D. celem umieszczenia obiektu budowlanego ([...]) zgodnie z decyzją nr [...] z dnia 4 marca 2024 r. Przechodząc do rozpatrzenia niniejszej sprawy, zgodnie z definicją pasa drogowego zawartą w art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 320 z późn. zm.; dalej: DrPublU) pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Materialnoprawne podstawy wydanej decyzji stanowił art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2024r. poz. 320.; dalej: DrPublU) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 40 ust. 1 DrPublU zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c. Stosownie natomiast do art. 40 ust. 2 DrPublU zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy umieszczania w pasie drogowym liniowych urządzeń obcych (pkt 2) oraz umieszczania w pasie drogowym urządzeń obcych innych niż wymienione w pkt 2 oraz reklam (pkt 2). Jak wynika z art. 40 ust. 3 DrPublU za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę. Zasady ich ustalenia poddane zostały regulacji w art. 40 ust. 4-6d DrPublU. Istotne znaczenie ze względu na przedmiot sprawy ma art. 40 ust. 5 DrPublU, zgodnie z którym opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy liniowego urządzenia obcego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego pobieranej za każdy rok umieszczenia liniowego urządzenia obcego w pasie drogowym, przy czym za umieszczenie liniowego urządzenia obcego w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim przez okres krótszy niż rok opłata obliczana jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia liniowego urządzenia obcego w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim. W badanej sprawie podstawą nałożenia przedmiotowych opłat było umieszczenie przedmiotowego urządzeni obcego w pasie drogowym, co wynika z przepisu art. 40 ust. 3 DrPublU. Jak stwierdzono w orzecznictwie, wydając decyzje z zakresu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego należy odnieść się do tego kto i w jakim okresie posiadał w pasie drogowym przedmiotowe urządzenie, bowiem obowiązek uiszczenia opłaty obciąża wyłącznie podmiot, który są w posiadaniu urządzenia umieszczonego w pasie drogowym. Takie stanowisko nie pozostaje w sprzeczności z treścią art. 40 ust. 1 DrPublU, w którym jest mowa "o zajęciu pasa drogowego". Zajmuje bowiem pas drogowy ten kto faktycznie posiada określone urządzenia w pasie drogowym. Również w art. 40 ust. 5 i ust. 12 DrPublU mowa w "zajęciu pasa drogowego" (wyrok NSA 27 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 23/12; wyrok WSA w Poznaniu z 11 października 2016 r., sygn. akt III SA/Po 181/16). Ustalenie powyższej okoliczności pozwoli na dokonanie oceny czy była podstawa prawna obciążenia skarżącej obowiązkiem ponoszenia opłat z tego tytułu za okres podany w zaskarżonej decyzji./ Z kolei według art. 40 ust. 6 DrPublU opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia obcego innego niż wymienione w ust. 2 pkt 2", albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Sąd zauważył, że we wniosku skarżącej o zajęcie pasa drogowego z 9 lutego 2024 r. skarżąca wskazała, że styropian o grubości 15 cm będzie zajmował pas drogowy na odcinku 44, 6 m (pkt 4 wniosku). W związku z powyższym w ocenie Sądu organ miał prawo określić opłatę i nałożyć ją na Wspólnotę na podstawie art. 40 ust.6, który stanowi, że: "Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia obcego innego niż wymienione w ust. 2 pkt 2 albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Ponadto zgodnie z § 7 pkt. 1 Uchwały Nr XXXV/680/2021 Rady Miejskiej w Dąbrowie Górniczej z dnia 24 listopada 2021 r., w sprawie ustalenia dla dróg publicznych, których zarządcą jest Prezydent Miasta, wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (Dz. U. Woj. Śl. 2021 r. poz. 7669), który stanowi: "za zajecie 1m2 powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego infrastruktury ustala się następujące stawki". W związku z czym organ pobiera określone stawki opłaty zgodnie z ww. regulacją. W związku z powyższym, Sąd podzielił ocenę organu, że w niniejszej sprawie wystąpiły podstawy faktyczne i prawne do nałożenia na skarżącą opłaty na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 3 DrPublU. W zaskarżonej decyzji organ prawidłowo wyjaśnił podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, organ dokonał właściwej oceny, że w sprawie brak jest podstaw do odstąpienia od nałożonej opłaty. Podsumowując, Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził w przedmiotowej sprawie naruszenia zasad postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy jak również przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.