III SAB/Gl 20/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędzia NSA Henryk Wach, Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.),, Protokolant sekr.sąd Joanna Spadek, o rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi W. G. na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w K. w przedmiocie adwokatów – bezczynność w przedmiocie podjęcia uchwały w sprawie wpisu na listę adwokatów: odrzuca skargę W piśmie oznaczonym datą [...] 2005 r. W. G. wniósł skargę na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w K. w przedmiocie podjęcia uchwały w sprawie wpisu na listę adwokatów. Jednocześnie powołując się na art. 68 ust. 7 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze w związku z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o zobowiązanie Okręgowej Rady Adwokackiej w K. do uznania uprawnienia wynikającego z art. 68 ust. 2 Prawa o adwokaturze, poprzez wpisanie go na listę adwokatów. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w dniu [...] 2005 r. złożył wniosek o wpis na listę adwokatów w Okręgowej Radzie Adwokackiej w K., która pomimo upływu terminu przewidzianego w art. 68 ust. 7 Prawa o adwokaturze nie podjęła uchwały w tej sprawie. Dodał, że ukończył etatową aplikację prokuratorską z wynikiem ogólnym [...]. W odpowiedzi na skargę Okręgowa Rada Adwokacka w K. wniosła o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko Rada wskazała, iż niezwłocznie po złożeniu wniosku o dokonanie wpisu na listę adwokatów, skarżący został powiadomiony o terminie rozmowy, która miała się odbyć w dniu [...] 2005 r. Ponieważ nie stawił się w wyznaczonym terminie, ponownie zaproszono go na rozmowę w dniu [...] 2005 r., co niewątpliwie wpłynęło na termin rozstrzygnięcia wniosku. Wystąpiono także do Prokuratury Okręgowej w K. o udostępnienie akt osobowych skarżącego, które nadesłane zostały dopiero w dniu [...] 2005 r. W dniu [...] 2005 r. odbyło się posiedzenie Rady, na którym podjęto uchwałę odmawiającą wpisania W. G. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w K.. Szczegółowa analiza czynności podejmowanych przez Radę prowadzi do wniosku, iż nie było żadnej zwłoki ani bezczynności w rozpoznaniu wniosku, a nieznaczne przekroczenie 30 dniowego terminu wynikało z przyczyn niezależnych od Rady. Na rozprawie w dniu 20 grudnia 2005 r. skarżący podtrzymał żądania skargi oświadczając przy tym, że bezczynność organu administracji zachodzi bez względu na jej przyczyny. Wyraził jednocześnie pogląd, iż skarga nie stała się bezprzedmiotowa, pomimo podjęcia uchwały przez Radę. W związku z tym domaga się wydania orzeczenia nakazującego Okręgowej Radzie Adwokackiej w K. dokonania wpisu na listę adwokatów. Pełnomocnik Okręgowej Rady Adwokackiej w K., wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) "sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach". W rozpatrywanej sprawie takim przepisem szczególnym jest art. 67 ust. 7 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.). Poddaje on kognicji sądu administracyjnego m.in. bezczynność okręgowej rady adwokackiej, polegającą na tym, że nie podejmuje ona uchwały w sprawie wpisu na listę adwokatów, w terminie 30 dni od złożenia wniosku o dokonanie takiego wpisu. Nie oznacza to jednak, że brak uchwały w przedmiocie wpisu na listę adwokatów, w wyżej wskazanym terminie, daje automatycznie legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność okręgowej rady adwokackiej. Nie można bowiem pominąć postanowień wynikających z art. 52 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Otóż skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Zauważyć przyjdzie, że okręgowa rada adwokacka podejmując uchwałę w przedmiocie wpisu na listę adwokatów podejmuje rozstrzygnięcie w indywidualnej sprawie, do której zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.). Z przepisu art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy wynika, że Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie (1) "przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej", (2) "przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1". Okręgowa rada adwokacka, mocą art. 68 ust. 1 Prawa o adwokaturze wskazana została jako właściwa do podjęcia uchwały w sprawie wpisu na listę adwokatów, zaś w ust. 4 powołanego przepisu wskazane zostały przypadki, gdy rada może odmówić wpisu na listę adwokatów. Zatem to do kompetencji okręgowej rady adwokackiej należy wydawanie indywidualnych rozstrzygnięć w sprawach w przedmiocie wpisu na listę adwokatów, a tym samym pełni ona rolę innego podmiotu, o którym mowa w art. 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc do uchwał podejmowanych w tym zakresie mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy dodać, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że uchwały organów samorządu adwokackiego mają prawny charakter decyzji administracyjnych, podjętych w sprawach indywidualnych. Postępowanie w tych sprawach toczy się przed organami samorządu adwokackiego na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (por. w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 września 1991 r. sygn. akt III ARN 31/91 – OSNC z 1992 r. nr 5 poz. 88). We wcześniejszej uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 września 1988, sygn. akt III PZP 55/87 (LEX CD nr system 13059) wskazano, że w prawie o adwokaturze ustawodawca przekazał część swego imperium organom adwokackim, mianowicie udzielania pomocy prawnej obywatelom, kontroli i nadzoru nad wykonaniem zadań postawionych przed adwokaturą, a przede wszystkim uprawnienia związane z dopuszczaniem kandydata do wykonywania zawodu. Nie budzi wątpliwości, że dopuszczenie do wykonywania zawodu jest sprawą z zakresu administracji państwowej. Uchwała okręgowej rady adwokackiej, w przedmiocie wpisu na listę adwokatów, odpowiada wymaganiom decyzji administracyjnej określonym w art. 104 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozstrzyga ona co do istoty sprawę wpisu (uchwala o wpisie lub uchwała o odmowie wpisu) i kończy sprawę w organie pierwszej instancji jakim jest okręgowa rada adwokacka. Nadto zgodnie z art. 12 ustawy Prawo o adwokaturze uchwały organów izb adwokackich, a do takich zalicza się okręgowa rada adwokacka (art. 39 pkt 2), dotyczące bezpośrednio poszczególnych osób, powinny zawierać uzasadnienia faktyczne i prawne. Uprawniony jest zatem pogląd, że w toku postępowania wszczętego wnioskiem o dokonanie wpisu na listę adwokatów w zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy Prawo o adwokaturze należy stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast w przypadku bezczynności okręgowej rady adwokackiej osobie wnioskującej o dokonanie wpisu przysługuje zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, do organu administracji publicznej wyższego stopnia (art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego), tj. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Odnotować trzeba, że skarżący nie złożył zażalenia do organu wyższego stopnia, a zatem nie wyczerpał środków zaskarżenia o jakich mowa w art. 52 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Reasumując dotychczasowe rozważania stwierdzić należy, że do postępowania prowadzonego przez okręgową radę adwokacką, w przedmiocie wpisu na listę adwokatów stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 1 pkt 2 tego Kodeksu. Skarga do sądu administracyjnego, na bezczynność okręgowej rady adwokackiej, w tym zakresie, musi być poprzedzona zażaleniem, o którym mowa w art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, jako organu wyższego stopnia. W przeciwnym razie skarga, jako niedopuszczalna z powodu nie wyczerpania środków zaskarżenia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu administracyjnym. W sumie zatem, mając na względzie całokształt okoliczności sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu administracyjnym skargę odrzucił.