III SAB/Gl 118/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 lipca 2025 r. sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Wójta Gminy N. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza bezczynność organu bez rażącego naruszenia prawa, 2) umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, 3) zasądza od Wójta Gminy N. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 14 marca 2025r. M. B. (dalej: Strona, Skarżący) złożył skargę na bezczynność Wójta Gminy N. w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Wyjaśnił, że 14 maja 2020 r. Radę Gminy N. podjęła uchwałę w sprawie przystąpienia do opracowania Miejscowego planu zagospodarowania przestrzen-nego Gminy N.; Wójt obwieszczeniem poinformował o możliwości składania wniosków; pomimo upływu prawie czterech lat brak jest publikacji na stronach internetowych ich rozpatrzenia. Wskazał, że 5 listopada 2024 r. złożył do organu wniosek o udostępnienie "kopii rozpatrzenia wszystkich złożonych wniosków do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N.." Pomimo, że wniosek dotyczył informacji publicznej, która stanowi część dokumentacji planistycznej i jest przez gminy publikowana na stronie internetowej urzędów Wójt zamiast upublicznić wykaz złożonych wniosków i ich rozstrzygnięcie wezwał Stronę do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego. Pismem z 21 listopada 2024 r. Strona doprecyzowała zakres wniosku; 3 grudnia 2024 r. ponownie została wezwana do wykazania, że uzyskanie żądanej informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Pismem z 9 grudnia 2024 r. Strona ponownie udzieliła wyjaśnień. Wójt Gminy N. decyzją z dnia 23 stycznia 2025 r. znak: [...] odmówił udostępnienia żądanej informacji, od której Strona złożyła odwołanie, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. 25 lutego 2025 r. uchyliło tą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Dalej Strona powołała się na regulacje prawne i orzecznictwo podkreślając ustawowy upływ czasu na udostępnianie wnioskowanej informacji publicznej. Dodatkowo wskazał na swe zainteresowanie sposobem rozstrzygnięcia wniosku o zabudowę związaną z produkcją rolną (RM) w B. podkreślając, że na sporządzenie nowego planu miejscowego czeka od ponad czterech lat. Organ w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że udostępnienie informacji w żądanym zakresie wymaga przetworzenia i znacznego nakładu pracy oraz nadprogramowych czynności organizacyjnych, polegających na zestawieniu do jednej formy, a także na zanonimizowaniu informacji zawierających imię nazwisko, adres zamieszkania stanowiących dane osobowe, które nie mogą ulec ujawnieniu. Tym samym żądane informacje zakwalifikowano jako przetworzone. Strona mimo wezwań nie wskazała interesu publicznego tylko stwierdziła, że przepisy prawa nie nakładają na niego takiego obowiązku. W konsekwencji decyzją z 23 stycznia 2025 r. odmówiono udostępnienia informacji publicznej we wnioskowanym zakresie. W wyniku odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uchyliło w/w. Jednak po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 28 marca 2025 r. organ ponownie odmówił udostępnienia informacji publicznej w spornym zakresie zatem nie można mówić o nieudzieleniu informacji w terminie, gdyż termin na ponowne rozpatrzenie już wszczętego postępowania mijał 29 marca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Przechodząc do rozpatrzenia przedmiotowej skargi stwierdzić trzeba, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust.1, art. 89 ust.1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r., sygn. akt W 14/94, (Dz.U. nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury. Zgodnie natomiast z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Mocą art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje sprawy wymienione w tym przepisie. Natomiast w świetle regulacji art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując procedowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Wyjaśnienia wymaga także, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zatem więc celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Przenosząc powyższe rozważania na niwę rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że przedmiotowa skarga częściowo jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej u.d.i.p.) informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo do uzyskania informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje m.in., że do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są m.in. organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego publicznych. Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji oraz podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p). Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać: 1. czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej; 2. pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać; 3. pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej; 4. pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej lub zastosowania tego trybu w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika, że wnioskodawca żąda udostępnienia w trybie szczególnym; 5. decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji; 6. decyzji odmawiając udostępnienia żądanej informacji gdy stwierdzi, że stanowi ona informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p. i że nie może być udostępniona bez wykazania przesłanki specjalnego znaczenia jej udostępnienia dla interesu publicznego. Zatem w przypadku spraw dotyczących dostępu do informacji publicznej organ administracji pozostaje w bezczynności wówczas, gdy nie udostępnił zainteresowa-nemu podmiotowi żądanej przez niego informacji publicznej stosownie do przepisów u.d.i.p., nie odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., nie umorzył postępowania w myśl art. 14 ust. 2 u.d.i.p. bądź też nie odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. odpowiedzi należy udzielić bez zbędnej zwłoki, jednakże nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Termin ten może być przedłużony, co przewiduje art. 13 ust. 2 ustawy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że Wójt jako adresat wniosku należy do grupy podmiotów zobowiązanych do załatwienia wniosków o udostępnienie informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Powyższe potwierdza, że wniosek skarżącego w zakresie objętym skargą powinien zostać rozpoznany przez organ albo poprzez udzielenie pełnej informacji w formie czynności materialno-technicznej albo przez wydanie stosownej decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. art. 3 ust. 1 pkt. 1, art. 16 ust. 1 u.d.i.p., bądź decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. - w terminie określonym ustawą, czego nie dopełniono. Jak wynika z chronologii zdarzeń wniosek z 5 listopada 2024 r. był pierwotnie załatwiony decyzją z 23 stycznia 2025 r., którą organ odmówił udostępnienia żądanej informacji. W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. 25 lutego 2025 r. uchyliło tą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Skarżący wniósł do tut. Sądu skargę na bezczynność Wójta 14 marca 2025r., natomiast - po ponownym rozpatrzeniu sprawy – decyzją z 28 marca 2025 r. organ ponownie odmówił udostępnienia informacji publicznej w spornym zakresie. W tym stanie rzeczy, skoro wniosek adresowany do Wójta dotyczył informacji będących w jego posiadaniu to organ winien był go załatwić według zasad określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej czyli w terminie 14 dni, czego bezspornie nie uczynił, dopuszczając się tym samym bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Jednocześnie w ocenie Sądu stwierdzony stan bezczynności w załatwieniu wniosku Skarżącego nie miał charakteru rażącego naruszenia prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13; wyrok NSA z 29 listopada 2018 r. sygn. akt II GSK 1619/18). Istota rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Natomiast w tej sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Załatwienie sprawy z wniosku Skarżącego o udostępnienie wnioskowanej informacji nastąpiło po uprzednim zakwalifikowaniu jej jako przetworzonej, wzywaniu Skarżącego do wykazania szczególnej istotności interesu publicznego, a następnie wydano pierwotną decyzję, którą SKO uchyliło. Natomiast ponowne załatwienie wniosku nastąpiło decyzją z 28 marca 2025r., a zatem już po wniesieniu skargi na bezczynność. Konkludując więc powyższe Sąd stwierdził, że skoro organ zakończył postępowanie zainicjowane wnioskiem Skarżącego wydając 28 marca 2025r. decyzję, to tym samym należało umorzyć postępowanie w sprawie zobowiązania go do realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Natomiast kwestia oceny legalności tej decyzji, a więc jej zgodności z prawem, jest już poza granicami niniejszej sprawy. Mając powyższe względy na uwadze z mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a.