III SAB/Gl 20/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agata Ćwik – Bury po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w "D" na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w "D" w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: odrzucić skargę. W dniu [...] r. wpłynęła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. skarga na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. w przedmiocie zwrotu podatku od towarów i usług za listopad [...] r. Skarga została złożona w imieniu "A" Sp. z o.o. w D. przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie doradcy podatkowego. W skardze zarzucono organowi podatkowemu naruszenie art. 121 § 1, 125 § 1, 139 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613) – zwanej dalej w skrócie "O.p." i zawarto wniosek o stwierdzenie przewlekłości prowadzonego postępowania oraz zakończenia sprawy w terminie zapobiegającym upadłości strony skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niewykorzystanie przez stronę dostępnych środków zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach: decyzji administracyjnych; postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; innych niż ww. akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz w przypadku pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 1 – 4a). Jednocześnie, art. 52 § 1 P.p.s.a. stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Natomiast przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Jednocześnie sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne. Postanowienie może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a.) W przedmiotowej sprawie skarżąca wnosi o stwierdzenie przewlekłości postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. w zakresie zwrotu podatku od towarów i usług za listopad [...] r. Należy jednak stwierdzić, że skuteczne wniesienie do sądu administracyjnego skargi w tym przedmiocie wymaga również wyczerpania środków zaskarżenia przewidzianych przez Ordynację podatkową. W art. 139 § 1 O.p. unormowane są terminy załatwiania spraw podatkowych. Natomiast obowiązek poinformowania strony o niezałatwieniu sprawy lub nieterminowym załatwieniu sprawy zawarty został w art. 140 O.p. Tryb zaskarżenia statuuje art. 141 § 1 O.p. – na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie, lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 O.p., stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia (bądź do ministra właściwego do spraw finansów publicznych, jeśli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby skarbowej lub dyrektora izby celnej). Sądowej kontroli administracji publicznej podlega nie tylko działanie (aktywność) organów, przejawiające się generalnie w wydawanych aktach administracyjnych, lecz również brak takiej aktywności. Aktualnie, w porządku prawnym funkcjonują dwie instytucje prawne, które stanowić mają dla stron postępowania instrument przeciwdziałania braku aktywności organów administracji publicznej: bezczynność organu oraz przewlekłość w prowadzeniu postępowania przez organ. Trzeba jednak podkreślić, że skarga na bezczynność organu oraz skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ to dwie odrębne instytucje procesowe. Instytucje te funkcjonują równolegle do siebie, lecz de facto są one względem siebie odrębne – strona postępowania administracyjnego (podatkowego) może skutecznie skarżyć brak szeroko pojętej aktywności organu korzystając z tych dwóch instytucji, jednak postępowania te nie mają de facto wzajemnego wpływu na siebie. Należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie podatkowej, strona skutecznie zainicjowała postępowanie w przedmiocie bezczynności organu. Mianowicie w dniu [...] r. skarżąca wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej w K. – organu wyższego stopnia – ponaglenie na nieterminowe załatwienie tej sprawy podatkowej. Organ wyższego stopnia, postanowieniem z dnia [...] r. uznał to ponaglenie ze bezzasadne. Tym samym wyczerpany został tryb zaskarżenia (środki zaskarżenia – art. 52 § 2 P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy nadany został bieg skardze strony na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. w przedmiocie zwrotu podatku od towarów i usług za listopad [...] r. Tutejszy Sąd rozpoznał skargę merytorycznie i wyrokiem z dnia 24 marca 2015 r., w sprawie o sygn. akt: III SAB/Gl 2/15, skargę oddalił. Wyrok ten jest prawomocny. Natomiast w sprawie skargi inicjującej niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne, w przedmiocie przewlekłości postępowania w zakresie zwrotu podatku od towarów i usług za listopad [...] r. strona trybu zaskarżenia nie wyczerpała. Nie zostało bowiem wniesione żadne ponaglenie do organu wyższego stopnia w stosunku do Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. Strona skarżąca wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania podatkowego bezpośrednio do tutejszego Sądu. Skarga wniesiona została za pośrednictwem organu, którego przewlekłość strona skarży, jednak z pominięciem trybu ponaglenia unormowanego w art. 141 § 1 O.p. Tak więc, z uwagi na niewyczerpanie trybu (środków zaskarżenia) w przedmiotowej sprawie, skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.