III SAB/Gl 13/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Jyż, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant Sekr. sąd. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2010 r. przy udziale – sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: odrzucić skargę. J. G. działając przez swojego pełnomocnika wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ze skargą na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. w zakresie zwrotu podatku od towarów i usług na rachunek bankowy podatnika w kwocie [...] zł za [...] 2007 r. Wniosła o stwierdzenie, że postępowanie jest niezasadnie przedłużane i zażądała zakreślenia terminu do merytorycznego zakończenia sprawy dotyczącej zwrotu na rachunek bankowy podatnika kwoty [...] zł za [...] 2007 r. W uzasadnieniu wskazała, że wystąpiła z szeregiem wniosków o zaliczenie zwrotu podatku od towarów i usług za [...] 2007 r. na poczet zaległości podatkowych, zaś organy pierwszej i drugiej instancji załatwiały je odmownie. Bezzasadnie też przedłużają czynności sprawdzające i prowadzą w firmie skarżącej postępowanie kontrolne już trzy lata. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że skarga jest bezzasadna, albowiem nie dotyczy bezczynności, ale jest skargą na działanie Urzędu Skarbowego i została załatwiona przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. pismem z dnia [...] 2009 r. w trybie art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz.107 ze. zm. zwanej dalej K.p.a.) i nie przysługuje na nie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyjaśnił też, że [...] 2007 r. do organu podatkowego wpłynęła deklaracja VAT-7 J.G. za [...] 2007 r., w której wykazano zwrot bezpośredni na rachunek bankowy wskazany przez podmiot w terminie 60 dni w wysokości [...] zł. Termin dokonania zwrotu przypadał na dzień [...] 2008 r., a po złożeniu korekty deklaracji na dzień [...] 2008 r. W ramach czynności sprawdzających przeprowadzonych na podstawie art. 272 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. zwanej dalej O.p.) między innymi w zakresie zwrotu podatku VAT wykazanego w korekcie deklaracji VAT-7 za [...] 2007 r., organ podatkowy powziął wątpliwość co do zasadności zadeklarowanego zwrotu. Zaznaczono, że nie stwierdzono nieprawidłowości za [...] 2007 r., jednakże w korekcie deklaracji VAT-7 za [...] 2007 r. wykazana jest także kwota nadwyżki z poprzedniej deklaracji w wysokości [...] zł,, na którą składają się kwoty podatku naliczonego wynikające z korekt deklaracji VAT-7 za okres od [...] do [...] 2007 r. mające wpływ na rozliczenie podatku za [...] 2007 r. W związku z tym w ramach czynności sprawdzających wystosowano pisma do organów podatkowych właściwych dla kontrahentów J. G., o przeprowadzenie u nich czynności sprawdzających w celu ustalenia prawidłowości i rzetelności transakcji w zakresie sprzedaży i dokonywanych zakupów. Z uwagi na fakt, iż do dnia 22 lutego 2008 r. (dzień, na który przypadł termin zwrotu) nie uzyskano wszystkich odpowiedzi, organ podatkowy na podstawie art. 87 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) pismem doręczonym pełnomocnikowi w dniu [...] 2008 r. przedłużył termin zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za [...] 2007 r. w kwocie [...] zł do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego. Następnie organ wskazał, że do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę nie otrzymano informacji o przeprowadzonej kontroli podatkowej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego K. w firmach "A" Z. G.oraz "B" U. G.. W związku z powyższym organ pierwszoinstancyjny nie jest w stanie stwierdzić, czy zadeklarowany zwrot jest zasadny, a co za tym idzie zakończyć postępowania wyjaśniającego. Ponadto zaznaczono, iż w kwestii zwrotu podatku od towarów i usług za październik 2007 r. organy podatkowe wypowiedziały się w następujących rozstrzygnięciach: - odpowiedź Dyrektora Izby Skarbowej w K. nr [...] z [...] 2009 r. wydana w trybie art. 227 K.p.a. w załatwieniu skargi, jaką było pismo strony zatytułowane jako ponaglenie w trybie art.141 § 1 O.p. na nieukończenie w wymaganym terminie postępowania toczącego się przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Z. dotyczącego zwrotu podatku VAT za [...] 2007 r.; - decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] r. umarzająca postępowanie w sprawie wniosku z dnia [...] 2009 r. o zwrot nadpłaty podatku VAT za [...] 2007 r. ze względu na jego bezprzedmiotowość, utrzymana w mocy decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] r. następnie zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wskazano też, że 31 marca 2009 r. wpłynął do Urzędu Skarbowego wniosek o przyspieszenie zwrotu nadpłaty w podatku VAT za [...] 2007 r. w kwocie [...] zł i niezwłoczne przeksięgowanie w/w kwoty na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. W załatwieniu tego wniosku [...] 2009 r. wydano postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 165 a O.p., które zostało uchylone postanowieniem organu odwoławczego z 31 sierpnia 2009 r. Po ponownym rozpatrzeniu tego wniosku organ pierwszoinstancyjny umorzył postępowanie postanowieniem z [...] r. Na postanowienie to złożono zażalenie. Wyjaśniono również, że w podobny sposób załatwiony został wniosek o zarachowanie zwrotu podatku VAT za październik na poczet zaległości w podatku VAT za miesiąc [...] 2006 r. oraz wniosek o przyspieszenie zwrotu nadpłaty w podatku VAT za [...] 2007 r. Pismem z dnia [...] 2009 r. Sąd wezwał skarżącą do wskazania, czy przed wniesieniem skargi na bezczynność, skierowała ponaglenie do Dyrektora Izby Skarbowej w trybie art. 141 O.p. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, strona skarżąca przesłała pismo procesowe z [...] 2009 r., w którym poinformowała, że działając zgodnie z art. 141 ustawy O.p. skierowała ponaglenie do Dyrektora Izby Skarbowej w K., na które otrzymała odpowiedź [...] 2008 r. Składała też ponaglenie na wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach, na co otrzymała odpowiedź postanowieniem z [...] r. Na rozprawie w dniu 3 marca 2010 r. pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że jego skarga dotyczy bezczynności organu podatkowego w zakresie zwrotu podatku od towarów i usług za miesiąc [...] 2007 r., którego termin zwrotu przypadał na dzień [...] 2008 r. Skarga ta nie dotyczy innych spraw. Wskazał, że wniósł ponaglenie na bezczynność organu do Dyrektora Izby Skarbowej w K. działając w trybie art. 141 O.p. W odpowiedzi na to ponaglenie w marcu 2009 r. otrzymał od Dyrektora Izby Skarbowej pismo datowane na [...]2009 r., w którym organ uznał, że bezczynność nie występuje, zaś wniosek rozpoznał jako skargę. Wskazał, że było to ostatnie pismo w sprawie. Pełnomocnik organu wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę. Ponadto wskazał, że w jego przekonaniu skarga na bezczynność została wniesiona w sprawie przeksięgowania nadpłaty na poczet podatku dochodowego za 2008 r., a to zostało już załatwione postanowieniem pierwszoinstancyjnym utrzymanym w mocy przez organ odwoławczy. Odnosząc się natomiast do zakresu sprawy nakreślonej przez pełnomocnika na rozprawie wniósł o jej oddalenie, ze względu na jej niezasadność. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z 2004 r. Nr 162, poz. 1692; dalej powoływanej jako p.p.s.a.) stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć taką sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści przepisu art. 53 p.p.s.a.: Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie (§ 1). Z kolei stosownie do art. 141 § 1 O.p.: Na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do: 1) organu podatkowego wyższego stopnia; 2) ministra właściwego do spraw finansów publicznych, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby skarbowej lub dyrektora izby celnej (§ 1) Organ podatkowy wymieniony w § 1, uznając ponaglenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości (§ 2). Z treści przywołanych przepisów wynika, że skarga na bezczynność pierwszoinstancyjnego organu podatkowego może być wniesiona po wyczerpaniu trybu zaskarżenia, co oznacza, że skargę taką powinno poprzedzać ponaglenie skierowane do organu wyższego stopnia. Początkiem 30 dniowego terminu do wniesienia skargi na bezczynność w przypadku udzielenia odpowiedzi negatywnej na ponaglenie jest dzień następny po otrzymaniu odpowiedzi. Przenosząc te spostrzeżenia na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć trzeba, że pierwszą kwestią do rozważenia w niniejszej sprawie było dochowanie przez skarżącą terminu do wniesienia skargi. Z wyjaśnień złożonych przez skarżącą, potwierdzonych zresztą przez organy podatkowe, wynika, że ponagleniem złożonym w trybie art. 141 O.p., było pismo J.G. z [...] 2008 r. wniesione do Dyrektora Izby Skarbowej w K. zawierające zarzuty w zakresie nieukończenia w wymaganym terminie toczącego się postępowania przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Z., w zakresie zwrotu podatku VAT za [...] 2007 r. Pismo to nie zostało dołączone do akt sądowych. W odpowiedzi Dyrektor Izby Skarbowej pismem z [...] 2009 r., poinformował skarżącą, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego stwierdza, że sprawę należy załatwić w trybie art. 227 K.p.a. W aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia tego pisma, jednakże jak wynika z oświadczenia pełnomocnika strony skarżącej pismo to zostało jej doręczone w [...] 2009 r. Z kolei skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach została nadana w Urzędzie Pocztowym [...] 2009 r. Oznacza to, że strona nie zachowała ustawowego terminu do wniesienia skargi. Wniosek taki można wysnuć stwierdzając, że pismo Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] r. w istocie stanowiło załatwienie sprawy w trybie art. 141 O.p., choć nie zawierało pouczenia o terminie i sposobie złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarga do Sądu została złożona po upływie co najmniej 6 miesięcy licząc od 1 kwietnia 2009 r., kiedy to skarżąca na pewno była w posiadaniu pisma z [...] 2009 r. Zaznaczyć też trzeba, że brak pouczenia strony o terminie i sposobie zaskarżenia, nie przedłuża 30-dniowego ustawowego terminu do wniesienia skargi. Reasumując jeszcze raz zaznaczyć trzeba, że Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzygający w niniejszej sprawie przyjął, że pismo Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] 2009 r., wyraża stanowisko organu wyższego stopnia na ponaglenie strony złożone w trybie art. 141 O.p. W związku z tym, że stanowisko to nie zawiera stosownego pouczenia o terminie i sposobie wniesienia skargi Dyrektor Izby Skarbowej działając w trybie art. 213 § 1 i § 2 O.p. w zw. z art. 219 O.p. powinien z urzędu uzupełnić swoje stanowisko wyrażone w piśmie z 3 marca 2009 r. o pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Po doręczeniu tego uzupełnienia w myśl art. 213 § 4 O.p. będzie biegł stronie 30 dniowy termin do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wobec tego, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona po upływie terminu, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.