III SAB/Gl 234/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Małgorzata Jużków, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 września 2019 r. sprawy ze skargi R. H. na bezczynność Zarządu Ochotniczej Straży Pożarnej U. w D. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. R. H., (dalej określany jako skarżący), jako członek Ochotniczej Starzy Pożarnej U. zwrócił się do Zarządu Ochotniczej Straży Pożarnej U. w D. (dalej określanego jako OSP U.) z wnioskiem z [...] r. u udzielenie mu informacji publicznej poprzez przesłanie mu, na adres pełnomocnika, kserokopii następujących dokumentów: 1. protokołu z zebrania sprawozdawczego z dnia 15/03/2019 r,; 2. uchwał podjętych podczas w/w zebrania w dniu 15/03/2019 r.; 3. aktualnego statutu OSP U.; 4. sprawozdania z działalności OSP U. za 2018 r.; 5. sprawozdania z działalności Komisji Rewizyjnej za 2018 rok wraz z załącznikami; 6. protokołu Komisji Mandatowej z dnia 15/03/2019 r.; 7. protokołu Komisji Uchwał i Wniosków z dnia 15/03/2019 r.; 8. protokołu Komisji Skrutacyjnej z dnia 15/03/2019 r.; 9. protokołu Komisji Statutowej z dnia 15/03/2019 r.; 10. protokołu Komisji Wyborczej z dnia 15/03/2019 r.; 11. porządku obrad zebrania sprawozdawczego z dnia 15/03/2019 r.; 12. dokumentacji księgowej za rok 2018, a w szczególności sporządzonych: Amortyzacji -12 poz., Listy płac - 1 poz., Poleceń księgowania - 7 poz., Raportu bankowego RBl - 76 poz., Raportu kasowego RK - 77 poz., Zakupy pozostałe ZAK - 29 poz,; Środki trwałe ŚT – 1, poz.; Umowy - 3 szt. Jednocześnie w sytuacji uznania przez za zasadne poniesienie przez Ochotniczą Straż Pożarną U. w D. kosztów sporządzenia kserokopii o nadesłanie wstępnej ich wyceny i wskazania numeru rachunku, na który miałby dokonać stosownej płatności. Pismem z [...] r. Prezes OSP U. udzielił pełnomocnikowi skarżącemu odpowiedzi na wniosek wskazując, że żądane dokumenty z Walnego Zebraniu OSP U. z dnia [...] r. są do wglądu w materiałach po zebraniu sprawozdawczym i skatrzący może się z nimi zapoznać codziennie po godz. 16.00 w siedzibie OSP U. oraz dokonać własnoręcznie ich odpisów. Uznając prawo skarżącego do uzyskania informacji o której mowa w piśmie, prezes OSP podkrełśił, ze kierując się ochroną interesów stowarzyszenia (dokumenty stanowią wewnętrzną dokumentację stowarzyszenia OSP U. i po przekazaniu kopii dokumentów, OSP jako właściciel dokumentów nie ma możliwości nadzorowania ich rozpowszechniania.) proponuje formę osobistego przeglądnięcia tych dokumentów. w związku z tym wezwał skarżącego do wskazania terminu, w jakim chciałby zapoznać się z dokumentami. Jednocześnie poinformował że Uchwała nr [...] z Walnego Zebrania z [...] w sprawie statutu OSP U. jest ogólnie dostępna wraz z treścią Statutu {aktualny statut) na Stronie internetowej OSP U. pod linkiemhttp:// [...] Na koniec zaznaczył, że skarżący jako długoletni Prezes Zarządu OSP U. nadzorował "wytwarzanie" tych dokumentów oraz był upoważniony i zobowiązany do podpisywania dokumentów finansowych przekazywanych do biura rachunkowego. Zatem należało przyjąć, że zna ich treść. Natomiast jako członek OSP jest uprawniony do wglądu i zapoznania się z ich treścią. W skardze skierowanej do wojewódzkiego sądu administracyjnego skarżący wniósł o : 1) zobowiązanie Zarządu Stowarzyszenia Ochotniczej Straży Pożarnej w D. - U. do rozpatrzenia jego wniosku o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności; 2) orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) nadto, wnoszę o wymierzenie Zarządowi Stowarzyszenia OSP U. grzywny w wysokości 1.500,00 zł (tysiąc pięćset złotych, 00/100); 4) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, wg norm prawem przepisanych. Uzasadniając swoją skargę skarżący zaznaczył, że żądane przez niego informacje związane są bezpośrednio z działalnością stowarzyszenia, wykonującego zadania publiczne wynikające z ustawy o ochronie przeciwpożarowej i w części finansowane ze środków publicznych. Ponadto żądane dokumenty nie stanowią dokumentów wewnętrznych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Bowiem po otrzymaniu wniosku sporządził pisemną odpowiedź na wniosek, w której wskazał, iż wnioskowane dokumenty znajdują się do wglądu w materiałach po zebraniu sprawozdawczym i istnieje możliwość osobistego zapoznania się z ich treścią przez wnioskodawcę (skarżącego) oraz dokonanie ich odpisu. Pismo nadane zostało przesyłką listową na adres pełnomocnika skarżącego. Organ wskazał przy tym, iż zapoznanie się z dokumentacją jest możliwe codziennie po godz. 16:00 w siedzibie OSP U., w terminie dogodnym dla wnioskodawcy. Organ podkreślił, iż kierując się ochroną interesów stowarzyszenia, najdogodniejszym sposobem zapoznania się z dokumentami będzie osobiste zapoznanie się z ich treścią w siedzibie stowarzyszenia. Zaznaczył także, że skarżący, jako długoletni [...] Zarządu OSP U. nadzorował "wytwarzanie" tych dokumentów oraz był zobowiązany na podstawie § 38 ówcześnie obowiązującego Statutu do kierowania pracami Zarządu OSP, zatem był upoważniony i zobowiązany do podpisywania dokumentów finansowych przekazywanych do biura rachunkowego, wobec czego należy przy/jąć, że zna treść tychże dokumentów.. Organ poinformował również, iż w zakresie treści Uchwały nr [...] Walnego Zebrania z dnia [...] w sprawie zmiany statutu OSP U. jest ogólnie dostępna wraz z treścią Statutu na stronie internetowej OSP U. pod linkiem http: //[...]. Pomimo przedstawionej informacji, skarżący nie stawił się w siedzibie OSP i nie podjął próby zapoznania się z dokumentacją, wskazaną we wniosku. Z uwagi na powyższe nie sposób przychylić się do stanowiska skarżącego, zgodnie z którym organ dopuścił się naruszenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie art. 4 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 2, art. 3, art. 13 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 16 ust. 1. W tym miejscu wskazać bowiem należy, iż organ nie był zobowiązany na gruncie niniejszej sprawy do wydania decyzji, bowiem nie odmówił udostępnienia informacji. Z uwagi na powyższe, brak było podstaw do wydanie przez organ decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (materialnym – określającym prawa i obowiązki stron oraz procesowym – regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej), nie będąc przy tym związane – w myśl przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 późn. zm., dalej określanej skrótem P.p.s.a.) - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co daje podstawę i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. W świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. sąd administracyjny w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Natomiast w myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W art. 61 Konstytucji RP, umieszczonym w rozdziale poświęconym prawom politycznym, zagwarantowano osobom fizycznym prawo dostępu do informacji publicznej. Natomiast przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1429), służą realizacji tego konstytucyjnego prawa. Przy czym ustawodawca to prawo w art. 2 ust. 1 ustawy zagwarantował każdemu. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wskazując, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 ppkt 1-5 ustawy. Informacją publiczną będzie zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (zakres przedmiotowy stosowania ustawy). Natomiast krąg podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej został określony w art. 4 powołanej ustawy. I tak, w świetle ust. 1 tegoż artykułu obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (zakres podmiotowy stosowania ustawy). Skarżący występując do Zarządu OSP U. z wnioskiem o udostepnienie mu informacji publicznej wyraźnie zaznaczył, że występuje jako członek tejże OSP U.. Zatem dla oceny jego prawa do dostępu do informacji publicznej należy odwołać się do regulacji zawartej w art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przy omawianiu cech podmiotu uprawnionego do uzyskania informacji publicznej wielokrotnie wskazywano na to, że prawne właściwości tego podmiotu powodują, że nie jest on "każdym" w rozumieniu art. 2 ustawy. I tak nie może wnioskować skutecznie o udzielenie informacji ktoś kto wcześniej w jakikolwiek sposób wszedł w jej posiadanie. Prawo do informacji jest bowiem realizowane wtedy, gdy ubiega się o nią ktoś, kto chce poszerzyć zakres posiadanej wiedzy. Gdyby przyjąć odmienne założenie należałoby przyjąć, że można wielokrotnie ubiegać się o udzielenie takiej samej informacji, a stanowisko takie jest nie do zaakceptowania. Do kategorii podmiotów posiadających określoną informację należą jej twórcy czy też współtwórcy, a wiedzę o określonym zdarzeniu ma każdy, kto brał w nim udział. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie I OSK 1463/15 podkreślił, że niedopuszczalne jest stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdy żądane informacje mają charakter informacji publicznych, ale osiągalne są w innym trybie. Takim odmiennym trybem szczególnym może być publiczne lub powszechne udostępnianie informacji w inny sposób, np. przekazanie ich do Krajowego Rejestru Sądowego (por. wyrok NSA z 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 877/11; uzasadnienie uchwały 7 Sędziów NSA z 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 8/13, ONSAiWSA 2014) 3/38, CBOSA). Zatem zapis powyższej normy wyłącza w danej sprawie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeżeli strona żądająca danej informacji ma zapewniony do niej dostęp z uwagi na inne przepisy prawa. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 stycznia 2015 r. I OSK 373/14. W odniesieniu do skarżącego taki dostęp do wszystkich wnioskowanych przez niego dokumentów stowarzyszenia, którego jest członkiem, gwarantują mu regulacje art. 8 ust. 5, art. 25, art. 28 i art. 29 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 713) oraz regulacje zawarte w Rozdziale III Statutu Stowarzyszenia OSP U.. Wreszcie, na co trafnie zwrócono uwagę tak w piśmie z [...] r. oraz w odpowiedzi na skargę, skarżący, który do dnia odbycia [...] r. walnego zebrania członków stowarzyszenia, na którym uchwałą nr [...] powołano nowy skład zarządu stowarzyszenia pełnił funkcje prezesa zarządu, znał treść wnioskowanych dokumentów, a część z nich sam przygotował lub co najmniej podpisał. Zatem, należy przyjąć, że znał ich treść. Przepisy zawarte w Statucie Stowarzyszenia zapewniają członkowi Stowarzyszenia dostęp do informacji związanych z jego działalnością. Możliwość kontrolowania – funkcjonowania organów stowarzyszenia i reagowania na ewentualne nieprawidłowości dają, co raz jeszcze należy podkreślić, przepisy ustawy – Prawo o stowarzyszeniach. W tej sytuacji należy uznać, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mogły w niniejszej sprawie znaleźć zastosowania. Bezczynność organu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej zgodnie z przepisami o dostępie do informacji publicznej polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 grudnia 2016 r. II SAB/Łd 259/16). Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 września 2012 r. (I OSK 1177/12): " Z bezczynnością organu na gruncie powołanej ustawy mamy do czynienia tylko wtedy, gdy organ posiadając określoną informację nie udostępnienia jej, nie wydaje też decyzji o odmowie udostępnienia’’. Ponadto okoliczności zwalniające organ z zarzutu bezczynności zawsze muszą mieć charakter prawny, proceduralny, a nie faktyczny. Natomiast w przypadku, gdy żądana informacja nie nosi cech informacji publicznej, albo podlega ona udostępnieniu w oparciu o inne podstawy prawne (art. 1 ust. 2 powołanej ustawy) lub w sytuacji nieposiadania przez organ żądanej informacji, wystarczające jest przekazanie wnioskodawcy wyjaśnienia o przyczynie nieudzielania informacji. W takich sytuacjach działanie organu powinno przybrać formę pisma (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2571/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Sz 73/13, CBOSA). Brak któregokolwiek ze wskazanych działań musi prowadzić do przyjęcia, że organ dopuszcza się bezczynności w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej. W związku z powyższym stwierdzić należy, wnioskodawca nie może wnosić o udostępnienie żądanych informacji na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, ale na podstawie odpowiednich przepisów ustawy Prawo o stowarzyszeniach, o czym ostatecznie został poinformowany w piśmie z [...] r. Co z kolei czyni zarzut bezczynności nieuzasadnionym. Tym samym zarzuty skargi dotyczące naruszeń prawa materialnego okazały się nieusprawiedliwione. Dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a skargę, jako niezasadną oddalono.