III SAB/Gl 277/25

WyrokWSA w Gliwicach2025-09-16

Skład orzekający: Barbara Brandys-Kmiecik, Adam Gołuch, Beata Machcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając udostępnienia informacji publicznej z powodu rzekomego nadużycia prawa do informacji publicznej przez wnioskodawcę, powinien wydać decyzję administracyjną, czy wystarczy pismo informujące?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który odmawia udostępnienia informacji publicznej z powodu rzekomego nadużycia prawa przez wnioskodawcę, musi wydać decyzję administracyjną. Samo pismo informujące nie jest wystarczające do prawidłowego załatwienia wniosku w takiej sytuacji. Bezczynność organu w takiej sytuacji nie jest uznawana za rażące naruszenie prawa, jeśli wynika z błędnej interpretacji przepisów, a nie złej woli.
Stan faktyczny
Spółka wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej realizacji umowy z wykonawcą. Prezydent odmówił udostępnienia informacji, wskazując na nadużycie prawa do informacji publicznej z uwagi na spór sądowy i częstotliwość wniosków. Sąd uznał, że odmowa powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a nie pisma informującego, co skutkowało stwierdzeniem bezczynności organu.
Rozstrzygnięcie
Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem, stwierdził bezczynność organu bez rażącego naruszenia prawa i oddalił skargę w pozostałym zakresie, zasądzając zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 września 2025 r. sprawy ze skargi [...] Przedsiębiorstwa Oczyszczania A. S.A. we W. na bezczynność Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem, 2) stwierdza bezczynność organu bez rażącego naruszenia prawa, 3) oddala skargę w pozostałym zakresie, 4) zasądza od Prezydenta Miasta Z. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 10 czerwca 2025r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach [...] Przedsiębiorstwo Oczyszczania A. S.A z siedzibą we W. (dalej: strona, skarżąca, A., Spółka) wniosło skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Z. (dalej: Prezydent, organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca wnioskiem z dnia 29 kwietnia 2025 r. zwróciła się do Prezydenta za pośrednictwem poczty elektronicznej, powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. (t.j. Dz.U.2022, poz. 902 dalej: u.d.i.p.) o niezwłoczne udostępnienie informacji w zakresie dokumentów złożonych przez wykonawcę P. za miesiąc marzec 2025r.: - kopii miesięcznego protokołu wykonania prac wraz z raportami i kwitami wagowymi lub kartami przekazania odpadów, w tym: - kopii raportów dotyczących ilości oraz kodów odpadów odebranych od mieszkańców wraz z kwitami wagowymi lub kartami przekazania odpadów - kopii raportów dotyczących ilości pobranych i odebranych worków BIG BAG i ilości oraz kodów odebranych w nich odpadów wraz z kwitami wagowymi lub kartami przekazania odpadów, - kopii raportów dotyczących ilości odpadów odebranych z MPSZOK kodów odebranych w nich odpadów wraz z kwitami wagowymi lub kartami przekazania odpadów - kopii faktur wystawionych przez wykonawcę- jeśli zostały już wystawione - kopii dokumentu naliczonych wykonawcy kar umownych - kopii aktualizacji wykazu pojazdów jeśli taka nastąpiła w trakcie miesiąca - oświadczenia wykonawcy w zakresie elektromobilności jeśli takie zostało złożone wraz wykazem ilości pojazdów elektromobilnych biorących udział w realizacji zadania - kopii aktualizacji wykazu zgłoszonych podwykonawców jeśli nastąpiła taka w trakcie miesiąca. Strona prosiła również o udzielenie informacji czy w miesiącu luty i marzec w ramach świadczenia usługi używane były przez wykonawcę P. śmieciarki dwu lub więcej komorowe (prosiła o wskazanie numerów rejestracyjnych). Wnosiła również o przekazanie dokumentów objętych wnioskiem z dnia 18 lutego 2025 za miesiąc styczeń 2025, których nie posiadał organ na dzień udzielenia odpowiedzi na ten wniosek (4.03.2025) a więc: - kopii miesięcznego protokołu wykonania prac wraz z raportami i kwitami wagowymi lub kartami przekazania odpadów, w tym: - kopii faktur wystawionych przez wykonawcę- jeśli zostały już wystawione - kopii dokumentu naliczonych wykonawcy kar umownych Spółka ponownie prosiła o przekazanie dokumentów objętych wnioskiem z dnia 27 marca 2025 za miesiąc luty 2025 Spółka wniosła o przesłanie powyższych informacji na wskazany adres mailowy. W odpowiedzi na ww. wniosek o udostępnienie informacji publicznej z 29 kwietnia 2025 r, Prezydent pismem z 13 maja 2024 r. wskazał, że żądana informacja z uwagi na spór sądowy pomiędzy organem zobowiązanym a konsorcjum firm [...] Przedsiębiorstwo Oczyszczania A. S.A z siedzibą we W. przy ul. [...] i F. Sp. z o. o. z siedzibą w Z. oraz z uwagi na ilość i zakres dotychczasowych wniosków strony organ wskazał, że stanowią one nadużycie prawa do informacji publicznej. Nadto organ wskazał, że przy ocenie zaistnienia przesłanek do odmowy udzielenia informacji publicznej z uwagi na przedmiot i zakres żądanych informacji należy brać pod uwagę także m.in. ilość i częstotliwość wniosków składanych przez tego samego wnioskodawcę oraz jego postawę, mogącą wskazywać na nadużycie prawa do informacji publicznej, a także wpływ składanych przez tego wnioskodawcę licznych wniosków na pracę organów publicznych. Ponadto Prezydent nadmienił, że nadużycie prawa do informacji publicznej jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego szczególnie widoczne, gdy żądane dane, dokumenty i informacje dotyczą kwestii spornych powstałych na tle wykonywania umowy cywilnoprawnej. Ujawnienie takiej okoliczności wyklucza przyjęcie, że przedmiotem sprawy jest wniosek o udostępnienie informacji publicznej także w wyroku I OSK 2267/19 z dnia 18 maja 2020 r. NSA stwierdził, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mogą służyć realizacji celów, dla których właściwe są inne tryby postępowań; w tym nie są środkiem pozwalającym na gromadzenie dowodów w sprawach przed organami państwa, podzielając pogląd, wedle którego cel żądania nie zmienia charakteru spornych danych, które nadal noszą znamię informacji publicznej, stwierdza jednak, że cel ten może zmienić stosunek do żądania ich udzielenia. Dostęp do informacji publicznej nie powinien służyć celom możliwym do osiągnięcia innym sposobem (dostęp na wniosek ma miejsce tylko wówczas, gdy inne sposoby są niemożliwe, a przede wszystkim, gdy żądane dane nie są dostępne w powszechnym obiegu). W konsekwencji czego, za zasadny uznać należy wniosek, że domaganie się informacji publicznej w sprawie indywidualnej, w której możliwe jest uzyskanie danych w innym trybie, jest niezgodne z celem ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. Wyrok WSA w Bydgoszczy z 19.08.2020 r" II SAB/Bd 32/20). W opisanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 16 czerwca 2025 r. na bezczynność Prezydenta strona skarżąca organowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj: a) art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nieudzielenie skarżącej przez organ informacji publicznej we wnioskowanym zakresie, w ustawowym terminie; b) art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez odmowę udzielenia wnioskowanej informacji publicznej w ramach czynności materialno-technicznej, a tym samym pozbawienia skarżącej prawa konstytucyjnie gwarantowanego; 1. Skarżąca wniosła o: - zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie; - o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; - o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości; - o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 40 000 PLN. Ponadto wniosła o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała m.in., że dane o których udostępnienie wnosiła, mają charakter informacji publicznej. Skarżąca podkreśliła, iż dane o które zwróciła się bezpośrednio dotyczą sposobu realizacji umowy zawartej w ramach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Zdaniem strony nie ulega wątpliwości, że: "informacja dotycząca sposobu realizacji przez jednostkę publiczną zadań publicznych, przeprowadzonych kontroli oraz gospodarowania majątkiem publicznym stanowi informację publiczną, a organ jest zobowiązany do jej udostępnienia niezależnie od tego, czy z wnioskiem wystąpił podmiot, który może być zainteresowany wynikiem danej sprawy lub jest strona konkretnej umowy. Spółka nadmieniła, że organ nie udzielił żądanej informacji, a także nie poinformował o przedłużeniu terminu zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Ponadto organ nie wydał decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej. Organ nie udostępnił skarżącej informacji publicznej, nie wydał decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, ani nie poinformował o konieczności przedłużeniu terminu. Zdaniem strony z pism organu kierowanych do skarżącej wynika wręcz, że organ nie zamierza załatwić sprawy. Pisma te nie przyjęły formy i charakteru decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 107 § 1k.p.a. Spółka podkreśliła, że przepisy u.d.i.p. nie znają pojęcia "nadużycia prawa do informacji publicznej". Zdaniem strony w razie stwierdzenia przez organ przesłanek uzasadniających odmowę udzielenia informacji publicznej we wnioskowanym zakresie, odmowa ta powinna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej ze wskazaniem uzasadnienia faktycznego i prawnego. W ocenie strony pojęcie nadużycia prawa do informacji publicznej zostało ukształtowane przez orzecznictwo, jednak odmowa udzielenia informacji publicznej w oparciu o tę przesłankę powinna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej. Według strony organ zajął stanowisko, że informacja żądana przez skarżącą, co prawda ma publiczny charakter, jednak nie można jej udzielić, ze względu na całkowicie dowolną ocenę, jakoby skarżąca miała ją wykorzystać dla celów indywidualnych. Na marginesie strona wskazała, że jakikolwiek cel prywatny wnioskodawcy nie może stanowić przeszkody dla udzielenia informacji publicznej. Niezależnie od powyższego, jeżeli informacja, w której posiadaniu jest organ ma charakter informacji publicznej, to nie może tracić tego przymiotu tylko z tego względu, że wnioskodawca mógłby potencjalnie użyć jej dla celów prywatnych. Na gruncie niniejszej sprawy znamienne jest, że organ udziela informacji publicznej w zakresie wnioskowanym przez skarżącą innym podmiotom niż skarżąca. W stosunku do innych podmiotów organ nie miał wątpliwości, że przekazywane informacje mają publiczny charakter i jako takie podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Tym samym bezczynność organu w zakresie nieudzielenia skarżącej informacji zgodnie z wnioskiem wskazuje na nierówne traktowanie podmiotów w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej. W konsekwencji, stanowisko organu jakoby jakikolwiek interes prywatny skarżącej mógł być przeszkodą dla udostępnienia informacji publicznej w zakresie wskazanym we wniosku jest rażąco nieprawidłowe. Mając powyższe na uwadze, nie budzi wątpliwości że w niniejszej sprawie naruszone zostały wymogi stawiane przepisami u.d.i.p. i organ nie zakończył postępowania ani poprzez podjęcie stosownej czynności, tj. udostępnienia informacji, ani poprzez wydanie w terminie decyzji o odmowie jej udostępnienia. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Z. wniósł o oddalenie skargi argumentując, że pismem z 13 maja 2025 r. organ udzielił odpowiedzi na wiadomość e-mail informując, że biorąc pod uwagę spór sądowy pomiędzy organem a konsorcjum firm [...] Przedsiębiorstwo Oczyszczania A. S.A z siedzibą we W. przy ul. [...] i F. Sp. z o. o. z siedzibą w Z. oraz zważywszy na ilość i zakres dotychczasowych wniosków, próba pozyskania żądanych danych stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej. Na poparcie zajętego stanowiska organ przytoczył szereg orzeczeń Sądów Administracyjnych. Ponadto organ wskazał, że informacje, o których udzielenie poprosiła A. dotyczą podmiotu, z którym konkuruje na zabrzańskim rynku odbioru i zagospodarowania odpadami i dlatego próbowała ona dotrzeć do tych informacji korzystając z regulacji wynikających z u.d.i.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola - o której mowa powyżej - obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Przepisy u.d.i.p. nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Niemniej jednak w przypadku ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy organ zobowiązany jest do wydania decyzji odmownej i wyjaśnienia przyczyn odmowy udostępnienia informacji. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna rezygnuje z przysługującego jej prawa (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). Odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest zatem załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie udzielił żądanej informacji publicznej albo prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu. Jak wynika z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, u.d.i.p. który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że Prezydent jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej w trybie u.d.i.p. W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są bowiem władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym podmioty reprezentujące Skarb Państwa (art. 4 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.), jak również podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Prezydent rozpoznając wniosek strony skarżącej z 29 kwietnia 2025 r. - jako podmiot zobowiązany - w piśmie informującym z 13 maja 2025 r., wskazał natomiast, że żądana informacja stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej, gdyż zakres żądnych informacji dotyczy wyłącznie sprawy indywidualnej. Zdaniem Sądu, takiego postępowania Prezydenta, nie sposób zakwalifikować jako prawidłowego załatwienia wniosku strony skarżącej w trybie u.d.i.p., zaś odmowa udostępnienia informacji publicznej w sytuacji nadużywania przez wnioskodawcę publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej powinna następować poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Tym samym uznać należy, że - w opisanej powyżej sytuacji - niezbędnym jest zastosowanie formy decyzji administracyjnej (a nie pisma informującego). W pierwszej kolejności podnieść należy, że pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca przybliżył w art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p. , wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Ustawodawca określając pojęcie informacji publicznej odwołał się do kategorii sprawy publicznej. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. Pojęcie dokumentu należy przy tym rozumieć w szerokim znaczeniu tego słowa, przyjętym w prawie do informacji publicznej oraz ugruntowanym stanowisku zarówno doktryny jak też i judykatury. Na potrzeby konstytucyjnego prawa do informacji publicznej za "dokument w ogólności" należy uznać każdą informację o działalności władzy publicznej lub o sprawach publicznych, wysłowioną i zobiektyzowaną na jakimś nośniku i najczęściej przybierającą postać pisemną. W najszerszym rozumieniu dokumentem będzie każdy nośnik danych, który może przybrać m.in. formę papierową, elektroniczną lub cyfrową (zob. W. Sokolewicz, L. Garlicki, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2005, t. IV, s. 35). Podkreślenia przy tym wymaga, że art. 6 u.d.i.p. wymienia poszczególne rodzaje informacji, przy czym użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności" wskazuje bezpośrednio, że katalog ten nie ma charakteru zamkniętego, a stanowi jedynie przykładowe wyliczenie, co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.i.d.p., stanowi informację publiczną (zob. np. T. R. Aleksandrowicz, Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej, Wyd. LexisNexis, 2002 r., str. 136 i nast.; M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej, Toruń 2002, str. 25 i nast.). Z treści przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej wyraźnie wynika, że w istocie odnosił się on do informacji w zakresie dokumentów złożonych przez wykonawcę P. za miesiąc marzec 2025r. Faktycznie wniosek skarżącej obejmował dane dotyczące realizacji zamówienia publicznego przez wykonawcę wyłonionego przez Miasto Z. w ramach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Sąd zauważył, że zgodnie zaś z art. 33 ust. 1 ustawy o finansach publicznych gospodarka środkami publicznymi jest jawna. Również stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy z 11 września 2019 r. Prawa zamówień publicznych (Dz.U z 2024 r. 1320, dalej: p.z.p.) po-stępowanie o udzielenie zamówienia jest jawne. Natomiast w myśl art. 18 ust. 2 p.z.p. zamawiający może ograniczyć dostęp do informacji związanych z postępowaniem o udzielenie zamówienia tylko w przypadkach określonych w ustawie. Zdaniem Sądu informacje o gospodarowaniu środkami publicznymi stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., dostępną w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Żądane przez stronę skarżącą informacje dotyczą majątku publicznego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a). u.d.i.p.). Niewątpliwie dotyczą gospodarowania mieniem publicznym oraz stanowią informację o działalności podmiotu publicznego, w tym o sposobie realizacji przez niego zadań publicznych oraz dotyczą sfery faktów. Takie stanowisko Sądu znajduje potwierdzenie w orzecznictwie NSA, który w wyroku z 13 marca 2024 r. o sygn. akt III OSK 475/23, CBOSA, podkreślił, że "(...) w sytuacji gdy dane te dotyczą wydatkowania publicznych pieniędzy to w zasadzie w każdym przypadku i tylko już z tego względu podpadają pod pojęcie informacji publicznej. Skoro żądane w sprawie informacje dotyczą realizacji kontraktu dotyczącego budowy drogi publicznej (w rozpatrywanej sprawie: dotyczącego budowy sieci kanalizacji deszczowej wraz ze zbiornikiem retencyjnym oraz przepompownią wód deszczowych) finansowanego ze środków publicznych, to można postawić tezę, że wszystkie informacje z tym kontraktem związane i do niego się odnoszące stanowią informację publiczną, nie tylko sam kontrakt i aneksy, ale również - wszelka dokumentacja - mająca związek z jego wykonaniem bez względu na to, że pochodzi od podmiotów prywatnych lub jest do nich skierowana. Przedmiotem informacji publicznej w wielu przypadkach jest właśnie kontrola przepływu środków publicznych do podmiotów prywatnych oparta na różnego rodzaju umowach". Sąd zauważył, że strona skarżąca formułując wniosek nie podała przyczyny, dla której wystąpiła z żądaniem udostępnienia informacji publicznej, do czego nie jest zresztą zobowiązana na kanwie u.d.i.p. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 2 ust. 2 u.d.i.p. podmiot zobowiązany rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie jest upoważniony do badania interesu prawnego, ani nawet faktycznego wnioskodawcy. A po wtóre, podkreślić należy, że dla odkodowania treści pojęcia informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. nie ma znaczenia ocena charakteru interesu w uzyskaniu informacji publicznej przez wnioskodawcę, ani cel i motywy, które towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania jej udostępnienia. Jeżeli konkretna informacja ma charakter informacji publicznej, to nie może być tej cechy pozbawiona wówczas, gdy jej udostępnienie, zdaniem podmiotu zobowiązanego, mogłoby służyć celowi prywatnemu (wyroki NSA z: 16 lipca 2024 r., III OSK 2702/23, 17 września 2024 r., III OSK 2547/22, 23 października 2024 r., III OSK 319/23, 22 listopada 2024 r., III OSK 942/24). Jedynie udostępnienie informacji publicznej przetworzonej uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że jej uzyskanie jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (wyrok NSA z 11 marca 2025 r. sygn. akt III OSK 325/24, CBOSA). Tym samym nie sposób przyjąć, na co słusznie zwróciła uwagę strona skarżąca, że "sprawa indywidualna" stanowi przesłankę ograniczającą dostęp do informacji publicznej, a tym bardziej, że powoduje utratę jej publicznego charakteru. Nie wynika to w szczególności ani z treści art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. określających zakres przedmiotowy pojęcia informacja publiczna, ani tym bardziej z treści art. 2 u.d.i.p. definiującego podmiot uprawniony do otrzymania informacji publicznej. Odmowa zastosowania wymienionych przepisów wyłącznie w oparciu o ustalenie, że zamiarem wnioskodawcy jest ich wykorzystanie w sprawie indywidualnej, byłaby odmową ich stosowania w oparciu o nieznane kryterium ustawowe. Wreszcie, odnosząc się do argumentacji Prezydenta wyartykułowanej nawet nie w samej odpowiedzi na wniosek, lecz dopiero w treści odpowiedzi na skargę w zakresie "nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej przez stronę skarżącą w dziedzinie przedmiotu realizowanej inwestycji" wskazać należy, za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z 24 stycznia 2025 r. sygn. akt III OSK 3344/23, CBOSA), że mechanizm nadużywania prawa dostępu do informacji publicznej pozostaje w bezpośrednim związku z celami i motywami, które towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania udostępnienia informacji publicznej, a cele te i motywy mają charakter subiektywny i mogą mieć znaczenie przy ocenie sposobu czynienia użytku przez wnioskodawcę z przysługującego mu publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej. Istotną przeszkodą w diagnozowaniu nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej może być zatem nieznajomość tych właśnie motywów, jakimi kieruje się podmiot domagający się udzielenia mu informacji publicznej. Jest rzeczą oczywistą, że brak jakichkolwiek podstaw domagania się od takiego podmiotu wyjaśniania powodów, dla których chce on skorzystać z przysługującego mu publicznego prawa podmiotowego, o czym przesądził ustawodawca we ww. art. 2 ust. 2 u.d.i.p. Skoro zatem dla stwierdzenia nadużycia tego prawa niezbędne jest ustalenie pozorowania realizacji wartości leżących u jego podstaw, to konieczne jest poznanie rzeczywistego celu wystąpienia z wnioskiem o udostępnienie konkretnej informacji publicznej. Ustaleń w tym zakresie można dokonywać w oparciu o ocenę okoliczności faktycznych danej sprawy, w tym treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Pomocne może być stanowisko żądającego prezentowane w innych pismach kierowanych do podmiotu zobowiązanego. Znaczenie może mieć okoliczność ponawiania wniosków o udzielenie informacji publicznych już udostępnionych wnioskodawcy albo ogólnodostępnych (wyrok NSA z 30 sierpnia 2012 r., I OSK 799/12). Wszystkie te okoliczności powinny być jednak przez podmiot zobowiązany wskazane i ocenione z podaniem konkretnej argumentacji dlaczego stanowią one podstawę dla przyjęcia przez organ, że podmiot korzystający z publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej nadużywa tego prawa. Podkreślenia jednak wymaga, że gwarancji przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie i przedstawienia powodów kwalifikacji określonego zachowania jako nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej nie daje - tak jak to miało miejsce w sprawie - forma zwykłego pisma informującego o nieudzieleniu informacji. Tym bardziej, że szersza argumentacja w tym zakresie została tak naprawdę przywołana przez podmiot zobowiązany dopiero na etapie odpowiedzi na skargę. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane staje się stanowisko, zgodnie z którym odmowa udostępnienia informacji publicznej w sytuacji nadużywania przez wnioskodawcę publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej powinna następować poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (wyroki NSA z: 12 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 2604/23, 26 marca 2024 r., III OSK 1586/22; 22 marca 2024 r., III OSK 320/22; 20 marca 2024 r., III OSK 711/23; 20 lutego 2024 r., III OSK 2916/22; 17 października 2023 r., III OSK 2285/22; 29 września 2023 r., III OSK 5517/21; 24 marca 2023 r., III OSK 7440/21, CBOSA). Tym samym uznać należy, że - w opisanej powyżej sytuacji - niezbędnym jest zastosowanie formy decyzji administracyjnej (a nie pisma informującego), która zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 i § 2 k.p.a. powinna zawierać uzasadnienia faktyczne i prawne, przy czym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z tych wszystkich powodów, wystosowanie przez Prezydenta do strony skarżącej odmownego (informującego) pisma z 13 maja 2025 r. (z argumentacją rozszerzoną w odpowiedzi na skargę) - w okolicznościach rozpoznawanej sprawy - nie może zostać uznane za prawidłową formę załatwienia wniosku w trybie u.d.i.p. Podmiot ten - zważywszy na uregulowania u.d.i.p. - winien bowiem (w terminie 14 dni) albo w formie czynności materialno - technicznej udostępnić wnioskowaną informację publiczną, albo w formie decyzji (art. 16 u.d.i.p.) odmówić jej udzielenia np. z powołaniem się na nadużycie prawa do informacji publicznej). Podkreślenia przy tym wymaga, że na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe dokonanie oceny słuszności twierdzeń Prezydenta co do nadużywania przez stronę skarżącą prawa dostępu do informacji publicznej, bowiem umożliwi to dopiero analiza uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanej w tym zakresie decyzji administracyjnej. W związku z powyższym Sąd uznał, że Prezydent dopuściło się bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej z 29 kwietnia 2025 r. i bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt II sentencji wyroku). O rażącym naruszeniu prawa mówimy przede wszystkim, jeżeli bezczynność jest wynikiem lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa, gdyż nierozpoznanie wniosku przez Prezydenta w prawidłowej formie wynikającej z u.d.i.p. nie nastąpiło z powodu złej woli tego podmiotu, lecz z błędnej interpretacji przepisów tej ustawy. Dlatego też Sąd zobowiązał Prezydenta do załatwienia wniosku skarżącej w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt I sentencji wyroku). W pozostałym zakresie w kontekście konieczności nałożenia na organ grzywny Sąd nie stwierdził zarzucanej dyskryminacji skarżącej względem innych podmiotów. Natomiast w kontekście konieczności przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, wniosek ten również nie jest zasadny ponieważ nic nie wskazuje, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. W związku z czym Sąd oddalił skargę (punkt III sentencji wyroku). O należnych stronie skarżącej kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt IV sentencji wyroku (597 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło