III SAB/Gl 248/21
PostanowienieWSA w Gliwicach2022-05-06
Skład orzekający: WSA Barbara Brandys - Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w zakresie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie przeliczenia emerytury podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w zakresie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie przeliczenia emerytury nie podlega kognicji sądu administracyjnego, ponieważ działalność organu polegająca na obliczaniu wysokości emerytury nie mieści się w zakresie władztwa administracyjnego podlegającego kontroli sądów administracyjnych. Sprawy dotyczące świadczeń emerytalnych należą do właściwości sądów powszechnych.Stan faktyczny
Z. W. złożył skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie przeliczenia emerytury. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując na wydaną decyzję o przeliczeniu emerytury i pouczenie o możliwości odwołania do sądu powszechnego. Skarżący złożył ponaglenia dotyczące wniosku o wznowienie postępowania, na które organ udzielił odpowiedzi. Ostatecznie skarżący wniósł skargę na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę jako niedopuszczalną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. W. (Z. W.) na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie wniosku z [...] r. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przeliczenia emerytury postanawia: odrzucić skargę.
Pismem z dnia [...] r. Z. W. (dalej: strona skarżąca, skarżący) złożył skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ) w sprawie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją na podstawie art. 114 ust. 1 i 1 a ustawy emerytalnej, datowanego na [...] r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wskazał, że decyzją z dnia [...] r. znak [...] przeliczono wysokość emerytury skarżącego w związku z wnioskami o doliczenie okresów składkowych za okres wsteczny. [...] r. skarżący złożył ponaglenie w sprawie. Pismem z dnia [...] r. poinformowano skarżącego, że została wydana decyzja jak i wskazano, że przysługuje możliwość złożenia odwołania. [...] r. skarżący złożył ponaglenie dotyczące wniosku o wznowienie postępowania z września 1999 r. zakończonego prawomocną decyzją, [...] r. odpowiedziano na ww. pismo. W dniu [...] r. skarżący wniósł skargę na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na którą udzielono odpowiedzi w dniu [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) – dalej powoływanej jako p.p.s.a., zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej.
Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, gdyż objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane taksatywnie w ustawie.
Zgodnie z art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest żądanie skarżącego wznowienia postępowania w sprawie ponownego przeliczenia jego emerytury.
Wyjaśnić należy, że okoliczność, iż konkretne działanie podejmuje organ administracji publicznej (w niniejszej sprawie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) nie przesądza jeszcze o właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania skargi na jego działanie lub bezczynność. Kontroli sądu administracyjnego została bowiem poddana wyłącznie działalność organów administracji publicznej realizowana w ramach tzw. władztwa administracyjnego, do której nie można zaliczyć działalności organu polegającej na obliczaniu wysokości emerytury. Przedmiot bowiem inicjowanej sprawy w całości dotyczy postępowania przed sądem powszechnym. Objęcie kognicją sądów powszechnych tej kategorii spraw zostało zresztą jednoznacznie wskazane przez organ w pouczeniu do decyzji o przeliczeniu emerytury z dnia [...] r., znak [...].
Konkludując zatem stwierdzić należy, że sprawa objęta skargą pozostaje poza kognicją sądów administracyjnych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. skargę należało uznać za niedopuszczalną i odrzucić, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło