III SAB/Gl 3/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi P.T. na bezczynność A w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2) zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w zaskarżonym zakresie w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem, 3) zasądza od A w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W skardze na bezczynność Dyrektora Technikum – [...] (dalej jako Dyrektor) P.T. (dalej jako strona, skarżący) wniósł o zobowiązanie Dyrektora do udostępnienia informacji publicznej w zakresie, jaki wskazano we wniosku o udostępnienie tej informacji, stwierdzenia, że Dyrektor dopuścił się bezczynności mającej charakter rażącego naruszenia prawa oraz zasądzenia kosztów postępowania. Uzasadniając skargę podał, że 9 listopada 2021 r. wysłał mailem do Dyrektora wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie: 1. statutu szkoły; 2. imiennej listy wynagrodzeń nauczycieli za wrzesień 2021 r., 3. kopii protokołu posiedzenia rady pedagogicznej z sierpnia 2019 r., 4. kopii wszystkich faktur za zakup papieru toaletowego i mydła w 2021 r., 5. aktualnych, imiennych planów lekcji każdego nauczyciela, 6. planów lekcji każdej klasy. Organ nie zareagował na wniosek strony. W odpowiedzi na skargę na bezczynność Dyrektor domagał się jej oddalenia. W uzasadnieniu podał, że nieudzielenie odpowiedzi nie było celowe, lecz wynikało z niedopatrzenia pracownika placówki. Z uwagi na enigmatyczną treść wiadomości potraktowano ją jaki spam. Nadto szkoła nie jest wyspecjalizowana w załatwianiu tego typu żądań. Podniesiono również, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej, a adresat wniosku nie dysponuje żądanymi informacjami. Dyrektor bowiem nie jest organem władzy publicznej ani osobą pełniącą funkcję publiczną. Szkoła jest prowadzona przez Stowarzyszenie, dla którego imiennej listy wynagrodzeń nauczycieli, protokołu posiedzeń rady pedagogicznej, plany lekcji stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. Co więcej – stowarzyszanie podjęło szereg działań mających na celu zachowanie tych danych w tajemnicy. Nadto dane dotyczące wynagrodzenia są efektem rozmów prowadzonych przez stowarzyszenie z nauczycielami, zatem również mają charakter niejawny. Protokół posiedzenia rady pedagogicznej zawiera również dane indywidualne, których organ nie musi ujawnić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności wynikającej z przepisów prawa, przez zobowiązany do tego organ. W literaturze i w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w terminie ustalonym przez prawo organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął czynności, do której był prawnie zobowiązany (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 1998 r. sygn. akt IV SAB 124/98 Lex nr 43729). Z bezczynnością organu mającego udzielić informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w terminach przewidzianych w art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 – dalej jako udip) organ takiej czynności nie podejmie, względnie nie wyda decyzji odmawiającej udostępnienia żądanej informacji lub nie poinformuje strony o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, albo, że żądane dane posiada kto inny. Nie ulegało wątpliwości Sądu, że Dyrektor Technikum jest podmiotem co do zasady zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 udip, w myśl którego obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Nie jest bowiem tak, jak tego chce Dyrektor, że fakt prowadzenia placówki przez stowarzyszenie zwalnia go z obowiązku uczynienia zadość wnioskowi o udostępnienie informacji publicznej. Prowadzona przez niego Szkoła jest wpisana do Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych zgodnie z art. 7 i art. 33 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o Systemie Informacji Oświatowej (Dz. U. z 2022 r., poz. 868). Szkoła wykonuje zatem zadania z zakresu oświaty, zatem zadania publiczne. Nie oznacza to jednak, że w niniejszym przypadku żądane dane stanowią informację publiczną i zostaną one udostępnione skarżącemu. Jednak Dyrektor, do którego wniosek został skierowany nie może pozostać w sprawie bezczynny. Zgodnie z art. 1 ust. 1 udip każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w udip. Pojęcie "sprawy publiczne" nie zostało zdefiniowane w ustawie, ale nie oznacza to zdaniem Sądu pełnej dowolności w jego interpretowaniu. Art. 6 ustawy wymienia przykładowo, czego w szczególności dotyczyć ma informacja publiczna i choć nie jest to katalog zamknięty, to przytoczone w nim przykłady mogą być wskazówką do identyfikacji sprawy publicznej, pozwalają na klasyfikację rodzajową tych spraw i nie pozostają bez znaczenia w stosowaniu przepisów ustawy (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 12 grudnia 2021 r., sygn. akt III SAB/Gl 114/21). To w tym kontekście Dyrektor winien ocenić wniosek strony i uznając, że żądane dane stanowią informację publiczną – udostępnić ją. Uznając zaś, że dane stanowią informację publiczną, jednak nie mogą być udostępnione z uwagi na brzmienie art. 5 udip, winien wydać stosowną decyzję w tym przedmiocie. Jeśli Dyrektor nie jest dysponentem informacji albo też uzna, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej, winien poinformować o tym stronę zwykłym pismem. Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może bowiem przybrać postać: 1) czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej; 2) pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać; 3) pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej; 4) pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej lub zastosowania tego trybu w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika, że wnioskodawca żąda udostępnienia w trybie szczególnym; 5) decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 udip - akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji. Tych obowiązków jednak nie wykonał. Skarżący złożył wniosek w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazanie tego trybu obligowało organ do załatwienia wniosku zgodnie z przepisami tej ustawy, co jednak nie zostało uczynione. Strona mogła nie wiedzieć, czy dane, których żąda stanowią informację publiczną. Skoro jednak złożyła wniosek w trybie tej ustawy, to miała prawo oczekiwać reakcji organu w terminie ustawowym. Organ zaś nie może pozostawać bierny i nie przejawiać jakiejkolwiek reakcji na złożone zapytanie. Z tych względów Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – dalej jako ppsa). Nie zareagował w żaden sposób na złożony wniosek strony. Powyższe uzasadniało zobowiązanie Dyrektora do załatwienia wniosku strony w sposób określony w przepisach udip (art. 149 § 1 pkt 1 ppsa). Sąd nie znalazł jednak podstaw do obciążania organu grzywną na podstawie art. 149 § 2 ppsa. Nie zachodziła bowiem konieczność dodatkowego dyscyplinowania organu, ponieważ bezczynność była wynikiem wadliwej interpretacji przepisu prawa. Organ bowiem stanął na stanowisku, że to nie on pozostaje zobowiązany do udostępnienia danych, o które wnosi strona. Popełnił błąd co do prawa, a jego bezczynność nie była spowodowana złą wolą co do załatwienia wniosku strony. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 ppsa.