III SAB/Gl 221/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2023 r. sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Burmistrza Miasta K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa w zakresie punktu 2 i 3 wniosku, 2) zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w zakresie punktu 2 w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem, 3) umarza postępowanie w zakresie punktu 3 wniosku, 4) w pozostałym zakresie oddala skargę, 5) zasądza od Burmistrza Miasta K. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 17 lipca 2023r. skarżący M.G. wystąpił do sądu administracyjnego ze skargą na bezczynność Burmistrza Miasta K. w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi wskazał, że 24 czerwca 2023 roku (doręczonym wg oświadczenia organu 26 czerwca 2023r.) zwrócił się do organu z wnioskiem o przesłanie na adres e-mailowy następujących informacji: 1. Z czego wynika kara administracyjna nałożona na Miejską Spółkę Wodną? 2. Jakiej wysokości jest niniejsza kara? 3. O jaką kwotę dotacji wnioskowała Miejska Spółka Wodna podczas Komisji Budżetu i Finansów 16 czerwca 2023 roku? W odpowiedzi na ten wniosek organ pismem z 7 lipca 2023 roku poinformował skarżącego, że interesujące go informacje są dostępne w protokole z posiedzenia Komisji Budżetu i Finansów oraz Komisji Rewizyjnej z 17 maja 2023 roku oraz do protokole z posiedzenia Komisji Budżetu i Finansów z 16 czerwca 2023 roku. Jednocześnie wskazał adres strony internetowej, gdzie można się z nimi zapoznać. Skarżący w skardze stwierdził, że we wskazanym protokole z posiedzenia Komisji Budżetu i Finansów oraz Komisji Rewizyjnej z 17 maja 2023 roku można znaleźć odpowiedź na pierwsze z pytań zawartych we wniosku o udostępnienie informacji, tj. że kara administracyjna została nałożona na Miejską Spółkę Wodną po donosie za wykoszenie krzaków z rowu. Była tam także informacja, że w związku z tą karą Miejska Spółka Wodna wnioskuje o zwiększenie dotacji, natomiast nie ma danych odnośnie wysokości zarówno objętej wnioskiem dotacji, jak i nałożonej kary. Co prawda w protokole z posiedzenia Komisji Budżetu i Finansów z 16 czerwca 2023 roku znajduje się informacja o tym, że Komisja wyraziła opinię o zwiększeniu dotacji dla Miejskiej Spółki Wodnej o 5 tysięcy złotych, ale – zdaniem strony – nie jest to odpowiedź na zadane pytanie, ponieważ w dalszym ciągu brakuje informacji o jaką kwotę dotacji Spółka wnioskowała oraz jakiej wysokości jest nałożona na nią kara. Przyznanie przez Komisję kwoty 5 tysięcy złotych nie musi być równoznaczne z żadną z tych kwot. Ponieważ udzielona odpowiedź nie stanowiła odpowiedzi na zadane pytania, skarżący wystąpił z wskazaną na wstępie skargą na bezczynność z 17 lipca 2023r., która wpłynęła do organu w tym samym dniu. Nie sformułował w niej konkretnych zarzutów, lecz wniósł o zobowiązanie Burmistrza do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku z aktami sprawy i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Z akt sprawy wynika, że 21 lipca 2023r. (a więc już po wniesieniu skargi) organ przesłał skarżącemu kolejne pismo, w którym poinformował go: - odnośnie pytania 1. i 2., że jest to materia dotycząca indywidualnej sprawy administracyjnej, utrwalona w aktach sprawy i nie stanowiąca informacji publicznej, zatem nie ma możliwości udzielenia na te pytania odpowiedzi w trybie udip; - odnośnie pytania 3. stwierdził, że podczas posiedzenia właściwych Komisji 16 czerwca 2023r. Spółka nie wnioskowała o konkretną kwotę dotacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o uznanie skargi za bezzasadną, gdyż odpowiedź została skarżącemu udzielona w terminie (pismem z 7 lipca 2023r., doręczonym 10 lipca 2023r.), a motywy działania organu nie stanowią informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest częściowo zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 – dalej: ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy. Na wstępie przypomnieć należy, że prawo do uzyskania informacji publicznej wynika z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącego w ust. 1 zd. 1, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Zasady realizacji tego prawa określa ustawa z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022r., poz. 902, dalej "udip"). Udip w art. 1 ust. 1 stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ustawa ta nie definiuje jednak pojęcia bezczynności. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i w doktrynie prawa zgodnie podkreśla się, iż organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. np.: wyroki NSA z 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SAB 60/99; 8 lutego 2017 r., sygn., akt II GSK 5346/16; W. Chróścielewski, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2015 r. sygn. akt I FSK 1881/14, "OSP" 2015, z. 12, poz. 116 oraz przywołana tam literatura). Zatem dla oceny, czy adresat wniosku pozostaje w bezczynności istotne jest ustalenie, czy jest on zobligowany do żądanego działania. W przypadku informacji publicznej zbadania wymaga, czy należy on do grupy podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, a także czy żądana informacja stanowi informację publiczną. W przypadku negatywnej odpowiedzi na którekolwiek z powyższych pytań, adresat nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, a zatem jeśli tego nie czyni, nie można mu skutecznie postawić zarzutu bezczynności. Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 udip, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f udip, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują. Przenosząc powyższe regulacje na stan faktyczny przedmiotowej sprawy Sąd stwierdza, że jakkolwiek pytania adresowane do Burmistrza nie dotyczyły ściśle gminy, to jednak odnosiły się do spółki miejskiej, a więc jednostki organizacyjnej samorządu terytorialnego, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 udip, które także zobowiązane są do udostępniania informacji publicznej. Dotyczyły one kary administracyjnej i dotacji z budżetu gminy, a więc majątku, którym dysponuje gmina i jej jednostka organizacyjna. Spełnione zatem zostały przesłanki zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe, konieczne do rozpoznania wniosku strony w trybie udip. Odnośnie pytania 1. tj. zagadnienia z czego wynika kara administracyjna, organ udzielił na to pytanie odpowiedzi odsyłając wnioskodawcę do strony internetowej Urzędu Miejskiego i uczynił to z zachowaniem terminu. Wniosek wpłynął bowiem do organu 26 czerwca, a odpowiedź została przesłana 10 lipca 2023r. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że adresat wniosku może udzielić informacji poprzez wskazanie stronie gdzie może ją uzyskać i z tej możliwości organ skorzystał, co Sąd ocenił jako prawidłowe. Zatem oddalił skargę co do zarzutu bezczynności w tej części, o czym orzekł w pkt. 4 wyroku. Tym niemniej rację ma skarżący, że w protokołach z posiedzenia Komisji, do których organ go odesłał nie było ani informacji o kwocie nałożonej kary ani wnioskowanej przez Spółkę dotacji (czyli odpowiedzi na pytania 2. i 3.), zatem w tej części wniosku organ popadł w bezczynność, o czym Sąd orzekł w pkt 1. wyroku. Jednak już po wniesieniu skargi pismem z 20 lipca 2023r. organ uzupełnił udzieloną już informację w ten sposób, że powiadomił stronę, że Spółka nie wnioskowała o konkretną kwotę dotacji. Zatem, jakkolwiek z naruszeniem terminu do załatwienia sprawy, który zgodnie z art. 13 ust.1 udip wynosi 14 dni od dnia złożenia wniosku, to jednak udzielił odpowiedzi na pytanie 3. Nie było więc zasadne zobowiązywanie organu do załatwienia sprawy w części, która została już załatwiona, wobec czego w tym zakresie Sąd umorzył postępowanie, o czym orzekł w pkt. 3 wyroku. Wziąwszy pod uwagę, że strona uzyskała odpowiedzi na pytanie 1. i 3. dotychczas wniosek nie został rozpatrzony jedynie w zakresie pytania 2. i do załatwienia wniosku w tej części Sąd zobowiązał organ w pkt. 2 wyroku. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W doktrynie powszechnie przyjmuje się, że przy ocenie charakteru bezczynności lub przewlekłości kluczowa jest długość okresu tej bezczynności (przewlekłości) (zob. W. Chróścielewski, glosa do wyroku NSA z 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 1881/14, Orzecznictwo Sądów Polskich z 2015, nr 12, poz. 116). Podkreślenia nadto wymaga, że istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia, która w dodatku jest nacechowana złą wolą organu. Rażące naruszenie prawa jest bowiem postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i powinno być interpretowane ściśle. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego pojęcia, "rażące" to "ponad miarę", "niewątpliwe", "wyraźne", "oczywiste". Ocena, czy mamy do czynienia z rażącą postacią bezczynności, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami sprawy, rozpatrywanej indywidualnie. W niniejszej sprawie wniosek skarżącego w znacznej części został załatwiony, choć co do pytania 3 z uchybieniem ustawowych terminów. Zwłoka organu nie była przy tym nadmierna. Okoliczności te wskazują, że organ nie tyle unikał załatwienia sprawy, ile wadliwie zinterpretował wniosek. Na zasądzone koszty postępowania składa się 100 zł wpisu od skargi, gdyż skarżący działał osobiście. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 149 § 1pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a ppsa Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.