III SA/Gl 943/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2026 r. sprawy ze P. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 28 sierpnia 2025 r. nr SKO.K/41.3/872/2025/11008/ŁZ w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 28 sierpnia 2025r., nr SKO.K/41.3/872/2025/11008/ŁZ, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, po rozpatrzeniu odwołania P. L.(dalej: Strona, Skarżący) od decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia 6 czerwca 2025r., nr [...], o zatrzymaniu prawa jazdy - utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. W podstawie prawnej powołało się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2024, poz. 575; dalej: k.p.a.) oraz 102 ust. 1 pkt 3 lit, a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1210; dalej: u.k.p.). Stan faktyczny przedstawiał się następująco: Prezydent Miasta Z. decyzją nr [...], z 16 lipca 2018r., skierował Stronę na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie posiadanych uprawnień kategorii AM, B1, B. Decyzja ta została doręczona Stronie w trybie doręczenia zastępczego z art. 44 k.p.a., po dwukrotnym awizowaniu przesyłki na adres ul. [...] w Z., który Strona wskazuje również jako aktualny adres do doręczeń. Po bezskutecznym upływie 14 dni pismo pozostawiono w aktach sprawy, a doręczenie uznano za dokonane.​ Zgodnie z art. 101 ust. 2 pkt 2 u.k.p. (w brzmieniu obowiązującym w dacie doręczenia decyzji o skierowaniu) termin na przedstawienie orzeczenia lekarskiego wynosił 3 miesiące od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu na badanie. Jak wynika z akt sprawy, Strona w tym terminie nie przedłożyła wymaganego orzeczenia lekarskiego, czego sama nie kwestionuje. W konsekwencji decyzją z 6 czerwca 2025 r. nr [...] Prezydent Miasta Z., działając jako organ powiatu grodzkiego, orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii B o numerze [...] wydanego 2 marca 2005 r. przez Prezydenta Miasta Z.. W uzasadnieniu wskazano, że podstawą rozstrzygnięcia jest art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p., gdyż Strona nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego po uprzednim ostatecznym skierowaniu na badania decyzją z 16 lipca 2018 r.​ Kwestionując powyższą decyzję Strona wniosła odwołanie żądając o jej uchylenia w całości. W odwołaniu podniosła, że po otrzymaniu w 2025 r. duplikatu decyzji o skierowaniu na badania udał się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. na pierwszy możliwy termin (29.04.2025 r.), gdzie poddał się badaniom, jednak z powodu podwyższonych parametrów wątrobowych lekarz orzecznik odmówił wydania pozytywnego orzeczenia i skierował go na dalszą konsultację psychiatryczną na dzień 18 czerwca 2025 r.; teraz oczekuje na wynik tych badań. Skarżący podkreślił, że od 22 lat pracuje jako kierowca samochodem prywatnym, regularnie poddawał się badaniom lekarskim i psychologicznym z wynikiem pozytywnym, nigdy nie prowadził pojazdu pod wpływem alkoholu i nie stwarzał zagrożenia w ruchu drogowym, a aktualna sytuacja uniemożliwia mu wykonywanie pracy zarobkowej. Zaskarżoną decyzją z 28 sierpnia 2025 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Kolegium wskazało, że: decyzja o skierowaniu na badania z 16 lipca 2018 r. stała się ostateczna; termin 3-miesięczny na przedstawienie orzeczenia lekarskiego ma charakter terminu materialnoprawnego, nie podlega przedłużeniu ani przywróceniu; art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. przewiduje obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w razie niespełnienia obowiązku w tym terminie; przyczyny niespełnienia obowiązku, w tym podnoszone okoliczności życiowe i zawodowe strony, nie mogą zostać uwzględnione.​ W skardze na powyższą decyzję ostateczną Skarżący wnosił o uchylenie decyzji obu instancji. Wskazał w szczególności, że o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy został zawiadomiony dopiero w czerwcu 2025 r. Następnie niezwłocznie umówił się na badania w WOMP w S., gdzie poddał się wszystkim badaniom, lecz ze względu na uwarunkowania medyczne (podwyższone próby wątrobowe, dalsza diagnostyka w L., wielomiesięczne terminy) nie uzyskał pozytywnego orzeczenia. Podkreślił, że wykonywał przez 22 lata zawód kierowcy bez incydentów drogowych i zagrożenia bezpieczeństwa ruchu, a zdarzenie z 2018 r., które legło u podstaw skierowania na badania, nie było związane z kierowaniem pojazdem. Posiada postanowienie Sądu Rejonowego w Z. odrzucające wnioski o skierowanie go na leczenie odwykowe. Natomiast zatrzymanie prawa jazdy pozbawia go możliwości zarobkowania.​ W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie sądowej Skarżący podtrzymał zarzuty skargi akcentując bezpodstawność decyzji. Na pytanie Sądu wyjaśnił, że odwołał się od orzeczenia I instancji i nadal oczekuje na termin w L.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z powyższego więc wynika, że jedynym kryterium rozpoznania sprawy jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, jej legalność. Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie prawem, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa. Na wstępie wskazać trzeba, że za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, albowiem nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy zasadnie stwierdziły podstawy do zatrzymania Skarżącemu prawa jazdy. Zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, jeżeli osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2 ustawy. Termin ten – w odniesieniu do skierowania na badania lekarskie – określał w dacie doręczenia decyzji Prezydenta Miasta Z. z 16 lipca 2018 r. na mocy art. 101 ust. 2 pkt 2 ustawy i wynosił 3 miesiące.​ Trafnie wskazało SKO, że termin przewidziany w art. 101 ust. 2 u.k.p. ma charakter terminu materialnoprawnego. Upływ tego terminu rodzi skutek w postaci powstania po stronie organu obowiązku wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jeżeli adresat skierowania nie przedstawił w tym czasie wymaganego orzeczenia lekarskiego. Termin taki nie podlega ani przedłużeniu, ani przywróceniu w trybie procesowym, a organ nie dysponuje kompetencją do jego modyfikowania ze względów uznaniowych.​ Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydawana na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. ma charakter aktu związanego. Treść przepisu ("starosta wydaje decyzję administracyjną") przesądza, że po stwierdzeniu zaistnienia przesłanek ustawowych organ nie ma swobody co do tego, czy decyzję wydać, ani co do jej rozstrzygnięcia. W toku postępowania organ bada jedynie, czy decyzja kierująca na badanie lekarskie jest ostateczna oraz czy adresat w ustawowym terminie wykonał nałożony obowiązek. W tym sensie organ jest związany zarówno ostatecznością skierowania, jak i wynikiem ustaleń co do wykonania obowiązku. Okoliczności natury słusznościowej czy socjalnej nie mogą zmienić skutków prawnych upływu terminu.​ Oceniając zatem prawidłowość ustaleń faktycznych organu II instancji należy stwierdzić, że z akt wynika, że decyzja Prezydenta Miasta Z. z 16 lipca 2018 r. o skierowaniu na badania lekarskie została doręczona Stronie w trybie art. 44 k.p.a. na jej aktualny adres; prawidłowo awizowana dwukrotnie; a po bezskutecznym upływie 14-dniowego okresu przechowywania uznano doręczenie za dokonane i pozostawiono pismo w aktach. Skarżący nie kwestionuje prawidłowości adresu, a podniesiona w skardze okoliczność późniejszego otrzymania duplikatu decyzji nie ma wpływu na skutek doręczenia zastępczego, który nastąpił w 2018 r.​ Organ odwoławczy trafnie więc przyjął, że decyzja o skierowaniu na badania stała się ostateczna, a 3-miesięczny termin do przedstawienia orzeczenia lekarskiego rozpoczął bieg od dnia, w którym doręczenie zastępcze uznano za dokonane. Skarżący nie wykazał, aby w tym terminie – ani w okresie kolejnych lat – przedstawił wymagane orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Przeciwnie, sam wskazuje, że faktyczne działania w kierunku wykonania obowiązku podjął dopiero po ponownym doręczeniu mu decyzji w 2025 r. i że wciąż oczekuje na zakończenie procedury diagnostycznej. W tym stanie rzeczy zaistniały przesłanki z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. – istnienie ostatecznej decyzji kierującej na badania i niewykonanie obowiązku w ustawowym terminie – co uzasadniało wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Ocena SKO, iż organ I instancji był prawnie zobowiązany do wydania takiej decyzji, była zatem prawidłowa.​ Oceniając więc skargę i analizując jej treści zauważyć należy, że nie zawiera ona zarzutów naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego. Koncentruje się natomiast na okolicznościach natury osobistej i zawodowej Skarżącego. Strona podnosi przede wszystkim: długoletnią, bezwypadkową praktykę kierowcy; brak zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego; okoliczności zdarzenia z 2018 r., które nie dotyczyło prowadzenia pojazdu; negatywne konsekwencje utraty prawa jazdy dla możliwości zarobkowania oraz fakt, że postępowanie w przedmiocie leczenia odwykowego zakończyło się odmową skierowania.​ Zarzuty te, choć zrozumiałe z perspektywy Skarżącego, nie podważają ustaleń faktycznych i oceny prawnej organu. Po pierwsze, przepis art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. nie uzależnia zatrzymania prawa jazdy od stwierdzenia, że kierowca faktycznie stwarza zagrożenie w ruchu drogowym ani od treści postanowień sądu karnego czy rodzinnego w zakresie leczenia odwykowego. Jedyną relewantną przesłanką jest niewypełnienie obowiązku poddania się badaniom w terminie. Po drugie, organ administracji nie może – w oparciu o względy słuszności, długoletnią nienaganną praktykę kierowcy czy skutki ekonomiczne dla strony – odstąpić od stosowania przepisu o charakterze bezwzględnie obowiązującym, przewidującego akt związany. Z punktu widzenia procedury administracyjnej skarga nie wykazuje, aby SKO naruszyło przepisy k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, pominięcie istotnych dowodów czy naruszenie zasady pogłębionego zaufania obywateli do organów państwa. Kolegium w sposób wyczerpujący przedstawiło tok rozumowania, oparło rozstrzygnięcie na treści art. 101 i 102 u.k.p. oraz odniosło się do twierdzeń Strony wskazując, że z uwagi na związany charakter decyzji nie może uwzględnić jej argumentacji. Nie doszło więc do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 ani art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.​ Okoliczność, że Skarżący obecnie poddaje się badaniom lekarskim i oczekuje na ich wynik, może mieć znaczenie w odrębnym postępowaniu administracyjnym dotyczącym odzyskania uprawnień (po ewentualnym przedłożeniu aktualnego orzeczenia lekarskiego), nie wpływa jednak wstecznie na legalność zaskarżonej decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Konkludując zatem powyższe uwarunkowania faktyczne i prawne, wobec braku stwierdzenia naruszeń prawa materialnego lub procesowego przez organy obu instancji, które mogłyby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, skarga podlegała oddaleniu . Z tego względu, działając na podstawie z art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji. ----------------------- 6