III SA/Gl 984/21
WyrokWSA w Gliwicach2021-11-17
Skład orzekający: Magdalena Jankiewicz, Adam Gołuch, Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy popełnienie przez funkcjonariusza Policji czynu o znamionach przestępstwa, którego oczywistość jest stwierdzona, stanowi podstawę do zwolnienia go ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, nawet jeśli postępowanie karne nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest uzasadnione, gdy kumulatywnie spełnione są przesłanki popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, jego oczywistości oraz faktu, że uniemożliwia to dalsze pozostawanie w służbie. Zakończenie postępowania karnego nie jest warunkiem koniecznym do wydania decyzji administracyjnej w tym przedmiocie, a ocena oczywistości popełnienia czynu należy do organu.Stan faktyczny
Skarżący, będący Naczelnikiem Wydziału Kryminalnego, został zwolniony ze służby w Policji z powodu niedopełnienia obowiązków służbowych, polegającego na nie nadaniu biegu kilkudziesięciu zawiadomieniom o popełnionych przestępstwach. Organy uznały, że takie zachowanie wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 231 § 1 k.k., jest oczywiste i uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie. Skarżący kwestionował prawidłowość zebranego materiału dowodowego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i brak przeprowadzenia niezbędnych czynności dowodowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Specjalista Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w B. z [...] r. nr [...] w sprawie zwolnienia skarżącego K.J. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.
Z akt sprawy wynika, że w związku z pismem Zastępcy Naczelnika Wydziału Kontroli Komendy Wojewódzkiej Policji K. z [...] r. w sprawie korespondencji K.T., Pierwszy Zastępca Komendanta Powiatowego Policji [...] r. w rozmowie ze skarżącym zajmującym stanowisko Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji ustalił, iż skarżący będąc referentem sprawy oszustwa oraz podrobienia podpisu na szkodę K. T. nie nadał biegu przedmiotowej sprawie. W związku z tym Komendant Powiatowy Policji wyznaczył Zespół Kontrolny do przeprowadzenia kontroli w zakresie przestrzegania Instrukcji kancelaryjnej przez skarżącego, a w szczególności nadawania biegu i rozdzielania dokumentacji w terminach przewidzianych w k.p.k. i k.p.a.
19 stycznia 2021 r. skarżący przekazał Zespołowi Kontrolnemu dokumenty znajdujące się w jego szafach i zajmowanym przez niego pomieszczeniu służbowym, które następnie zostały ujęte w spisie z natury, sporządzonym przez Zespół Kontrolny. W zabezpieczonej dokumentacji znajdowało się 26 zawiadomień o popełnionych przestępstwach, szczegółowo wymienionych w zaskarżonej decyzji, którym nie nadano biegu.
Prokurator Prokuratury Rejonowej po zapoznaniu się z zebranymi materiałami postanowił wszcząć śledztwo sygn. akt. [...] w sprawie niedopełnienia obowiązków przez skarżącego od 1 stycznia 2014 r. do 13 stycznia 2021 r. poprzez nienadanie biegu kilkudziesięciu zawiadomieniom o przestępstwach oraz innym pismom procesowym w sprawach karnych, czym działano na szkodę pokrzywdzonych w tych sprawach oraz na szkodę interesu publicznego przejawiającego się w zaufaniu do organów ścigania, tj. o czyn z art 231 § 1 k.k.
Komendant Powiatowy Policji przesłał akta postępowania administracyjnego do Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów celem uzyskania opinii w przedmiotowej sprawie. Członkowie Prezydium Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów województwa [...], postanowili wstrzymać się od wydania opinii co do zamiaru zwolnienia strony ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, do czasu zakończenia postępowania karnego w przedmiotowej sprawie.
Komendant Powiatowy Policji uznał, że skarżący w sposób oczywisty dopuścił się popełnienia czynu o znamionach przestępstwa z art. 231 § 1 kodeksu karnego, co uniemożliwia jego pozostanie w służbie i rozkazem personalnym nr [...] z [...] roku, zwolnił ww. ze służby w Policji z dniem 9 kwietnia 2021r. Decyzji tej na mocy art. 108 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji stwierdził, iż skarżący w sposób oczywisty dopuścił się popełnienia czynu o znamionach przestępstwa określonego w art. 231 § 1 k.k., polegającego na niedopełnieniu obowiązków służbowych. Za stwierdzeniem takim przemawia przede wszystkim fakt, iż będąc funkcjonariuszem publicznym, nie nadał biegu zawiadomieniom o popełnionych przestępstwach. Przedmiotowe zawiadomienia posiadał i przechowywał w swoim pomieszczeniu służbowym, które zajmował w pojedynkę. Fakt posiadania powyższych materiałów potwierdza zarówno pokwitowanie przez niego odbioru przedmiotowych dokumentów własnoręcznym podpisem w rubryce "odbierający" w Dziennikach Korespondencyjnych do pokwitowań korespondencji otrzymanej dla Wydziału Kryminalnego, jak również fizyczne wydanie 19 stycznia 2021 r. Zespołowi Kontrolnemu posiadanej dokumentacji, w tym zawiadomień o popełnionych przestępstwach. Ilość materiałów procesowych, którym nie nadał biegu oraz fakt kwitowania tych materiałów w Dziennikach Korespondencyjnych wskazują na świadomość działania strony, która zachowaniem swoim działała na szkodę pokrzywdzonych w tych sprawach.
Organ I instancji wskazał, że za koniecznością nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności przemawia interes społeczny wyrażający się szczególnym statusem i zadaniami Policji mającymi wpływ na bezpieczeństwo i porządek publiczny, które to zadania mogą być realizowane wyłącznie przez osoby spełniające warunki określone przepisami art. 25 i 27 ustawy o Policji, korzystające między innymi z przymiotu nieposzlakowanej opinii, której nie można przyznać stronie.
Od decyzji tej strona wniosła odwołanie.
W odwołaniu pełnomocnik policjanta wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji lub uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Strona podniosła, iż decyzja została wydana bez przeprowadzenia jakichkolwiek czynności dowodowych w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Z kolei dowody, które w opinii organu zostały rzekomo zgromadzone, zostały uzyskane i udokumentowane przez pracownika organu, który został wyłączony od udziału w postępowaniu na wniosek strony. Strona podnosi, że czynności wykonane przez wyłączonego pracownika organu należy uznać za wadliwe i powinny być albo przeprowadzone ponownie, albo w uzasadnieniu decyzji należało wskazać przyczynę, dla której odmawia się im przyznania przymiotu wadliwych. Organ w ramach rzekomo zgromadzonego materiału dowodowego w żaden sposób nie zweryfikował wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokumentów stanowiących zawiadomienia o ewentualnie popełnionych przestępstwach poprzestając jedynie na wskazaniu imion i nazwisk zawiadamiających oraz dat. Ponadto strona podniosła, że nieuwzględnienie wniosku dowodowego przez organ przy jednoczesnym braku należytego umotywowania takiego stanu rzeczy w uzasadnieniu decyzji stanowi naruszenie prawa procesowego, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Strona zarzuciła organowi wybiórcze włączenia z akt postępowania dyscyplinarnego do akt postępowania administracyjnego. Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymaganiom zawartym w art.107§ 3 k.p.a., zgodnie z którym powinno być spójne i logiczne.
Zaskarżoną decyzją Komendant Wojewódzki Policji utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy.
Podniósł, że decyzja podjęta w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest niezależna i odrębna od ustaleń i wyników postępowania przygotowawczego. Oczywistość popełnienia przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa podlega indywidualnej ocenie przez przełożonego, a decyzja ta ma charakter uznaniowy. Zaznaczył, że dyspozycja art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie ustanawia katalogu przestępstw, których popełnienie uniemożliwia pozostawienie policjanta w służbie. Dlatego przesłanka oczywistości popełnienia przestępstwa musi być oceniania w każdej indywidualnej sprawie poprzez ustalenie okoliczności faktycznych.
Komendant Wojewódzki Policji uznał, że przedstawiona przez organ I instancji ocena oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa jest prawidłowa, za czym przemawia materiał dowodowy, w szczególności wykaz materiałów znajdujących się w szafach i pomieszczeniach zajmowanych przez stronę, ujętych spisie z natury.
Skarżący jako funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji w myśl § 6 pkt 3 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, jako przełożony zobowiązany był do rozdzielenia zadań służbowych między podwładnych w sposób odpowiadający indywidualnemu zróżnicowaniu w zakresie umiejętności i doświadczenia zawodowego oraz predyspozycji osobistych, a także z uwzględnieniem aktualnego obciążenia zadaniami wcześniej zleconymi, czego nie uczynił.
Do wystąpienia skutku w rozumieniu art. 231 § 1 k.k. konieczne jest, żeby nieprzestrzeganie procedur, przejawiające się nadużyciem uprawnień lub niedopełnieniem obowiązków, przełożyło się na stworzenie stanu bezpośredniego narażenia na niebezpieczeństwo wystąpienia szkody dla zindywidualizowanego i skonkretyzowanego w danych okolicznościach faktycznych interesu publicznego lub prywatnego. W omawianej sprawie bezsporne pozostaje, że w zajmowanej przez skarżącego szafie ujawniono dokumenty, w tym zawiadomienia o przestępstwach, które nie zostały przez niego rozdzielone wśród podległych funkcjonariuszy. Skutkiem takiego zachowania było niewszczęcie działań zmierzających do wykrycia i ustalenia czynu przestępnego i jego sprawcy, naruszenie chronionych interesów pokrzywdzonych oraz naruszenia zaufania obywateli do Policji.
Zdaniem organu, poczynione ustalenia nakazują więc przyjęcie, iż skarżący poprzez nierozdzielenie spraw wśród podległych funkcjonariuszy nie dopełnił obowiązków służbowych działając na szkodę interesu prywatnego i publicznego, a nadto naraził na szkodę dobro i autorytet Policji, co uzasadnia tezę, że działaniem swoim dopuścił się czynu o znamionach przestępstwa z art. 231 § 1 kodeksu karnego.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ uznał je za nieuzasadnione. Stwierdził, że skarżącemu zapewniono możliwość czynnego udziału w postępowaniu, a niezbędny materiał dowodowy został zgromadzony. Co do udziału w postepowaniu pracownika podlegającego wyłączeniu na wniosek strony organ oświadczył, że świadek, w przesłuchaniu którego osoba ta brała udział została pouczona o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań i zmiana referenta nie wpłynęłaby na treść jej wypowiedzi. Nieistotne jest zatem przed jakim funkcjonariuszem, czy też organem składane są zeznania, gdyż za każdym razem zachowują walor autentyczności. Za nietrafne uznał twierdzenia w zakresie naruszenia art. 24 §1 i 4 k.p.a. poprzez uznanie dowodów przeprowadzonych przez pracownika wyłączonego jako ważne i niedające podstaw do ich powtórzenia. Końcowo stwierdził, że organ Policji, zamierzając zwolnić funkcjonariusza ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie jest zobligowany do zawieszenia prowadzonego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy karnej. W tym zakresie powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 marca 2017 roku I OSK 624/16.
Odnosząc się do zarzutu odwołania w zakresie niezasadnego nadania zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności stwierdził, że przemawiał za tym ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i prawidłowego działania. Roli tej nie może wypełniać w sytuacji, gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze nieprzestrzegający prawa i wynikających z nich obowiązków służbowych. Zwrócił również uwagę, że skarżący na skutek oczywistego popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, utracił nieposzlakowaną opinię, a więc jeden z wymogów niezbędnych do pełnienia służby w Policji.
W skardze na to rozstrzygnięcie strona zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 6-7, art. 8, art. 10 § 1, art. 11, art. 35 § 1 i 3, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78, art. 79, art. 80, art. 81, art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z ww. przepisów, a w szczególności poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organ postępowania dowodowego, uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu z uwagi braku możliwości udziału w czynnościach dowodowych, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nieuwzględnienie interesu strony, burząc zaufanie strony do administracji publicznej - co w konsekwencji skutkuje, że organ na podstawie całokształtu materiału dowodowego błędnie ocenił, że okoliczności będące podstawą wydania decyzji zostały udowodnione, nadto wadliwe uzasadnienie faktyczne przedmiotowej decyzji, a także przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego;
b) art. 24 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 78 k.p.a. i art. 80 k.p.a. z uwagi na uznanie dowodów przeprowadzonych przez pracownika wyłączonego jako ważne i nie dające podstaw do ich powtórzenia, co skutkowało w efekcie oceną całokształtu tak zgromadzonych dowodów jako wystarczających do wydania zaskarżonej decyzji;
c) art. 108 § 1 k.p.a. poprzez jego bezzasadne zastosowanie i nadanie rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy nie jest to niezbędne ani ze względu na ochronę życia lub zdrowia ludzkiego ani dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami ani też ze względu na inny ważny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj:
a) art. 41 ust. 2 pkt 8 Ustawy o Policji z 06.04.1990 roku (Dz. U. z 2020 roku, poz. 360 z późn. zm.) będącego efektem błędu w ustaleniach faktycznych w związku z naruszonymi przez organ przepisami postępowania mającymi wpływ na jego wynik, co skutkowało przyjęciem, iż skarżący swoim działaniem popełnił czyn o znamionach przestępstwa, jego popełnienie jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie, podczas gdy organ w żaden sposób w zaskarżonej decyzji tego nie wykazał.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu podniósł, że nie zostały uwzględnione jego wnioski dowodowe, organ nie skorzystał też z możliwości natychmiastowego pozbycia się go ze służby w związku ze złożonym przez niego podaniem o zwolnienie ze służby na własną prośbę, co po 30 latach służby uznał za krzywdzące, gdyż przyjęty tryb wyrządził mu maksymalną dolegliwość. Podniósł, że organ nie zauważył z urzędu przyczyn do wyłączenia pracownika od prowadzenia przedmiotowego postępowania, dopóki stosownego wniosku o wyłączenie nie złożyła strona. Mimo jego późniejszego wyłączenia nie widział też podstaw do powtórzenia dotychczasowych czynności wykonanych przez niego. Organ nie uwzględnił również dalszego prowadzenia przez Prokuraturę Rejonową postępowania przygotowawczego w fazie in rem, a nie ad personam - co prowadzi do wniosku o istnieniu wielu niewyjaśnionych wątpliwości natury faktycznej w przedmiotowym postępowaniu, które uniemożliwiają stwierdzenie faktu popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, a w szczególności jego oczywistości. Jako nadużycie ocenił powoływanie się na dowody z kopii materiałów dotyczących zawiadomienia K.T. Przyznał, że postępowanie w tej sprawie faktycznie zostało wszczęte z przekroczeniem terminów instrukcyjnych, jednakże nastąpiło ono z jego polecenia 18 stycznia 2021 r., a więc przed podjęciem wszelkich czynności wobec niego przez Komendanta Powiatowego Policji. Zdaniem strony, za niedopuszczalne należy uznać takie prowadzenie postępowania przez organ administracji, w którym dla ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności włącza się protokoły z przesłuchania świadka z innego postępowania, w rezultacie czego organ zastępuje dowód przesłuchania świadka dowodem w postaci dokumentu z protokołu przesłuchania świadka.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm. dalej także: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).
Podstawą prawną rozkazu personalnego o zwolnieniu strony ze służby w Policji był art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji (tj. Dz. U. z 2020r., poz. 360) – dalej powoływana jako ustawa.
Stosownie do art. 142 ust. 2 pkt 8 ustawy, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.
Wskazuje to, że przesłanka z pkt 8 cytowanego przepisu jest jedną z fakultatywnych podstaw zwolnienia policjanta ze służby. Decyzje w tym zakresie podejmowane są w ramach uznania administracyjnego przyznanego właściwym organom Policji. Uznanie administracyjne oznacza z jednej strony, że organ nie jest związany co do treści wydanego rozstrzygnięcia, ale jednocześnie implikuje konieczność jego szczegółowego uzasadnienia, aby nie można było zarzucić mu dowolności. W ocenie Sąd organ wymogom tym sprostał, szczegółowo wykazując zarówno spełnienie przesłanek zwolnienia funkcjonariusza, określonych w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy, jak i uzasadniając własne stanowisko co do konieczności tego zwolnienia.
Z brzmienia art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy wynika, że dla zwolnienia policjanta ze służby konieczne jest kumulatywne spełnienie trzech przesłanek:
1. popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego,
2. oczywistość jego popełnienia,
3. fakt popełnienia czynu uniemożliwia pozostanie funkcjonariusza w służbie.
Analizując kolejno ww. przesłanki Sąd stwierdził, co następuje:
Ad 1. W ocenie organu działanie skarżącego wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w art. 231 § 1 Kk i z tą oceną organu należy się zgodzić.
Stosownie do powołanego przepisu, funkcjonariusz publiczny, który, przekraczając swoje uprawnienia lub nie dopełniając obowiązków, działa na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Dla bytu przestępstwa z art. 231 § 1 Kk konieczne jest wykazanie, że funkcjonariusz publiczny obejmował swoją świadomością fakt przysługujących mu kompetencji oraz ich zakres, obowiązek, jaki z tych kompetencji wynikał oraz fakt działania na szkodę interesu publicznego lub prywatnego przez przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków. Inaczej mówiąc, dla bytu przestępstwa z art. 231 § 1 Kk konieczne jest wykazanie, że pomimo świadomości wskazanych wyżej okoliczności funkcjonariusz publiczny chciał przekroczyć uprawnienia lub nie dopełnić obowiązków, albo na to się godził. Przy czym podnieść trzeba, że przestępstwo z art. 231 § 1 Kk jest bezskutkowe, nie jest zatem konieczne aby wystąpił jakikolwiek uszczerbek w dobrach prawnie chronionych. Wystarczy, że wystąpiło zagrożenie takim uszczerbkiem.
Odnosząc ustalenia stanu faktycznego do treści art. 231 § 1 Kk stwierdzić należy, że policjant jest funkcjonariuszem publicznym. Definicja legalna tego pojęcia na gruncie przepisów prawa karnego zawarta jest w art. 115 § 13 pkt 7 Kk, zgodnie z którym funkcjonariuszem publicznym jest funkcjonariusz organu powołanego do ochrony bezpieczeństwa publicznego albo funkcjonariusz Służby Więziennej.
Z racji zajmowanego stanowiska Naczelnika Wydziału Kryminalnego do obowiązków strony należało rozdzielanie pracy pomiędzy podległych mu funkcjonariuszy, co wynika z § 6 pkt 3 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z 16 grudnia 2013r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji. Zaniechanie w tym zakresie stanowiło zatem niedopełnienie obowiązków służbowych. Również zakres zadań strony, określony w Karcie opisu stanowiska pracy (k. 367 akt) przewiduje m.in. obowiązek przestrzegania wytycznych i przepisów resortowych, wytyczanie podstawowych kierunków działania Wydziału oraz kierowanie całością pracy Wydziału.
Zaniechanie to stanowiło zarazem działanie na szkodę interesu publicznego i prywatnego. Naruszenie interesu publicznego przejawiało się w podważeniu wiarygodności i prestiżu Policji i narażeniu na szwank autorytetu innych funkcjonariuszy, wykonujących swe obowiązki prawidłowo, a częstokroć z narażeniem zdrowia lub życia. Narażenie zaś interesu prywatnego przejawiało się w udaremnieniu wykrycia sprawców naruszeń prawa popełnionych przeciwko osobom fizycznym i prawnym oraz uniemożliwiało wystąpienie przeciwko nim z roszczeniami o odszkodowanie lub zadośćuczynienie.
Ad 2. Ustawa nie definiuje pojęcia "oczywistości", zatem w celu ustalenia jego znaczenia celowe jest odwołanie się do znaczenia tego słowa w potocznym języku polskim.
Zgodnie z internetowym słownikiem języka polskiego "oczywisty" to tyle co «niebudzący wątpliwości»; synonimami tego pojęcia są m.in. jaskrawy, bezsporny, ewidentny, niezaprzeczalny. "Oczywistość" ta musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, zatem można mówić o niej jedynie wówczas, gdy taki, a nie inny przebieg zdarzeń wynika z ustalonych okoliczności faktycznych w sposób tak ewidentny, że wykluczone jest rozważanie innych wariantów.
Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy stwierdzić trzeba, że popełnienie przez skarżącego zarzucanego mu czynu jest oczywiste w wyżej podanym rozumieniu.
W trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych przez trzyosobowy zespół, powołany przez Komendanta Powiatowego Policji, w szafie znajdującej się w pomieszczeniu zajmowanym przez skarżącego ujawniono bowiem kilkadziesiąt dokumentów (zawiadomień o popełnieniu przestępstwa), którym skarżący nie nadał dalszego biegu, choć należało to do jego obowiązków jako Naczelnika Wydziału Kryminalnego. W takim przypadku popełnienie zarzucanego czynu uznać należy za oczywiste, gdyż wykluczone jest, aby zaniechanie ich rozdziału pomiędzy funkcjonariuszy zostało dokonane przez inną osobę.
Ad 3. W ocenie Sądu powyższe przesądza, że została także spełniona przesłanka trzecia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że funkcjonariusz, na którym ciąży zarzut popełnienia przestępstwa nie wzbudza społecznego zaufania i podważa autorytet Policji. Nadto charakter zarzucanego czynu i okoliczności jego popełniania godzą w samą istotę istnienia Policji jako formacji chroniącej społeczeństwo przed przestępstwem. Zauważyć bowiem należy, że działanie skarżącego nie tylko przełożyło się na utratę autorytetu Policji jako służby, ale skutkowało naruszeniem praw osób składających zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, przez co zostali pozbawieni możliwości wykrycia sprawców i ewentualnego dochodzenia od nich odszkodowań.
Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu, że postępowanie prowadzone przez Prokuraturę nadal jest w fazie in rem, co świadczyć ma o istniejących wątpliwościach Sąd stwierdza, że zakończenie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy nie jest uzależnione od zakończenia postępowania przygotowawczego ani karnego i organ Policji może zwolnić policjanta ze służby po spełnieniu przesłanek określonych w ww. przepisie. Zatem fakt, że w dacie wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby postępowanie pozostawało w fazie in rem nie stanowił przeszkody do jej wydania. Jest bowiem logicznym i uzasadnionym, aby – w przypadku, gdy na funkcjonariuszu ciążą zarzuty popełnienia czynu o znamionach przestępstwa – osoba taka nie pozostawała w szeregach Policji.
Z powyższego wynika, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki umożliwiające organowi zwolnienie funkcjonariusza ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy, co z jednej strony wskazuje na zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, z drugiej na bezzasadność zarzutu z pkt. 2a skargi.
Jednocześnie organ przekonująco i wyczerpująco uzasadnił, dlaczego zdecydował się na taki krok w ramach uprawnień wynikających z uznania administracyjnego.
Odnosząc się do zarzutów skargi podniesionych w jej pkt. 1 lit. a, a zarzucającym naruszenie szeregu przepisów procesowych poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego, uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, niewyjaśnienie okoliczności sprawy, Sąd również ich nie podziela.
Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 Kpa nakłada na organy obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Nie oznacza to jednak, że organy są zobligowane do prowadzenia postępowania dowodowego w sposób nieograniczony i przeprowadzenia każdego wnioskowanego dowodu, gdyż w przeciwnym ukończenie jakiegokolwiek postępowania nie byłoby właściwie możliwe. Byłoby to nieuzasadnione zarówno z punktu widzenia celowości, jak i skuteczności postępowania. Nie można więc pomijać art. 78 § 2 Kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Z powyższego wynika, że organ powinien dopuszczać jedynie dowody pomocne do ustalenia istotnych okoliczności sprawy i prowadzić postępowanie dowodowe dotąd, aż stan faktyczny zostanie ustalony albo stanie się oczywiste, że dalszych istotnych dla sprawy dowodów nie da się już zgromadzić. Zdaniem Sądu zasad tych organ dochował gromadząc zarówno dowody z dokumentów (ujawnionych przez Komisję w szafie strony, pism K. T.), protokołów zeznań świadków (k.374 i 376), jak i oświadczenia skarżącego (k. 355), który w ten sposób miał możliwość wypowiedzenia się sprawie niezależnie od zawiadomienia go o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do nich przed wydaniem decyzji (pisma z 15 lutego 2021r. oraz 8 marca 2021r. – k. 406 i 410 akt). Przeczy to tezie skargi, jakoby doszło do uniemożliwienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu.
Odnośnie dowodów przeprowadzonych w postępowaniu dyscyplinarnym zauważyć należy, że – stosownie do art. 75 § 1 Kpa - jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Zatem protokoły z przesłuchania świadków przeprowadzonych w postępowaniu dyscyplinarnym mogły stanowić dowód w sprawie.
Co do przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ II instancji przypomnieć należy, że stosownie do art. 37 § 1 pkt 2 Kpa, przewlekłość ma miejsce wówczas, gdy postępowanie trwa dłużej, niż to jest niezbędne do załatwienie sprawy. Co prawda z akt administracyjnych nie wynika, aby organ II instancji po otrzymaniu odwołania przeprowadzał czynności dowodowe i wydaje się, że mógł postępowanie odwoławcze zakończyć wcześniej. Tym niemniej, aby naruszenie prawa procesowego mogło skutkować uchyleniem decyzji przez sąd administracyjny, naruszenie to winno być tego rodzaju, że mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.). Natomiast brak jest podstaw do stwierdzenia, że rozstrzygnięcie organu II instancji byłoby inne, gdyby zostało wydane niezwłocznie po wpływie odwołania. Zatem i ten zarzut nie mógł doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Kwestię nadania decyzji o zwolnieniu ze służby rygoru natychmiastowej wykonalności reguluje art. 108 § 1 Kpa. Zgodnie z powołanym przepisem, decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.
Przy czym użycie słowa "może" wskazuje, zastosowanie tej instytucji procesowej w konkretnej sprawie pozostaje w zakresie swobodnego uznania organu, o ile zostanie spełniona przynajmniej jedna z przesłanek określonych w powołanym przepisie. W ocenie Sądu w realiach sprawy nadanie takiego rygoru jest niezbędne z puntu widzenia interesu społecznego, gdyż służy możliwie najszybszemu eliminowaniu ze struktur Policji funkcjonariuszy popadających w konflikt z prawem, którego przestrzeganie mają kontrolować oraz przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić policjanta i Policję w ogóle wiarygodności w oczach opinii publicznej.
Wskazuje to na bezzasadność zarzutu wyrażonego w pkt.1 lit. c skargi.
Ustosunkowując się do zarzutu z pkt. 1 lit. b skargi, a odnoszącego się do udziału w postępowaniu pracownika wyłączonego od udziału w sprawie, przypomnieć należy, że w stosunku do niego nie zachodziły przesłanki wyłączenia obligatoryjnego, o którym mowa w art. 24 § 1 Kpa. Organ wyłączył referenta sprawy od udziału w niej na skutek wniosku strony, która podważała bezstronność funkcjonariuszki będącej referentem postępowania, gdyż jej mąż, a dotychczasowy zastępca strony przejął jego obowiązki. Zgodnie z art. 24 § 3 Kpa bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Skoro strona stosowny wniosek złożyła (co mogła uczynić w każdym czasie, także wcześniej) i wskazała okoliczności, które go uzasadniały, został on uwzględniony. Powołany przepis nie nakłada natomiast na organ obowiązku powtórzenia czynności dokonanych z udziałem pracownika wyłączonego. Ponadto jednym z najistotniejszych dowodów był spis z natury materiałów ujawnionych w szafie strony, a ten został sporządzony przez trzy inne osoby, bez udziału pracownicy podlegającej wyłączeniu (karta 6). W pozostałym zakresie Sąd orzekający podziela stanowisko wyrażone przez WSA w Warszawie w wyroku o sygn. akt I SA/Wa 80/19, że udział pracownika wyłączonego w postępowaniu ulega sanacji przez dalsze czynności i wydanie decyzji przez osobę niepodlegającą wyłączeniu. Tylko wydanie decyzji przez taką osobę musiałoby skutkować wznowieniem postępowania w sprawie stosownie do art. 145 § 1 pkt 3 Kpa.
Z powyższego wynika, że także zarzut z pkt. 1 lit. b skargi nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się do zawartego w skardze twierdzenia strony, że sprawie K. T. nadał bieg co prawda z naruszeniem terminów procesowych, ale z własnej inicjatywy zauważyć należy, że uczynił to dopiero 18 stycznia 2021r. a tego samego dnia ok. godz. 11.00 rozmowę w tej sprawie przeprowadził z nim Pierwszy Zastępca Komendanta Powiatowego Policji i wówczas strona nie potrafiła podać przyczyny niepodjęcia czynności w sprawie (karta 2). Oznacza to, że podjęła je nie z własnej inicjatywy, lecz w związku z zainteresowaniem sprawą przełożonych.
Jako argument za wadliwością zgromadzenia materiału dowodowego strona przytoczyła fakt, że Prezydium ZW NSZZP w K. w decyzji z [...] r. powstrzymało się od wydania opinii na jego podstawie co do zamiaru zwolnienia skarżącego ze służby do czasu zakończenia postępowania karnego. Odnośnie powyższego zauważyć przyjdzie, że jedynie w sferze spekulacji pozostaje motywacja związku zawodowego co do powtrzymania się od wyrażenia opinii. Równie dobrze może przyjąć założenie wręcz przeciwne – że dowody były na tyle oczywiste, że związek praktycznie nie miał możliwości wyrażenia negatywnej opinii co do planowanego zwolnienia ze służby i nie chcąc działać na niekorzyść strony postanowił nie zajmować stanowiska.
Podsumowując, Sąd stwierdził, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszenia prawa, zatem zasadne było oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło