III SAB/Gl 112/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 września 2025 r. sprawy ze skargi K. M. na bezczynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę. Wnioskiem z 15 grudnia 2024 r., złożonym drogą elektroniczną, skarżący K. M. wniósł do Prezydenta Miasta R. o udzielenie mu następujących informacji: 1. Kto (imię, nazwisko, stanowisko, wydział, w którym jest zatrudniony) jest odpowiedzialny za wielomiesięcznie zaniedbanie naprawienia wyrwy w jezdni ulicy P. (ok. 10 m od skrzyżowania z ulicą K. G.). 2. Kto (imię, nazwisko, stanowisko, wydział, w którym jest zatrudniony) jest przełożonym osoby wskazanej w pkt 1. 3. Kto (imię, nazwisko, stanowisko, wydział, w którym jest zatrudniony) jest odpowiedzialny za wielomiesięczne zaniedbanie zgłoszenia istnienia w/w wyrwy w jezdni ulicy P. do właściwej komórki organizacyjnej Urzędu Miasta. 4. Kto (imię, nazwisko, stanowisko, wydział, w którym jest zatrudniony) jest przełożonym osoby wskazanej w pkt 3. 5. Jak długo będziemy jeszcze czekali na naprawienie w/w wyryw w jezdni ulicy Przedszkolnej. Pismem datowanym na 13 marca 2025 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem Prezydenta Miasta R. skargę na bezczynność tegoż organu. W przedmiotowym piśnie skarżący podniósł, że w odpowiedzi na wskazany wyżej wniosek z 15 grudnia 2024 r. jednostka podległa Prezydentowi Miasta R. wystosowała do niego pismo, w drodze którego skarżący poinformowany został, że interwencje dotyczące uszkodzeń nawierzchni dróg należy zgłaszać do Wydziału Dróg i Mostów Urzędu Miasta, a złożony przez skarżącego wniosek załatwiony został jako interwencja, wskutek której uzupełniono ubytek drogi w ul. P. w dniu 18 grudnia 2024 r. Skarżący wskazał ponadto, że pismo to nie zostało opatrzone sygnaturą, numerem sprawy, jak również żadnym innym elementem, które mogłoby je wyróżniać od prywatnej korespondencji. Wobec powyższego skarżący argumentuje, że Prezydent Miasta R.nie podjął żadnych czynności w związku ze złożonymi przez niego wnioskami o udostępnienie informacji publicznej, w szczególności nie wskazał przyczyny odmowy udostępnienia informacji, ani też nie odmówił udostępnienia informacji i nie podjął żadnych innych działań przewidzianych przez ustawę o dostępie do informacji publicznej. W związku z powyższym skarżący wniósł o stwierdzenie przez Sąd, że w postępowaniu o udostępnienie wnioskowanej przez niego informacji publicznej Prezydent Miasta R.dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, a ponadto o wymierzenie ww. organowi grzywny w maksymalnej wysokości przewidzianej w art. 154 § 6 p.p.s.a. jak również przyznanie od ww. organu na jego rzecz sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości przewidzianej przez art. 154 § 7 p.p.s.a. W dniu 7 kwietnia 2025 r. skarżący wezwany został do uzupełnienia ww. pisma w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania poprzez wskazanie numeru PESEL, pod rygorem odrzucenia skargi, który to brak uzupełniony został przez skarżącego w wyznaczonym mu terminie. W odpowiedzi na przedmiotową skargę organ podniósł, że analizując treść wniosku skarżącego dokonał jego interpretacji, zgodnie z którą pismo skarżącego miało na celu uzyskanie efektu, jakim była naprawa nawierzchni drogi ul. P. w R.. Organ wskazał również, że pismem z 18 grudnia 2024 r. udzielił skarżącemu informacji, że sprawa została załatwiona jako interwencja. Jednocześnie przyznał, że w piśmie tym zabrakło informacji o braku możliwości załatwienia wniosku skarżącego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej i wskazania, że organ nie posiada podstaw do wydania decyzji zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Brak ten został jednak uzupełniony przez organ w kolejnym piśmie skierowanym do skarżącego, datowanym na dzień 17 marca 2025 r. Odnosząc się do sformułowanych przez skarżącego zarzutów organ podniósł, że w żadnym momencie nie pozostawał w bezczynności, a wskutek informacji skarżącego dokonano naprawy w ubytku jezdni. W ocenie organu nie zachodzą wobec powyższego podstawy do wymierzenia mu grzywny. Wobec powyższego organ wniósł o oddalenie skargi w całości zgodnie z treścią z art. 151 p.p.s.a. oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy. Na wstępie przypomnieć należy, że prawo do uzyskania informacji publicznej wynika z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącego w ust. 1 zd. 1, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Zasady realizacji tego prawa zawiera ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022r., poz. 902), dalej "udip". Udip w art. 1 ust. 1 stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ustawa ta nie definiuje jednak pojęcia bezczynności. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i w doktrynie prawa zgodnie podkreśla się, iż organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. np.: wyroki NSA z 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SAB 60/99; 8 lutego 2017 r., sygn., akt II GSK 5346/16; W. Chróścielewski, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2015 r. sygn. akt I FSK 1881/14, "OSP" 2015, z. 12, poz. 116 oraz przywołana tam literatura). Zatem dla oceny, czy adresat wniosku pozostaje w bezczynności istotne jest ustalenie, czy jest on zobligowany do żądanego działania. W przypadku informacji publicznej zbadania wymaga, czy należy on do grupy podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, czy żądana informacja stanowi informację publiczną a także czy nie zachodzą przesłanki do odmowy ujawnienia informacji. Analizując kolejno warunki, których spełnienie wskazuje na konieczność rozpoznania wniosku strony w trybie udip wskazać należy, że adresatem wniosku był Prezydenta Miasta R. (autor wskazał Urząd Miasta R.), a więc organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, realizującej zadania z zakresu administracji publicznej. Natomiast stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 udip, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Oznacza to, że Prezydent Miasta jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Nadto z wnioskiem wystąpiła osoba fizyczna, zatem mieści się ona zarówno w ustawowym pojęciu "każdy" (art. 2 ust. 1 udip), jak i Konstytucyjnym "obywatel". Pozostał zatem do rozważenia charakter żądanej informacji, w szczególności czy mieści się ona w pojęciu informacji publicznej. Informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych, wykonywana lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej. Z kolei przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, zaliczając do nich m.in.: informacje o organach władzy publicznej i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) u.d.i.p.); informacje o zasadach funkcjonowania organów władzy publicznej, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.d.i.p.), jak też informacje o danych publicznych, w tym o treści i postaci dokumentów urzędowych (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.). Dokonując analizy treści wniosku skarżącego zauważyć należy, że zawarte w nim pytania o osoby winne "wielomiesięcznych zaniedbań" co do zgłoszenia stanu drogi i naprawienia wyrwy w jezdni ulicy Przedszkolnej i o ich przełożonych nie stanowią pytań o fakty, istniejący stan rzeczy czy obiektywne kompetencje organów Miasta R. czy pracowników Urzędu Miasta. Pytanie te są sformułowane tendencyjnie, gdyż jest w nich zawarta ocena o "wielomiesięcznych zaniedbaniach" w zakresie monitorowania stanu drogi i jej naprawienia. Nie są to więc pytania o fakty, tylko o oceny, a zatem nie dotyczą informacji publicznej. Po wtóre, w dniu złożenia pisma nie wiadomo było, czy można komuś przypisać odpowiedzialność za zaniechanie zgłoszenia istnienia uszkodzenia nawierzchni i naprawy jezdni. Twierdzenie o zaniedbaniu zgłoszenia stanu dróg zakłada, że osoba bądź organ była zobowiązana do monitorowania i ewentualnego zgłoszenia nieprawidłowego stanu drogi, a tego nie zrobiła. Należałoby najpierw ustalić, jakiego rodzaju obowiązki (monitorowanie stanu dróg?, zlecenie naprawy?, w jakim terminie od stwierdzenia ubytku?) i na którym pracowniku Urzędu ciążyły i czy prawdziwy jest zarzut, że przez wiele miesięcy ich nie dopełniono. Jest to równoznaczne z prowadzeniem postępowania wyjaśniającego, którego ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje. Skarżący nie pytał o to kto jest odpowiedzialny za monitoring stanu drogi a jedynie żąda informacji kto jest odpowiedzialny za konkretne uchybienie. Tym samym nie sposób uznać, że stawiane przez skarżącego pytania stanowią pytania o informacje publiczne w myśl art. 6 udip. Po trzecie, nawet gdyby przyjąć, żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną, (czego Sąd nie zakłada), to w chwili złożenia tego pytania nie ustalono niczyjej odpowiedzialności za stan drogi, gdyż – jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę - do tej pory nie było żadnej informacji o nierówności na ulicy Przedszkolnej. Z powyższego wynika, że w dniu złożenia zapytania informacja jeszcze nie istniała. Natomiast na organie zobowiązanym do stosowania udip ciążą obowiązki w zakresie udostępniania informacji już istniejącej - ewentualnie jej przetworzenia, ale tylko w sytuacji, gdy pytający wykaże szczególnie istotny interes publiczny w jej przetworzeniu - a nie jej wytwarzania na potrzeby pytającego. Również pytanie 5. nie odnosi się do sfery faktów, lecz planów organu, jego potencjalnych przyszłych działań co do naprawy drogi. Tym samym Sąd uznał, że żądana informacja nie mieści się w zakresie ustawy o udip., a Prezydent Miasta R. miał podstawy, aby poinformować skarżącego o braku możliwości załatwienia wniosku w trybie decyzji zgodnie z art. 16 udip. Jednocześnie uznając, że najistotniejsza dla użytkowników dróg jest kwestia naprawy drogi, potraktował powyższe pytanie jako interwencję obywatela i naprawy takiej dokonał. O ww. fakcie poinformował skarżącego (vide pismo z dnia 18 grudnia 2024 r.). W takim przypadku skoro wniosek nie obejmuje informacji publicznej i brak jest podstaw do stosowania art.16 ust. 1 udip, stanowiącego, że odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji, to organ nie pozostawał w bezczynności. Dodatkowo, organ nie zlekceważył pisma, z zachowaniem terminu tj. 3 dni po jego wpływie do organu odniósł się do jego treści, informując skarżącego o podjętych krokach co do zasygnalizowanego problemu. W związku z powyższym, na podstawie art. 151 ppsa Sąd orzekł o oddaleniu skargi.