III SA/Gl 944/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. L. (L.) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący domagał się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W motywach powyższego podał, że łączna kwota wpisów do których uiszczenia został zobowiązany w 32 sprawach wynosi [...] zł. Tymczasem jego miesięczny dochód z wynagrodzenia za pracę wynosi [...] zł brutto. Poza domem letniskowym o pow. [...] m2 oraz zegarkiem o wartości powyżej 3000 euro, posiada jeszcze papiery wartościowe, których wartość nominalna wynosi [...] zł. Jednakże z uwagi na niemożność ich szybkiego zbycia na dzień dzisiejszy nie posiada środków na uiszczenie wpisu sądowego. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Stosownie do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 cyt. ustawy), następuje gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, LEX nr 393645). Odnosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Skarżący jak wynika z analizy formularza nie kwalifikuje się do osób znajdujących się w ubóstwie lub mogących popaść w ubóstwo wskutek partycypowania w kosztach postępowania. Wprawdzie jego miesięczny dochód ze stosunku pracy wynosi [...] zł brutto, niemniej jednak wartość posiadanych składników majątku wymienionych w rubryce nr 7 formularza wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu zarówno w tej, jak i w równolegle prowadzonych w tut. Sądzie sprawach. W tej sytuacji domaganie się zwolnienia od kosztów sądowych kłóci się z ratio legis instytucji przyznania prawa pomocy, jako że ta została stworzona jedynie dla osób, które ze względu na trudną sytuację życiową, w której się znalazły, taką jak np. bezrobocie, śmierć jedynego żywiciela rodziny, chorobę czy klęskę żywiołową nie mogą dochodzić swych praw przed sądem. Ponieważ skarżący do takich osób się nie zalicza jego wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Fakt posiadania papierów wartościowych o wartości nominalnej [...] zł, które stanowić mogą obiektywne źródło uzyskania dodatkowych środków przeczy tezie jakoby w chwili obecnej wnioskodawca nie dysponował stosowną gotówką niezbędną do uiszczenia kosztów sądowych. Tym bardziej, że od chwili wydania zaskarżonej decyzji i wniesienia skargi upłynęło wystarczająco dużo czasu aby złożyć stosowną dyspozycję sprzedaży przynajmniej części z nich i pozyskać stosowne środki na pokrycie kosztów postępowania zarówno w tej, jak i w równolegle prowadzonych 31 innych sprawach. Wobec powyższego działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.