III SAB/Gl 289/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia Marzanna Sałuda, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2025 r. sprawy ze skargi O. S. na bezczynność K. S.A. w K. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. zobowiązuje spółkę K. S.A. w K. do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że spółka K. S.A. w K. dopuściła się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od spółki K. S.A. w K. na rzecz skarżącego kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 27 czerwca 2025 r. O. S. (dalej: skarżący, strona) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność K. S.A. w K. (dalej także jako organ) w przedmiocie rozpoznania wniosku z 7 kwietnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej. W skardze, powołując się na przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie o informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej u.d.i.p.), domagał się stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności oraz o zobowiązanie organu do załatwienia jego wniosku niezwłoczne, nie później niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku. Dodatkowo wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Skarżący w uzasadnieniu wskazał, że 7 kwietnia 2025 r. przez platformę ePUAP złożył do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wszystkich protokołów odbioru i faktur wystawionych przez firmę S. oraz aneksów zawartych w 2024 r. dla zadania projektowego związanego z budową linii tramwajowej od [...] do [...]. W odpowiedzi na wniosek, pismem z 22 kwietnia 2025 r., organ poinformował go, że faktury VAT i protokoły odbioru nie są informacją publiczną, gdyż są to dokumenty wewnętrzne. Natomiast w zakresie żądanego aneksu o numerze [...] wskazał, że stanowi on załącznik do niniejszego pisma, jednakże pomimo tych zapewnień dokument nie został przesłany stronie. Skarżący zwrócił ponadto uwagę, że organ spóźnił się z odpowiedzią na wniosek bowiem termin do udostępnienia informacji upłynął 21 kwietnia 2025 r., natomiast organ wystosował do skarżącego pismo 22 kwietnia 2025 r. Skarżący podkreślił jednocześnie, że wbrew twierdzeniom organu żądane przez niego informacje stanowią informacją publiczną ponieważ jest nią każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności dotycząca m.in.: majątku publicznego (wydatkowanie środków publicznych), organów władzy publicznej i ich działalności, realizacji zadań publicznych jak ma to miejsce w tym wypadku. Dla poparcia swoich twierdzeń, przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2157/11. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako całkowicie bezzasadnej oraz o zasądzenie od skarżącego na jego rzecz niezbędnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W jego ocenie, fakt wysłania odpowiedzi dopiero 22 kwietnia 2025 r. nie stanowi uchybienia uzasadniającego uznanie, że dopuścił się on bezczynności w tym zakresie, albowiem ostatecznie uczynił zadość wnioskowi. Organ podniósł przy tym, że omyłkowo aneks nie został pierwotnie dołączony do odpowiedzi z 22 kwietnia 2025 r., nie mniej jednak stanowiło to omyłkę, a nie nieudzielenie odpowiedzi na wniosek o dostęp do informacji publicznej czy też odmowę udzielenia dostępu do informacji publicznej. Podkreślił, że omyłka ta została skorygowana 4 lipca 2025 r. poprzez przekazanie aneksu stronie. W odniesieniu do nieudostępnienia skarżącemu wnioskowanych faktur VAT oraz protokołów odbioru organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko wskazując, że dokumenty te nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Stwierdził, że faktury jako dokumenty prywatne nie stanowią informacji publicznej tym samym nie podlegają udostępnieniu, zważywszy że informacja w zakresie płatności na rzecz wykonawcy wskazanej inwestycji wynika bezpośrednio z treści aneksów, które skarżącemu zostały udostępnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniosków o udzielenie informacji publicznej wynika z art. 21 u.d.i.p. stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim podmiotowy i przedmiotowy, a wynikający z przepisów prawa obowiązek działania i podjęcia stosownego działania, a dopiero później, że obowiązku tego, w nakazanym terminie, organ nie wypełnia. W tego rodzaju sprawach, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Realizując powinności wynikające z ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ podejmuje dwojakiego rodzaju działania, a to załatwia sprawę w drodze czynności materialno-technicznej lub wydając decyzję. Czynnością materialno-techniczną (pismem) udziela żądanej informacji lub informuje o tym, że: wniosek nie znajduje oparcia w przepisach prawa, żądana informacja nie jest informacją publiczną, organ nie jest w posiadaniu informacji lub obowiązuje inny tryb udostępniania (np. BIP i itp.), nie ma podstaw do zastosowania trybu określonego w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Decyzję natomiast wydaje w przypadku: odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na przesłanki ograniczające dostępność; odmowy udostępnienia informacji przetworzonej z powodu nie wykazania interesu publicznego; umorzenia postępowania, jeżeli wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji stosownie do art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Istotną jest również treść art. 13 u.d.i.p. w myśl którego udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że K. S.A. są podmiotem obowiązanym do udzielania informacji publicznej, jako podmiot wymieniony w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., czyli jako osoba prawna, w której Miasto K. jest jedynym akcjonariuszem (KRS nr [...]). Nie ma też sporu między stronami co do tego, że aneksy zawarte w 2024 r. dla zadania projektowego związanego z budową linii tramwajowej od [...] do [...] dotyczą informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., gdyż dotyczą spraw publicznych. Przedmiotem sporu jest natomiast zagadnienie, czy faktury VAT i protokoły odbioru dla zadania projektowego związanego z budową linii tramwajowej od [...] do [...] stanowią informację publiczną. Jak wynika zarówno z odpowiedzi na wniosek jak i z odpowiedzi na skargę organ stoi na stanowisku, że żądane informacje stanowią dokumentację wewnętrzną, która nie podlega udostępnieniu. Poglądu tego Sąd nie podziela. Jak wynika z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Stosownie przy tym do treści art. 6 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f) oraz o majątku publicznym, w tym o majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a). Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Wnioskowane przez skarżącego dane odnoszą się do realizacji inwestycji celu publicznego finansowanej ze środków publicznych pozostających w gestii organu. Okoliczność ta ma istotne znaczenie w sprawie, bowiem bez względu na to, czy w realizacji inwestycji uczestniczą podmioty prywatne, to jednak podmioty te wynagradzane są ze środków publicznych. Zatem wytworzone przez podmioty prywatne dokumenty, w ramach realizacji umowy finansowanej ze środków publicznych i służące jej realizacji stanowią informację publiczną. Podkreślić należy, że pojęcie informacji publicznej nie ogranicza się do dokumentów urzędowych. Istotny jest przedmiot i charakter żądanych danych. Skoro żądane w sprawie informacje dotyczą realizacji budowy linii tramwajowej od [...] do [...] finansowanej ze środków publicznych, to nie tylko sama umowa i aneksy do niej zawarte, ale również wszelka dokumentacja mająca związek z jej wykonaniem bez względu na to, czy pochodzi od podmiotów prywatnych lub jest do nich skierowana będą stanowiły informację publiczną. Przedmiotem informacji publicznej może być nie tylko kontrola przepływu środków publicznych do podmiotów prywatnych oparta na różnego rodzaju umowach, ale również kontrola efektów realizacji takiej umowy, która znajduje odzwierciedlenie w protokołach obioru. W ocenie Sądu kwalifikacja tych danych jako dokumentów wewnętrznych jest wadliwa, bowiem w sposób nieuprawniony ogranicza prawo obywatela do uzyskania informacji publicznej oraz uniemożliwia kontrolę wykorzystania środków publicznych. Z tych samych powodów jako informację publiczną zakwalifikować należy żądane przez skarżącego faktury VAT wystawione przez wykonawcę, które stanowiły podstawę do wydatkowania środków publicznych w celu realizacji wskazanej inwestycji. Stanowisko to jest również ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok NSA z 3 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 2157/11, wyrok WSA w Warszawie z 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 62/14, wyrok WSA w Opolu z 31 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Op 13/14, wyrok WSA w Gliwicach z 29 maja 2012 r. sygn.. akt IV SAB/Gl 63/12, wyrok WSA w Białymstoku z 22 lutego 2023 r., sygn. akt II SAB/Bk 9/23, wszystkie powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia. nsa.gov.pl). Przesądzenie, że informacje, których udostępnienia domaga się skarżący stanowią informację publiczną oraz, że organ jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek udostępnienia tej informacji, powoduje, że w sprawie podmiot ten zobowiązany był do załatwienia wniosku w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Z akt niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, że wniosek skarżącego wpłynął do organu 7 kwietnia 2025 r. Skuteczne udostępnienie aneksów umów nastąpiło natomiast dopiero przy piśmie z 3 lipca 2025 r., tj. po upływie czternastodniowego terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., co już samo w sobie uzasadniało stwierdzenie zaistnienia stanu bezczynności. W zakresie protokołów odbioru oraz faktur VAT wniosek nie został załatwiony w ogóle, dlatego postawiony organowi zarzut bezczynności okazał się słuszny. Mając na uwadze powyższe Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - stwierdził, iż organ dopuścił się bezczynności (pkt 2 sentencji), i zobowiązał organ - stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - do rozpoznania wniosku skarżącego z 7 kwietnia 2025 r. w terminie 14 dni dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku (pkt 1 sentencji). Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). Określenie to oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wnioskodawcy, jaskrawego braku woli załatwienia sprawy, ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Bezczynność w rozpoznaniu wniosku nie była spowodowana lekceważącym traktowaniem obowiązków nakładanych przez u.d.i.p., lecz wynikała z odmiennej interpretacji zastosowanej przez organ. W tej sytuacji brak było podstaw do przyjęcia, że zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę kosztów składa się kwota 100 zł, jaką skarżący uiścił inicjując postępowanie sądowe w sprawie.