III SA/Gl 958/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-04-24
Skład orzekający: Anna Apollo, Henryk Wach, Gabriela Jyż
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny może uzależnić wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej od złożenia przez stronę zabezpieczenia należności podatkowych, mimo braku wyraźnego przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę takiego uzależnienia?Ratio decidendi
Organ celny nie może uzależnić wstrzymania wykonania decyzji podatkowej od złożenia przez stronę zabezpieczenia należności podatkowych, jeśli nie istnieje wyraźny przepis prawa materialnego, który by takie uzależnienie przewidywał. Brak takiego przepisu stanowi naruszenie zasady praworządności, zasady czynnego udziału stron w postępowaniu oraz zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G. dotyczącej podatku od towarów i usług. Naczelnik odmówił wstrzymania, uzależniając je od złożenia zabezpieczenia należności podatkowych. Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA w Gliwicach, argumentując, że wstrzymanie wykonania decyzji nie jest bezwarunkowo uzależnione od złożenia zabezpieczenia, a ważny interes strony polega na nieprawomocności wyroku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. i orzekł o kosztach postępowania sądowego. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Wach, Sędzia WSA Gabriela Jyż (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2007r. przy udziale – sprawy ze skargi J. W. – "A" w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług uchyla zaskarżone postanowienie.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr: [...] Dyrektor Izby Celnej w K., po rozpatrzeniu zażalenia Pana J. W., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia [...] r., nr: [...], odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia [...] r., nr: [...].
W podstawach prawnych swego postanowienia organ II instancji powołał art.233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r. Nr 137, poz.926 z późn.zm.) art. 33 ust.7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz.535 z późn.zm.).
W uzasadnieniu tego postanowienia w pierwszej kolejności przedstawiono stan faktyczny sprawy. W tych zaś ramach podniesiono, że w dniu [...] r. na podstawie jednolitego dokumentu administracyjnego SAD nr [...] Pan J. W. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód ciężarowy marki [...], wyprodukowany w [...]r. o nr nadwozia [...]. Naczelnik Urzędu Celnego w Z. decyzją z dnia [...] r. , nr: [...] uznał to zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określił, na podstawie art. 29 § 1 w zw. z art. 23 § 7 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jedn.: Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz.802 z późn.zm.), wartość celną pojazdu na kwotę [...] EUR. Decyzja ta następnie została uchylona, po rozpatrzeniu odwołania Strony, przez organ odwoławczy (Dyrektora Izby Celnej w C. – decyzja z dnia [...] r., nr: [...]), i sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik UC w Z. decyzją z dnia [...] r., nr: [...] ponownie uznał wyżej wymienione zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określił wartość celną pojazdu na kwotę [...] EUR. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołania Strony, decyzją z dnia [...] r., nr: [...]. Ta decyzja stała się następnie przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach. WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 25.08.2004 r., sygn. akt 3/I SA/Ka 848/03, skargę tę oddalił. Wyrok ten strona zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Postanowieniem z dnia [...] r., nr: [...] Naczelnik Urzędu Celnego w G. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług należnego z tytułu importu towaru ujętego w zgłoszeniu celnym dokonanym na dokumencie SAD nr: [...] z dnia [...] r. Następnie organ ten wydał decyzję z dnia [...] r., nr: [...] , w której określił kwotę przedmiotowego podatku w wysokości [...] PLN. Jednocześnie organ I instancji wezwał Stronę do zapłaty różnicy podatku od towarów i usług w kwocie [...] PLN.
Decyzja ta została zaskarżona odwołaniem przez Stronę. W tymże odwołaniu Odwołujący się wniósł także o wstrzymanie wykonania tej decyzji.
Postanowieniem z dna [...] r., nr: [...] Naczelnik UC w G. odmówił wstrzymania wykonania swojej decyzji z dnia [...] r., nr: [...]. W postanowieniu tym organ I instancji powołał się na art.216 § 1 i 2, art. 224 § 2, § 4 i 5 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz.60 z późn. zm.) w zw. z art. 262 ustawy z dnia 9.01.1997 r. Kodeks celny (tekst jedn.: Dz.U. z 2001 r., Nr 75, poz.802), art.26 ustawy z dnia 19.03.2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo cele (Dz.U. Nr 68, poz.623). W uzasadnieniu tegoż postanowienia organ I instancji wskazał, że z art. 26 ustawy z dnia 19.03.2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne wynika, iż przepisy dotychczasowe (obowiązujące do 1.05.2004 r.) stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Polskę członkowstwa w Unii Europejskiej. Zdaniem tego organu w przedmiotowej sprawie przepis ten znajduje zastosowanie, gdyż dług celny zgodnie z art.210 Kodeksu celnego powstał z dniem wprowadzenia towaru na polski obszar celny, tj. z dniem [...] r., tym samym mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 9.01.1997 r. Kodeks celny. Art.262 Kodeksu celnego stanowi, że do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepis art. 12 i przepisy działu IV ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa.
Dalej organ ten wywiódł, iż zgodnie z art. 224 § 4 pkt 1 Ordynacji podatkowej w sprawie wstrzymania wykonania decyzji postanawia organ, który wydał decyzję do czasu przekazania odwołania wraz z aktami sprawy właściwemu organowi odwoławczemu. W oparciu o art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej stwierdził, że organ podatkowy ze względu na szczególnie ważny interes strony może, na jej wniosek lub z urzędu, w drodze postanowienia, wstrzymać wykonanie decyzji w całości lub w części.
Następnie organ I instancji uznał, w oparciu o art. 33 ust. 7 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług, że wstrzymanie wykonania decyzji uzależnione jest od złożenia zabezpieczenia należności podatkowych w trybie określonym na podstawie przepisów celnych. W decyzji z dnia [...] r. wezwano Stronę do uiszczenia różnicy podatku VAT w kwocie [...] PLN, informując jednocześnie Stronę o tym, że wstrzymanie wykonania decyzji uzależnione jest od złożenia zabezpieczenia należności, wskazując jednocześnie w jakiej formie może zostać złożone zabezpieczenie. Przedmiotowe postanowienie zostało wydane przez organ I instancji, ponieważ Strona nie dostarczyła dokumentów świadczących o złożeniu zabezpieczenia.
Na postanowienie to zostało wniesione przez Stronę zażalenie, w którym podnosiła ona, iż nie zgadza się z argumentacją organu I instancji dotyczącą zabezpieczenia jako podstawy do wstrzymania wykonania decyzji, z uwagi na fakt, iż decyzja z dnia [...] r. została wydana mimo iż "wyrok oddalający skargę kasacyjną jest nieprawomocny!!! Uznać należy ze odmowa wstrzymania wykonania decyzji jest oczywiście błędna i niedopuszczalna".
Organ odwoławczy wskazanym na wstępie zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr: [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Z treści uzasadnieniu tego postanowienia wynika, że Dyrektor Izby Celnej w K. całkowicie podzielił argumentację organu I instancji, dodając, iż w jego ocenie fakt, że WSA w Gliwicach postanowieniem z dnia 26.09.2005 r. (sygn. akt 3/I SA/Ka 848/03) uchylił postanowienie o prawomocności wyroku tego Sądu z dnia 25.08.2004 r. (sygn. akt 3/I 848/03) nie może mieć wpływu na wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, ponieważ podstawowym warunkiem do wstrzymania wykonania decyzji przez organ podatkowy jest złożenie przez Stronę zabezpieczenia należności podatkowych w trybie określonym na podstawie przepisów celnych. W przypadku nie złożenia przez Stronę zabezpieczenia kwoty wynikającej z długu celnego organ celny jest zobowiązany do odmowy wstrzymania wykonania takiej decyzji.
Na wskazane wyżej postanowienie Dyrektor Izby Celnej w K. Pan J. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej Skarżący wniósł o: 1) wstrzymanie wykonalności postanowienia Naczelnika UC w G. z dnia [...] r. oraz 2) ewentualne wstrzymanie wykonalności decyzji Naczelnika UC w G. z dnia [...] r. do czasu rozpoznania skargi lub odwołania. Zaskarżając postanowienie Dyrektora IC w K. z dnia [...] r. Skarżący uargumentował to tym, że w jego ocenie "wstrzymanie wykonalności decyzji nie jest w sposób bezwarunkowy i kategoryczny uzależnione od złożenia zabezpieczenia. Wystarczy również ważny interes strony, który w tej sprawie polega na nieprawomocności wyroku, który decyzja z d. [...] przywołuje". Skarżący uważa również, że wobec złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] r., wykonanie tej decyzji może być wstrzymane przynajmniej do czasu rozpoznania odwołania. Odmowa wstrzymania w tej sprawie nie ma racjonalnego, poważnego i przekonującego uzasadnienia poza krańcowo formalnym i pozbawionym wrażliwości stanowiskiem organu celnego i niechętnym stosunkiem tego organu do Strony.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy (Dyrektor Izby Celnej w K.) wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko i argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: skarga okazała się zasadna.
Przystępując do oceny zaskarżonego postanowienia należy w punkcie wyjścia przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wynika zaś, iż zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wyłącznie w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz do uchybienia przepisów proceduralnych, które miało istotny wpływ na wynik sprawy; zatem skargę należało uwzględnić.
Przede wszystkim należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie organy podatkowe nie ustaliły w sposób prawidłowy stanu prawnego sprawy, poprzez nie wskazanie w podstawach prawnych zaskarżonego postanowienia przepisu prawa, który daje im możliwość uzależnienia wstrzymania wykonania decyzji podatkowej od złożenia przez Stronę zabezpieczenia należności podatkowej, a więc naruszyły zasadę ogólną postępowania podatkowego - zasadę praworządności, a nadto zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu, a także zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych, zasadę obowiązku udzielania informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego, nie doręczając Skarżącemu przed wydaniem zaskarżonego postanowienia wezwania do złożenia stosownego zabezpieczenia z powołaniem regulujących tę kwestię przepisów prawa.
Zasada praworządności, wynikająca z art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz.60 z późn.zm.), stanowi, iż organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Działanie na podstawie przepisów prawa w postępowaniu podatkowym obejmuje dwa zasadnicze elementy: 1) ustalenie przez organ podatkowy zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie, 2) zastosowanie przepisów prawa procesowego przy
rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy, przy czym na ten ostatni element składają się trzy etapy: a) ustalenie jaka norma obowiązuje w znaczeniu dostatecznie określonym dla potrzeb rozstrzygnięcia; b) uznanie za udowodniony fakt na podstawie określonych materiałów i w oparciu o przyjętą teorię dowodów oraz ujęcie tego faktu w języku stosowanej normy; c) subsumcja faktu, uznanego za udowodniony, pod stosowną normę prawną; d) wiążące ustalenie konsekwencji prawnych faktu uznanego za udowodniony na podstawie stosownej normy.
Przenosząc te rozważania na stan niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż organy podatkowe naruszyły zasadę praworządności poprzez nie ustalenie jaka norma prawna obowiązuje w znaczeniu dostatecznie określonym dla potrzeb rozstrzygnięcia. Art. 224 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że wniesienie odwołania od decyzji organu podatkowego nie wstrzymuje jej wykonania, z zastrzeżeniem art. 224a i art. 224c. Zatem, jak podkreśla się w literaturze przedmiotu (por.: B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki: Ordynacja podatkowa. Komentarz. Wrocław 2007, s.883 i nast.) Ordynacja podatkowa nie nadaje odwołaniu od decyzji podatkowej środka zaskarżenia bezwzględnie suspensywnego, bo wniesienie odwołania nie wstrzymuje z mocy prawa wykonania decyzji organu pierwszej instancji. Takie rozwiązanie co do mocy odwołania powoduje, że decyzja organu podatkowego pierwszej instancji jest wykonalna, a obowiązek z niej wypływający jest wymagalny. Decyzja nieostateczna jest zatem tytułem egzekucyjnym i na jej na podstawie może być podjęte administracyjne postępowanie egzekucyjne (art. 3 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – tekst jedn.: Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz.1954 z późn.zm.). Odwołanie w postępowaniu podatkowym jest środkiem zaskarżenia względnie suspensywnym. Ocena wstrzymania wykonania decyzji organu podatkowego pierwszej instancji należy do właściwego do rozpatrzenia odwołania organu podatkowego. Stanowi o tym art.224 § 2 Ordynacji podatkowej, który wprawdzie stanowi, iż organ podatkowy, z urzędu lub na wniosek strony, wstrzymuje wykonanie decyzji, ale opiera ocenę organu na kryterium wystąpienia jednej z dwóch przesłanek, a mianowicie: uzasadnionego interesu strony lub interesu publicznego. Pojęcia "ważny interes strony" lub "interes publiczny" są pojęciami nieostrymi, niedookreślonymi, a zatem ocena jakie okoliczności sprawy przemawiają za wstrzymaniem wykonania decyzji pozostawiona jest organowi podatkowemu. Zakres swobody organu podatkowego jest ograniczony – po pierwsze przez przyjęcie, że organa orzeka w formie postanowienia, na które służy zażalenia (art.224 § 2 w zw. z art.224 § 5 Ordynacji podatkowej). W uzasadnieniu tego postanowienia organ podatkowy obowiązany jest uzasadnić motywy swojej oceny. Po drugie organ podatkowy związany jest zasadą ogólną pogłębiania zaufania do organów podatkowych (art.121 § 1 Ordynacji podatkowej). Zobowiązuje to organ podatkowy do szczególnie starannego rozważenia zasadności wstrzymania wykonania decyzji. Natomiast przepis ten nie uzależnia wstrzymania wykonania decyzji podatkowej od złożenia przez stronę stosownego zabezpieczenia należności podatkowych.
Organem właściwym do wstrzymania wykonania decyzji jest : a) organ, który wydał decyzję – do czasu przekazania odwołania wraz z aktami sprawy właściwemu organowi odwoławczemu, b) organ odwoławczy – po otrzymaniu odwołania wraz z aktami sprawy.
Art. 33-40 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz.535 z późn. zm.) wprowadzają szczególne zasady rozliczeń VAT z tytułu importu towarów. Określają kto, kiedy i w jaki sposób powinien dokonać tego rozliczenia, a także jakie są kompetencje organu celnego jako właściwego w sprawach podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Art.33 ust.7 tejże ustawy stanowi, że: "Organ celny zabezpiecza kwotę podatku, jeżeli podatek ten nie został uiszczony, w przypadkach i w trybie stosowanych przy zabezpieczeniu należności celnych na podstawie przepisów celnych." Należy podkreślić, że w określonych przypadkach organ celny może zastosować zabezpieczenie majątkowe na poczet należności majątkowych, w tym także podatkowych. Przyjęcie zabezpieczenia ma na celu zapewnienie skuteczności przeprowadzenia egzekucji należnych świadczeń, jeżeli byłaby ona konieczna. Urząd celny jest uprawniony do dokonywania zabezpieczenia należności z tytułu tych podatków w trybie stosowanym przy zabezpieczeniu majątkowym należności celnych (art.33 ust.7 ustawy), a także może zmienić decyzję o dopuszczeniu towaru na obszar celny i ustalić podatki w nowej wysokości, jeżeli stwierdzono w trakcie kontroli, że wartość celna towarów została zaniżona. Jeżeli zgodnie z przepisami prawa celnego organ celny zażąda złożenia zabezpieczenia w celu zagwarantowania pokrycia kwoty wynikającej z długu
celnego, dłużnik lub osoba mogąca się nim stać jest zobowiązana do złożenia tego zabezpieczenia. Zabezpieczenie podatku jest dokonywane w pełnej wysokości. Zgodnie z art.193 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (rozporządzenie Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny – Dz. U. UE L.92.302.1 z późn.zm), zabezpieczenie podatku może zostać złożone w formie depozytu w gotówce, lub w formie poręczenia. Stosownie do art.194 Wspólnotowego Kodeksu Celnego depozyt w gotówce powinien zostać złożony w walucie państwa członkowskiego, w którym wymagane jest złożenie zabezpieczenia. Za równoważne z depozytem w gotówce uważa się: 1) złożenie czeku, którego pokrycie gwarantowane jest przez instytucję, na którą jest wystawiony w jakikolwiek sposób, który może być zaakceptowany przez organy celne, 2) złożenie każdego innego dokumentu mającego wartość płatniczą i uznawanego przez te organy. Depozyt w gotówce lub formie równoważnej powinien zostać złożony zgodnie z przepisami obwiązującymi w państwie członkowskim, w którym wymagane jest złożenie zabezpieczenia.
Należy zauważyć, że wskazany w zaskarżonym postanowieniu przez organ odwoławczy art.33 ust.7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług jest przepisem materialny, który dotyczy zabezpieczenia podatku (odsyłając w tym zakresie do przypadków i trybu stosowanych przy zabezpieczeniu należności celnych, określonych w przepisach celnych), ale nie rozstrzyga kwestii uzależnienia przez organ celny wstrzymania wykonania decyzji podatkowej od złożenia przez stronę, wnioskująca o takie wstrzymanie, stosownego zabezpieczenia. Zatem Sąd zauważa, że w zaskarżonym postanowieniu nie wyjaśniono za pomocą jakiego rozumowania wprowadzono jako niezbędny warunek wypełnienia normy art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej warunek złożenia przez stronę, wnioskująca o takie wstrzymanie, stosownego zabezpieczenia; nie wskazano przepisu prawa, stanowiącego podstawę dla organów do uzależnienia wstrzymania wykonania tejże decyzji podatkowej od uprzedniego złożenia zabezpieczenia.
Nadto – w ocenie składu orzekającego Sądu - fakt, iż organy celne nie wezwały, przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, Strony do złożenia stosownego zabezpieczenia w określonym terminie, ze wskazaniem podstaw prawnych, z których wynika możliwość nałożenia na Stronę takiego wymogu, stanowi naruszenie zasad ogólnych postępowania podatkowego, tzn.: zasady czynnego udziału stron w postępowaniu (art.123 Ordynacji podatkowej), zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych i zasady obowiązku organów podatkowych udzielania informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego (art.121 Ordynacji podatkowej).
Art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że: "Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych" Zasada ta jak podkreśla się w doktrynie i judykaturze nie może być traktowana wyłącznie jako abstrakcyjny postulat wobec organów, lecz jako norma prawna, której zastosowanie mieć będzie konkretny wymiar. Zasada ta nie nakłada na organy podatkowe nowych obowiązków w toku postępowania podatkowego, ale nakazuje organowi podatkowemu takie wykonywanie obowiązków aby budziły zaufanie organów. Zasada ta ma zastosowanie, zarówno w zakresie stosowania przepisów materialnoprawnych, jak i przepisów procesowych. Przy zastosowaniu przepisów prawa materialnego organ podatkowy nie może zatem rozstrzygać na niekorzyść strony wszelkich niejasności przepisów. Zasada zaufania do organów podatkowych (organów państwa) przemawia za tym, by w razie wątpliwości co do rozumienia konkretnego przepisu stosować taka jego wykładnię, która nie byłaby krzywdząca dla podatnika. (por.: A. Buczek i in.: Prawo podatkowe. Warszawa 2006, s. 392 i nast.; B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki: Ordynacja podatkowa. Wrocław 2007, s. 542 i nast.; wyrok NSA z dnia 26.03.2002 r., III SA 3390/00 – PP 2003/1/63; wyrok NSA z dnia 3.11.1999 r., SA/BK 1147/98 – nie publ.; wyrok NSA z dnia 2.12.1999 r., III SA 8093/98 – nie publ.).
Przyjęta w art..121 § 2 Ordynacji podatkowej zasada ogólna obowiązku organów podatkowych udzielania informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego, jak podnosi się w literaturze przedmiotu, nie może być interpretowana w oderwaniu od innych zasad ogólnych postępowania podatkowego, w tym zwłaszcza od zasady ogólnej pogłębiania zaufania do organów podatkowych. Organ podatkowy realizując zasadę udzielania informacji obowiązany jest udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień. Przez niezbędne informacje o przepisach prawa podatkowego pozostające w związku z przedmiotem tego postępowania należy rozumieć udzielanie informacji zarówno o przepisach materialnego prawa podatkowego, jaki procesowego prawa podatkowego, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Organy w toku postępowania muszą udzielać informacji aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. W ocenie Sądu organy podatkowe w przedmiotowej sprawie naruszyły omówioną wyżej zasadę ogólną, a także zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 123 Ordynacji podatkowej), wydając zaskarżone postanowienie bez uprzedniego wezwania Skarżącego do złożenia stosownego zabezpieczenie ze wskazaniem przepisów prawa, z których wynika możliwość uzależnienia przez organ wstrzymania wykonania decyzji podatkowej od złożenia przez Stronę stosownego zabezpieczenia. Przy czym Sąd zauważa, iż nie jest wystarczającym spełnieniem przez organ podatkowy wymogów wynikających z wymienionych zasad ogólnych, w postępowaniu dotyczącym kwestii wstrzymania na wniosek strony wykonania decyzji podatkowej, zamieszczenie w decyzji Naczelnika UC w G. z dnia [...] r., nr[...] pouczenia, w którym organ ten powołał się na te same przepisy (tj. art.224 § 2 Ordynacji podatkowej i art.33 ust.7 ustawy o VAT), a także na rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 sierpnia 2004 r. w sprawie wykazu gwarantów uprawnionych do udzielania gwarancji składanych jako zabezpieczenie pokrycia kwot wynikających z długów celnych (Dz.U. Nr 194, poz. 1987). Przepisy te nie wskazują bowiem na możliwość uzależnienia przez organ podatkowy wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji podatkowej od złożenia przez stronę stosownego zabezpieczenia.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i b) oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł o kosztach postępowania sądowego.
Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, działając w oparciu o art. 152 ustawy. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi że: "W razie uwzględnienia skargi, sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku".
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło