III SA/Gl 950/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą z wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia [...] skarżąca J.K. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. Jednocześnie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy na stosownym formularzu. Przedstawiając sytuację rodzinną i majątkową podkreśliła, iż nie jest w stanie ponieść kosztów skargi bez uszczerbku na konieczne utrzymanie. Podkreśliła, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z innymi osobami, nie posiada zasobów pieniężnych ani wartościowych przedmiotów przekraczających kwotę 3000 euro. Jest właścicielką nieruchomości gruntowej zabudowanej o pow. [...] m2. Nie osiąga dochodu, działalność gospodarcza przynosi stratę, spłaca kredyty bankowe. W wyniku wezwania o uzupełnienie wniosku nadesłała żądane dokumenty pomijając jednak wykazanie tytułu prawnego nieruchomości położonej w Ś. przy ul. [...] oraz stanu majątkowego córki T.K. Obie powyższe okoliczności legły u podstaw odmowy przyznania prawa pomocy, co nastąpiło postanowieniem z dnia 2 listopada 2009r. referendarza sądowego. Postanowienie powyższe doręczono wnioskodawczyni w dniu [...], a w dniu [...] wpłynął sprzeciw, w którym strona podtrzymała wniosek o przyznanie pomocy prawnej w zakresie częściowym. W uzasadnieniu zaznaczono obszerność przedłożonej dokumentacji, która winna być obiektywnie oceniana. Zaznaczono, że córka T. oprócz dostarczania podstawowych środków do życia nie ma możliwości finansowych aby pokrywać wszystkie wydatki swojej matki. Obowiązek taki nie wypływa również z przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zarzucono, iż referendarz nie odniósł się do istotnej okoliczności, iż prowadzona przez wnioskodawczynię działalność gospodarcza generuje stratę skupiając się na kwestii braku dokumentu o marginalnym znaczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak stanowi art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia sprzeciwu wniesionego na postanowienie referendarskie z dnia 2 listopada 2009r., a zatem kwestia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu przez Sąd z uwzględnieniem okoliczności faktycznych sprawy i zebranego materiału dowodowego istniejącego w chwili obecnej. Przede wszystkim wskazać należy, że stosownie do art. 243 § 1 i art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) na wnio-sek strony może być przyznane jej prawo pomocy w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Nadto w zakresie całkowitym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej winno nastąpić wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast częściowe przyznanie prawa pomocy następuje w przypadku, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Rozstrzygając kwestię zwolnienia skarżącej od opłat sądowych, Sąd kierował się zasadą, zgodnie z którą, instytucja prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w procedurach sądowych. Zasada ta obowiązuje również w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co wynika z art. 199. oraz art. 214 § 1 P.p.s.a. Strona zatem wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna udowodnić, wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Sąd po analizie obecnej sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawczyni oraz wobec nadesłania odpisu z KW dot. nieruchomości położonej w Ś. przy ul. [...] - uznał, że strona uprawdopodobniła okoliczność, że w nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania tj. wpisu od skargi. Ocena stanu majątkowego skarżącej prowadzi bowiem do wniosku, że uzasadnione jest uwzględnienie jego żądania. Aktualna bowiem sytuacja materialna wskazuje, że wnioskodawczyni nie dysponuje środkami pieniężnymi, nie posiada nieruchomości ani wartościowych ruchomości, które umożliwiłyby poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania. W konsekwencji zatem mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 1, § 3 i § 4 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.