III SAB/Gl 137/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-08-26
Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Asesor WSA Adam Pawlyta, Sędzia WSA Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Sądu Rejonowego pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w sytuacji gdy udzielił części informacji, a w odniesieniu do pozostałych wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, a wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie?Ratio decidendi
Organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ udzielił części żądanych informacji, a w odniesieniu do informacji przetworzonej wezwał wnioskodawcę do wykazania jej szczególnej istotności dla interesu publicznego. Brak odpowiedzi wnioskodawcy na wezwanie organu uzasadniał odmowę udostępnienia tych informacji przetworzonych. Skarga na bezczynność jest zatem niezasadna.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Prezesa Sądu Rejonowego. Organ udzielił części informacji, a w odniesieniu do pozostałych (dotyczących stabilności orzeczeń i średniego czasu rozpoznawania spraw przez sędziego) wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego. Wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie, w związku z czym organ wydał decyzję o odmowie udostępnienia tych informacji. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi A. G. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] w K. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę.
Pismem z 19 marca 2025 r. zatytułowanym jako "Decyzja – wniosek o przekazanie sprawy do WSA w Gliwicach" A.G. (dalej też jako: skarżący, strona, wnioskodawca) wniósł do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] w K. (dalej: organ) w przedmiocie nieudostępnienia informacji publicznej.
Z akt sprawy wynika, że 8 stycznia 2025 r. (data wpływu do organu za pośrednictwem ePUAP) do Prezesa Sądu Rejonowego [...] w K. wpłynął wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w postaci: (1) liczby miejsc dla publiczności w największej sali tut. Sądu przy pl. [...]; (2) czy ww. sala jest wolna w dniu 22.01.2025r. w godz. 10:00-12:00; (3) które sale tut. Sądu mają możliwość nagrywania dźwięku, obrazu i dźwięku z rozpraw; (4) które sale tut. Sądu mają możliwość przeprowadzania rozpraw w trybie zdalnym; (5) przyczyny, data, osoba wnioskująca, osoba zatwierdzająca powołanie SSR I.W. na Z-cę Przewodniczącej Wydziału III; (6) przyczyny, data, osoba wnioskująca, osoba zatwierdzająca odwołanie SSR I.W. z funkcji Z-cy Przewodniczącej Wydziału III; (7) ilość skarg na SSR I.W. w każdym roku pracy w tut. Sądzie; (8) protokół z powołania SSR I.W. na stanowisko Sędziego; (9) wykaz szkół wraz z czasookresem nauki SSR I.W.; (10) wykaz szkoleń wraz z czasookresem, które odbyła SSR I.W.; (11) czy SSR I.W. ubiegała się kiedykolwiek o awans do Sądu Okręgowego; (12) kiedy przeprowadzano hospitację, wizytację, ocenę pracy SSR I.W. wraz z odpowiednimi dokumentami; (13) jaki był poziom stabilności orzeczeń SSR I. W. wg posiadanych danych; (14) jaki był średni czas rozpoznawania spraw w referacie SSR I.W. wg posiadanych danych; (15) czy SSR I.W. miała jakikolwiek związek z zawodem prokuratora, szczegóły.
Pismem z 21 stycznia 2025 r. organ poinformował wnioskodawcę, że informacja nie może zostać udzielona w terminie 14 dni licząc od daty złożenia wniosku. Zawiadomił, że odpowiedź na wniosek zostanie przekazana niezwłocznie, nie później niż w terminie określonym na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. z dnia 23 marca 2022 r., Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.) tj. w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Następnie, pismem z 24 lutego 2025 r. organ udzielił wnioskodawcy informacji
w zakresie pkt 1 do 12 oraz 15 i jednocześnie wezwał wnioskodawcę - w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania - do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, by dokonać przetworzenia żądanych informacji publicznych w zakresie pkt 13 i 14.
Organ wskazał przy tym, że w razie braku odpowiedzi we wskazanym terminie samodzielnie dokona oceny, czy w sprawie zachodzi szczególna istotność dla interesu publicznego, by dokonać przetworzenia wnioskowanych informacji publicznych.
Wnioskodawca - pomimo wezwania - na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie odpowiedział na zobowiązanie.
W takiej sytuacji organ uznał, że w sprawie nie zostało wykazane, że mamy do czynienia z przetworzeniem informacji, które byłoby szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Decyzją z 14 marca 2025 r. (odebraną przez skarżącego via ePUAP 19 marca 2025 r.) organ orzekł o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej z pkt 13 i z pkt 14 wniosku strony z 8 stycznia 2025 r. ze względu na "brak szczególnej istotności przetworzenia z punktu widzenia interesu publicznego".
W konsekwencji powyższego strona wniosła skargę na bezczynność organu wobec braku pełnej odpowiedzi na zawnioskowane pytania. Strona podniosła następujący zarzuty, a mianowicie: art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 23 u.d.i.p. oraz art. 10 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie w jakim przepis ten reguluje obowiązek pełnego i dokładnego udzielenia żądanej informacji niezwłocznie. W uzasadnieniu ww. zarzutu strona argumentowała, że wniosek był jednoznaczny, a zatem niedopuszczalne było a priori odwlekanie udzielenia odpowiedzi.
Skarżący wnosił o: (1) stwierdzenie bezczynności organu; (2) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; (3) przyznanie - na podstawie art. 149 § 2 p.p.s,a. - od organu na rzecz skarżącego kwoty 38.077,00 zł (trzydzieści osiem tysięcy siedemdziesiąt siedem złotych), ze względu na "łamanie prawa przez organ, który został powołany do respektowania prawa"; (4) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku strony o udzielenie informacji publicznej w terminie 7 dni od dnia zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem.
W uzasadnieniu skargi argumentowano, że nie chodzi o udzielenie jakiejkolwiek informacji, ale o przedstawienie jej w takim zakresie i w taki sposób, jaki odpowiada treści żądania. Przedstawienie informacji innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy – w ocenie strony – o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie, co uchybia regulacji zawartej w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej nieuwzględnienie. Stwierdził, że na wniosek strony pismem z 24 lutego 2025 r. udzielono informacji będących w posiadaniu organu co do pkt 1 do 12 oraz 15 i poinformowano jednocześnie o konieczności wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, by dokonać przetworzenia żądanych informacji w zakresie pkt 13 i 14 wniosku strony z 8 stycznia 2025 r. Zaznaczono przy tym, że zakres wnioskowanej w pkt 13 i 14 informacji obejmuje obowiązek przetworzenia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., dlatego też wnioskodawca powinien wykazać, że żądane przez niego informacje mogą mieć istotne znaczenie dla interesu publicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust.1, art. 89 ust.1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r., sygn. akt W 14/94, (Dz.U. nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury.
Zgodnie natomiast z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 dalej: "p.u.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Mocą art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje sprawy wymienione w tym przepisie.
W świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując procedowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.
Wyjaśnienia wymaga także, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zatem celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Wniesienie tej skargi jest zatem czasowo ograniczone jedynie trwaniem niepożądanego stanu, a więc np. do czasu wydania decyzji, postanowienia czy załatwienia wniosku strony. Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w judykaturze i w piśmiennictwie – por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2006 r. o sygn. akt II OSK 52/06, ONSAiWSA 2006, nr 4, poz. 100; postanowienia NSA: z dnia 13 marca 2009 r. o sygn. akt II FSK 2020/08; z dnia 19 lipca 2013 roku o sygn. akt I FSK 1325/13 oraz T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005, s. 243; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 143.
Przechodząc zatem do merytorycznej oceny udzielonej wnioskodawcy odpowiedzi należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych, zwłaszcza jeśli została wytworzona przez podmioty publiczne. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje m.in., że do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są m.in. organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego publicznych.
Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p).
Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać:
1. czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej;
2. pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać;
3. pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej;
4. pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej lub zastosowania tego trybu w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika, że wnioskodawca żąda udostępnienia w trybie szczególnym;
5. decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji;
6. decyzji odmawiając udostępnienia żądanej informacji gdy stwierdzi, że stanowi ona informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p. i że nie może być udostępniona bez wykazania przesłanki specjalnego znaczenia jej udostępnienia dla interesu publicznego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności, m.in.: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Bez wątpienia więc organ – Prezes Sądu Rejonowego - jest podmiotem publicznym, zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Zauważenia także wymaga, iż informacje w zakresie trybu i przedmiotu działalności, kompetencji, sposobu załatwiania spraw – z mocy art. 6 ust. 1 u.d.i.p. – stanowią informację publiczną.
Dalej wymaga podniesienia, iż organ w (pierwszym) terminie wymaganym art. 13 u.d.i.p. czyli w terminie 14 dni od dnia złożenia przez stronę wniosku z 8 stycznia 2025 r. wystosował odpowiedź do strony – tj. informację, że odpowiedź na wniosek złożony w trybie informacji publicznej nie może zostać załatwiony natychmiast, a dalej poinformowano stronę, że jej wniosek zostanie rozpoznany w terminie wynikającym z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Z akt sprawy wynika również, że 24 lutego 2025 r. organ udzielił wnioskodawcy odpowiedzi co do pkt 1 do 12 i 15, oraz zobowiązał stronę, aby ta w terminie 7 dni od doręczenia wezwania wykazała szczególną istotność żądanej informacji (pkt 13 i 14 jej wniosku z 8 stycznia 2025 r.) dla interesu publicznego. Wezwanie to skierowano do strony za pośrednictwem ePUAP w dniu 26 lutego 2025 r. Natomiast skarżący nie ustosunkował się do ww. wezwania organu z 24 lutego 2025 r. W związku z czym, organ po upływie terminu do udzielenia przez stronę odpowiedzi, wydał decyzję z 14 marca 2025 r.
Sekwencja ww. czynności podejmowanych przez organ w badanej sprawie wskazuje zatem, że organ rozpoznał wniosek skarżącego w okresie nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia jego złożenia, o ile uwzględni się przy tym czas oczekiwania przez organ na odpowiedź strony co do wykazania szczególnej istotności żądanej informacji – pkt 13 i 14 jej wniosku. Zdaniem Sądu, nie doszło w takich okolicznościach faktycznych do naruszenia art. 13 ust. 2 u.d.i.p., a tym samym stanu bezczynności organu, co niezasadnie zarzuca strona w uzasadnieniu skargi oraz dodatkowo precyzuje w kolejnych pismach z 20 maja 2025 r. i z 19 czerwca 2025 r. (karta nr 23; 41-42 akt sprawy sądowej).
Faktem również jest, że odpowiedź i wezwanie zawarte w piśmie z 24 lutego 2025 r. zostały dokonane w terminie wynikającym z przepisów u.d.i.p. Natomiast okoliczność wystąpienia do strony, a więc podjęcia reakcji na złożony wniosek jeszcze przed wniesieniem przez nią skargi i to – biorąc pod uwagę potrzebę wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego co do pkt 13 i 14 jej wniosku - reakcji adekwatnej, wyklucza bezczynność po stronie organu.
Organ wskazał przy tym, że w zakresie pytania sformułowanego w pkt 13 i pkt 14 wniosku z 8 stycznia 2025 r. okoliczności sprawy wskazują, że wnioskodawca domaga się udzielenia informacji przetworzonej. Co istotne, organ pouczył skarżącego w piśmie z 24 lutego 2025 r. o ewentualnych konsekwencjach na wypadek niezastosowania się przez stronę co do wezwania. Skarżący tymczasem w ogóle nie udzielił odpowiedzi organowi co do obowiązku sformułowanego w piśmie z 24 lutego 2025 r.
Nie można zatem zgodzić się ze skarżącym, że organ pozostawał bezczynnym. Sąd zatem uznał, że skarga jest bezzasadna i należało ją oddalić zgodnie z art. 151 p.p.s.a
-----------------------
1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło