III SAB/Gl 132/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2021 r. sprawy ze skargi Międzyzakładowego Związku Zawodowego Pracowników Pomocy Społecznej Powiatu [...] na bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza bezczynność organu, która nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; 2) zobowiązuje organ do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt; 3) zasądza od Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w L. na rzecz strony skarżącej kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Międzyzakładowy Związek Zawodowy Pracowników Pomocy Społecznej Powiatu [...] (dalej: wnioskodawca, strona skarżąca), zarzucając naruszenie art. 4, art. 13 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1764, z późn. zm., dalej: u.d.i.p.), wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w L. (dalej: organ) w związku z brakiem odpowiedzi na złożony wniosek z [...] r. o udostępnienie informacji publicznej o wysokości wynagrodzeń wszystkich pracowników zatrudnionych w OPS L. zgodnie z danymi jakie ujęto w tabelach za 2019 r., za 2020 r. i za 2021 r. W odpowiedzi na wniosek, organ pismem z dnia [...]r. poinformował wnioskodawcę, że udzielenie informacji nie jest możliwe z przyczyn formalnych i prawnych. Wskazał, że w zakresie wynagrodzeń pracodawca jest zobowiązany do udostępniania zakładowej organizacji związkowej zasad wynagradzania, nie zaś danych na temat wynagrodzeń indywidualnych. Odwołał się do przepisów ustawy o związkach zawodowych, dalej wyjaśnił, że uprawnienia kontrolne wnioskodawcy nie oznaczają uprawnienia do żądania od pracodawcy udzielenia informacji o wysokości indywidualnego wynagrodzenia pracownika bez jego zgody, co może stanowić naruszenie dobra osobistego w rozumieniu art. 23 i art. 34 kodeksu cywilnego. Wnioskodawca pismem z [...] r., odnosząc się do udzielonej odpowiedzi wezwał organ do niezwłocznego udostępnienia żądanych informacji. Z kolei, organ poinformował wnioskodawcę o złożeniu skargi na jego działalność do Polskiej Federacji Związkowej Pracowników Socjalnych i Pomocy Społecznej.. Wnioskodawca, pismem z [...] r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność organu w sprawie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając organowi: - naruszenie art.4, art. 13 oraz art. 16 u.d.i.p. Wskazując na powyższe wniósł o: stwierdzenie, że doszło do bezczynności organu oraz zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że żądana przez wnioskodawcę informacja stanowi informację publiczną, a organ powinien złożony wniosek załatwić w terminie i w sposób przewidziany przepisami ustawy. W przypadku odmiennej oceny prawnej organ administracji publicznej winien wydać stosowną decyzję administracyjną. Skarżący podkreślił, że nie zgłaszał potrzeby ujawnienia wysokości wynagrodzeń konkretnych osób, zatem nie ma mowy o wymogu ochrony danych osobowych. Podkreślił również, że samo stanowisko pracy, choćby jednoosobowe nie jest daną osobową w rozumieniu przepisów o RODO. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że pismo z dnia [...] r. stanowiące odpowiedź na wniosek zawiera elementy konieczne dla uznania go za decyzję. W szczególności zawiera oznaczenie organu, oznaczenie stron, rozstrzygnięcie i podpis osoby upoważnionej. Zatem skarżący mógł skorzystać z w określonym terminie z przysługującego mu prawa do odwołania. Organ podkreślił, że decyzję wydał tego samego dnia, w którym wpłynął wniosek, zatem nie można mu zarzucić bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Ponadto, zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Rozpoznawana sprawa dotyczy skargi na bezczynność organu w załatwieniu wniosku strony skarżącej z [...] r., co do którego organ, pismem z [...] r. odpowiedział, że nie jest możliwe udzielenie informacji z przyczyn formalnych i prawnych. W odpowiedzi na skargę, uznał, że ww. pismo zawierało elementy konieczne dla decyzji, od której wnioskodawca mógł złożyć odwołanie. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska organu. Podstawowym zadaniem sądu administracyjnego, który rozpoznaje skargę na bezczynność dotyczącą wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest określenie charakteru żądanej informacji, to jest przesądzenie, czy informacja ta jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Ponadto dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że był on zobowiązany na podstawie obowiązujących przepisów prawa do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Ocena, co do bezczynności organu, dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu oraz wynikających z przepisów uprawnieniach i obowiązkach. W przedmiotowej sprawie, skarżący wskazał, że podstawą żądania przez niego informacji określonych we wniosku z [...] r. są przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu, co wynika z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. Co więcej, art. 2 ust. 2 ustawy stanowi, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Jedynie w przypadku, gdy zdaniem podmiotu zobowiązanego żądane dane zawierają w istocie wniosek o udostępnienie informacji przetworzonej powinien on zwrócić się do wnioskodawcy o wykazanie, że jego działanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust.1 pkt 1) u.d.i.p.). Prawo obywateli do uzyskania informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje m.in., iż do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są m.in. organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego publicznych. Poza sporem jest, że Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej jest organem dysponującym majątkiem publicznym zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. W art. 6 u.d.i.p. ustawodawca zamieścił jedynie przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p). Dane dotyczące wysokości wynagrodzeń pracowników zatrudnionych w OPS, finansowane ze środków publicznych, stanowią informację publiczną. Z kolei, przepis art. 10 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, iż informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub w centralnym repozytorium jest udostępniana na wniosek. Powyższe regulacje odczytywane łącznie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. pozwalają wyprowadzić jednoznaczny wniosek o związaniu organu treścią wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Przedstawienie informacji innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o braku realizacji obowiązku nałożonego w art. 10 ust. 1 u.d.i.p., a tym samym o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie. Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać: 1) czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej; 2) pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać; 3) pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej; 4) pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej lub zastosowania tego trybu w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika, że wnioskodawca żąda udostępnienia w trybie szczególnym; 5) decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. odpowiedzi należy udzielić bez zbędnej zwłoki, jednakże nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Termin ten może być przedłużony, co przewiduje art. 13 ust. 2 ustawy. W niniejszej sprawie, spełniony został zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ, do którego zwróciła się strona skarżąca jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia posiadanej informacji, mającej walor informacji publicznej, zaś wnioskowane przez stronę skarżącą informacje dotyczące wydatkowania środków publicznych na wynagrodzenia pracowników mieściły się w pojęciu informacji publicznej. Przypomnieć należy, że w myśl art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie natomiast do ust. 2 tego przepisu, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Należy przy tym wskazać, że strona skarżąca domagała się informacji o wynagrodzeniach na poszczególnych stanowiskach pracy, a nie informacji o wynagrodzeniach konkretnych osób. Celem dostępu do informacji publicznej jest zagwarantowanie transparentności działalności organów administracji publicznej. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi wyraźnie, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Nie ulega wątpliwości, że prawo do informacji publicznej ma służyć tworzeniu społeczeństwa obywatelskiego, które kontroluje działania władzy publicznej, a działania te mają być bardziej transparentne. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy o funkcjonowaniu organów władzy publicznej, jak też podmiotów realizujących zadania publiczne, bądź też dysponujących majątkiem publicznym. Ustawa ta, stanowiąc regulację prawną uszczegóławiającą realizację konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych. Wskazuje też wyraźnie, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Wnioskowane przez stronę skarżącą informacje w postaci listy stanowisk i wynagrodzeń z dodatkami posiadają niewątpliwie przymiot informacji publicznej, w rozumieniu art. 1 pkt 1 u.d.i.p. Przyznał to sam organ informując uprzednio Polską Federację Związkową Pracowników Socjalnych i Pomocy Społecznej , o wysokości wynagrodzeń na poszczególnych stanowiskach w 2019 r. Nie jest istotne, w jakim celu wnioskodawca składa wniosek o udzielenie informacji publicznej. Z punktu widzenia przepisów u.d.i.p. motywy, jakie towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania, nie mają żadnego znaczenia. Ustawa ta nie wymaga ich podawania, a co więcej zabrania nawet podmiotowi do którego został skierowany wniosek domagania się ich ujawnienia. Artykuł 2 ust. 2 u.d.i.p. stanowi bowiem, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Tym bardziej zatem ujawnienie niejako z własnej inicjatywy wnioskodawcy swojego interesu w uzyskaniu żądanej informacji, nie może pozbawiać jej przymiotu informacji publicznej (por. m.in. wyrok NSA z 2 marca 2018, sygn. I OSK 2160/17). O zaliczeniu określonej informacji do kategorii informacji publicznej decyduje wyłącznie spełnienie przesłanek przewidzianych w przepisach u.d.i.p., nie zaś ewentualny możliwy sposób wykorzystania pozyskanych przez wnioskodawcę informacji. Należy przy tym wskazać, że jedynie w przypadku tzw. informacji przetworzonej, organ powinien wezwać wnioskodawcę o wykazanie szczególnego interesu publicznego uzasadniającego udostępnienie tak przetworzonej informacji. W przedmiotowej sprawie organ nie występował z takim wezwaniem, a zatem wnioskodawca nie miał żadnego obowiązku wykazywania w jakim celu domaga się udzielenia informacji. Co więcej, organ nie może uzależniać udzielenia informacji publicznej od akceptacji sposobu wykorzystania informacji publicznej. Takie stanowisko jest nieuprawnione i niezasadne. Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Zatem celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Poza tym należy wskazać, że Sąd ocenia skargę na bezczynność na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest również uwzględnić wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. Należy wskazać, że stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ponadto Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdził, że organ, wprawdzie udzielił stronie skarżącej odpowiedzi na wniosek w ustawowym 14-dniowym terminie, ale organ wbrew obowiązkowi wynikającemu z ww. przepisów u.d.i.p. nie rozpoznał wniosku. Sąd nie podziela stanowiska organu, że pismo z [...] r. należy traktować jak decyzję, bowiem zawiera oznaczenie organu, oznaczenie stron, rozstrzygnięcie i podpis osoby upoważnionej, a strona mogła się odwołać. Zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy k.p.a. Oznacza to, że kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, czyli chodzi o przepisy regulujące procedurę, która kończy się wydaniem decyzji, jak i te, które normują dalsze postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji. Nie ulega zatem wątpliwości, że postępowanie w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej jest sformalizowanym, jurysdykcyjnym postępowaniem administracyjnym, które może się toczyć w dwóch instancjach. Wymogi, jakie powinna spełniać decyzja administracyjna zawarte są w art. 107 k.p.a. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowania prowadzącego do zastosowania konkretnych przepisów prawa. Szczególne znaczenie ma wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Oznacza to konieczność dokonania wykładni przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, wraz z argumentami przemawiającymi za jej przyjęciem. Innymi słowy decyzja, którą otrzymuje strona, powinna w uzasadnieniu wskazywać jakie przepisy i dlaczego zadecydowały o takim, a nie innym określeniu jej praw lub obowiązków. Tylko decyzja spełniająca te kryteria może w pełni realizować zasady ogólne postępowania administracyjnego, wyrażające się w prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji (art. 8 k.p.a.), oraz przekonywaniu polegającym na wyjaśnieniu stronie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwianiu sprawy (art. 11 k.p.a.). Ogólnikowe pismo organu z [...] r. nie zawiera koniecznych elementów decyzji administracyjnej określonych w art. 107 §1 i § 3 k.p.a. Przede wszystkim nie powołuje podstawy prawnej, nie wyjaśnia i nie rozstrzyga sprawy w sposób przewidziany ww. przepisami u.d.i.p., co więcej nie zawiera pouczenia czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie. Adresat decyzji ma prawo wiedzieć, a nie domyślać się jaki charakter ma pismo organu, z kolei obowiązkiem organu jest zagwarantowanie tego prawa. Należy przy tym wskazać, że sporządzenie uzasadnienia jest nie tylko wymogiem formalnym wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 k.p.a., ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Pismem z [...] r. organ nie rozpoznał wniosku strony skarżącej w sposób zgodny z ww. przepisami u.d.i.p., co czyni skargę uzasadnioną. Wobec powyższego, Sąd uwzględnił skargę w całości. Działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1) p.p.s.a. zobowiązał organ do załatwienia wniosku w zaskarżonym zakresie w wyznaczonym terminie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3) stwierdził bezczynność organu, przyjmując, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 zł, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s,a.