III SAB/Gl 257/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi M. J. na bezczynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie wpisu do rejestru publicznego - rejestru zgromadzeń postanawia: odrzucić skargę. Pismem datowanym z 20 lipca 2023 r M. J. (dalej: Skarżący) złożył skargę na bezczynność Prezydenta Miasta K. (dalej: organ) w przedmiocie wpisu do rejestru publicznego - rejestru zgromadzeń. W jej uzasadnieniu wskazał, że zawiadomieniem z 13 kwietnia 2020 r. notyfikował zgromadzenie publiczne, które miało odbyć się 25 kwietnia 2020 r. Zgromadzenie to nie zostało zakazane. Pismem z 15 kwietnia 2020 r. organ poinformował Skarżącego o warunkach odbycia zgromadzenia, jednak do dnia sporządzenia skargi nie dokonano zarejestrowania zgromadzenia w rejestrze publicznym. Wskazał na analogiczną sytuację z Warszawy i postanowienia tamtejszych sądów I i II instancji. Podkreślił, że dwukrotnie wzywał organ do dokonania wpisu zgromadzenia w rejestrze publicznym, jednak pismo nie odniosło skutku. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta K. wyjaśnił, że zgłoszone wydarzenie nie było zgromadzeniem w rozumieniu ustawy Prawo o zgromadzeniach i brak było podstaw do umieszczania o nim wpisu na stronie BIP. W piśmie procesowym z 6 października 2023r. Skarżący zaakcentował, że kwestia formy odbycia zgromadzenia publicznego była już przedmiotem rozważań zarówno w doktrynie jak i judykaturze w oparciu o zgłoszenie zgromadzenia publicznego w formie przejazdu rowerów do UM w K.2 w 2016 r. Zacytował postanowienie Sądu Okręgowego w K.2 z dnia 22 czerwca 2016 r., o sygn. akt [...], podkreślając, że stosując wykładnię celowościową użyte w art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o zgromadzeniach (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1389) słowo "przejścia" obejmuje swym znaczeniem również "przejazd". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne dokonują oceny zgodności działania organów z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi istniejących w dniu zdarzenia. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. W postanowieniu z 13 grudnia 2023r., o sygn. akt III OSK 3002/23 Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Skarżącego od postanowienia tut. Sądu wydanego w analogicznej sprawie, skonstatował, że stosownie do postanowień ustawy – Prawo o zgromadzeniach, w celu organizacji zgromadzenia nie jest konieczne uzyskanie zezwolenia władzy publicznej. Jest to wyrazem konstytucyjnej wolności zgromadzeń. Jak stanowi art. 57 Konstytucji RP, "każdemu zapewnia się wolność organizowania pokojowych zgromadzeń i uczestniczenia w nich. Ograniczenie tej wolności może określać ustawa". Wolność zgromadzeń obejmuje m.in. wolność ich organizowania (vide: M. Florczak-Wątor [w:] Konstytucja Rzeczy-pospolitej Polskiej. Komentarz, red. P. Tuleja, Warszawa 2019, s. 197). Stosownie do art. 7 ust. 1 Prawa o zgromadzeniach, organizator zgromadzenia zawiadamia organ gminy o zamiarze zorganizowania zgromadzenia w taki sposób, aby wiadomość dotarła do organu nie wcześniej niż na 30 dni i nie później niż na 6 dni przed planowaną datą zgromadzenia. Zawiadomienie jako akt notyfikacyjny nie może być uznane za równoznaczne z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Jak wskazuje S. Gajewski, "zawiadomienie takie umożliwia podjęcie przez właściwy organ władzy publicznej (w tym przypadku – organ gminy) działań zmierzających do zapewnienia odpowiednich warunków technicznych, organizacyjnych i porządkowych, które umożliwią przeprowadzenie zgromadzenia zgodnie z zamierzeniami organizatora oraz w sposób gwarantujący bezpieczeństwo uczestników takiego wydarzenia". Zawiadomienie o zamiarze zorganizowania zgromadzenia ma charakter czynności materialno-technicznej (S. Gajewski, A. Jakubowski, Prawo o zgromadzeniach..., art. 7). Z obowiązkiem jednostki zgłoszenia zgromadzenia koreluje kierowany do organu nakaz niezwłocznego udostępnienia, na stronie podmiotowej w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP), informacji o miejscu i terminie organizowanego zgromadzenia – art. 7 ust. 3 Prawa o zgromadzeniach. Nadto NSA podkreśliło, że udostępnienie informacji o organizowanym zgromadzeniu w BIP organu nie jest przesłanką dopuszczalności zgromadzenia. Udostępnienie tej informacji następuje w drodze czynności materialno-technicznej organu administracji, a nie decyzji administracyjnej (podobnie w doktrynie wskazuje się, że "do czynności organu gminy związanych ze złożeniem zawiadomienia nie stosuje się przepisów k.p.a. Wniesienie tego dokumentu nie wszczyna bowiem postępowania administracyjnego, a działania podejmowane w związku z nim są odrębnie uregulowane w Prawie o zgromadzeniach" – S. Gajewski, A. Jakubowski, Prawo o zgromadzeniach..., art. 7). Natomiast w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest niewpisanie przez Prezydenta Miasta K., notyfikowanego przez Skarżącego, zgromadzenia do rejestru publicznego - rejestru zgromadzeń. Istotne w sprawie pozostaje to, że Skarżący nie zarzucał organowi ogólnie ujmowanej bezczynności związanej z rozpoznaniem jego zgłoszenia o zamiarze zorganizowania zgromadzenia, co może nastąpić przez udostępnienie informacji o zgromadzeniu w BIP, ale też przez wydanie decyzji o zakazie zgromadzenia – art. 14 ustawy. Skoro przedmiot skargi został ograniczony wyłącznie do bezczynności w przedmiocie wpisu do rejestru zgromadzeń, to wskazać należy że skarga jest niedopuszczalna. Wpis do rejestru zgromadzeń następuje w drodze czynności materialno-technicznej, niedotyczącej jednak uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 3 września 2013 r., I OPS 2/13, ONSAiWSA 2014, nr 1, poz. 2, "chociaż ze względu na użyte w przepisie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kryteria trudno dokładnie scharakteryzować wymienioną w nim kategorię działań administracji, to z całą pewnością można jednak powiedzieć, że są to akty lub czynności, które: a) mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.; b) są podejmowane w sprawach indywidualnych; c) mają charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana kontroli sądów administracyjnych; d) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność". Zatem czynność materialno-techniczna udostępnienia w Biuletynie Informacji Publicznej informacji o miejscu i terminie organizowanego zgromadzenia, o której mowa w art. 7 ust. 3 ustawy – Prawo o zgromadzeniach, nie dotyczy w sposób ścisły uprawnienia jednostki do organizacji zgromadzenia. W konsekwencji niedopuszczalna jest skarga na bezczynność organu w przedmiocie wpisu do rejestru zgromadzeń. Wobec powyższego skargę, jako niedopuszczalną, odrzucono na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.