III SA/Gl 978/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia [...] r., któremu w pierwszej kolejności należało nadać bieg stosownie do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2008 r. sygn. akt I FZ 187/08, skarżąca Spółka "A" domagała się zwolnienia od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków). W uzasadnieniu powyższego podała, iż w wyniku prowadzonego przez Urząd Skarbowy postępowania egzekucyjnego zajęto rachunek bankowy blokując tym samym jakiekolwiek ruchy finansowe firmy. Z dnia na dzień zwolniono [...] pracowników, a zarząd Spółki złożył wniosek o ogłoszenie upadłości. W tym temacie Sąd nie wydał jeszcze stosownego postanowienia z uwagi na brak środków na zabezpieczenie postępowania upadłościowego. Podobnie środki finansowe będące jednocześnie częścią kapitału zakładowego w kwocie [...] zł zostały zajęte przez Urząd Skarbowy w M. Z kolei w oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach skarżąca Spółka powołując się na zakres prowadzonej działalności, tj. [...], zadeklarowała kapitał zakładowy w wysokości [...] zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok w kwocie [...] zł oraz stratę za [...] r. w wysokości [...] zł, a także debet na koncie w kwocie [...] zł. Powyższe dane znalazły potwierdzenie w nadesłanych przy piśmie z dnia [...] r. dokumentach źródłowych w postaci: - sprawozdania finansowego za rok obrotowy od [...] r. do [...]r.; - zaświadczenia z biura rachunkowego prowadzącego księgowość Spółki wskazującego na stan kasy oraz stan rachunku bankowego wraz z kserokopią wypowiedzenia tego rachunku przez Bank "B" S.A.; - rachunku zysków i strat na dzień [...] r.; - deklaracji CIT-8 za [...] r. oraz VAT-7 za miesiąc [...]r. Ponadto w piśmie tym, do którego dołączono nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy (zawierający analogiczne dane), pełnomocnik strony oświadczył, iż te nie uległy zmianie z uwagi na fakt, iż Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, albowiem jedyny członek zarządu – tj. Prezes Spółki pozostaje w [...], zgodnie z decyzją Sądu Okręgowego w K. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania występujących w sprawie kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, W-wa 2004 r., str. 319). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną oraz prezentowane w tym zakresie stanowisko doktryny do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka zwolnienia strony skarżącej z obowiązku uiszczania kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) została spełniona. Analiza stanu majątkowego wnioskodawcy dokonana w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności oraz przedłożone do akt kserokopie dokumentów, prowadzi do wniosku, iż skarżąca Spółka "A" z siedzibą w M. wykazała w dostateczny i przekonujący sposób, że nie dysponuje wystarczającą ilością środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przeciwko Spółce prowadzone jest bowiem postępowanie egzekucyjne, w wyniku którego kapitał początkowy wynoszący [...] zł uległ zmniejszeniu o kwotę [...] zł. Ponadto w miesiącu [...] r. nie przeprowadzono żadnej transakcji, która podlegałaby opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a rok obrotowy [...] zakończono ujemnym wynikiem finansowym, tj. stratą podatkową w kwocie [...] zł i bilansową w wysokości [...] zł (por.: deklarację CIT-8 z rachunkiem zysków i strat). Co więcej wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi [...] zł, natomiast stan kasy oraz posiadanego rachunku bankowego na dzień [...] r. zamykał się w kwocie [...] zł. Jednocześnie według wyjaśnień pełnomocnika strony zawartych w piśmie z dnia [...] r. Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, albowiem jedyny członek zarządu, tj. Prezes Spółki pozostaje w [...] – zgodnie z decyzją Sądu Okręgowego. Tymczasem sprawa będąca przedmiotem skargi nie jest jedyną zawisłą w tut. Sądzie. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.