III SAB/Gl 358/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Adam Gołuch, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi Polskiego Towarzystwa [...] w W. na bezczynność Okręgu Polskiego Związku [...] w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem, 2) stwierdza bezczynność organu bez rażącego naruszenia prawa, 3) zasądza od Okręgu Polskiego Związku [...] w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 8 sierpnia 2025 r. Polskie Towarzystwo [...] (dalej: Towarzystwo, Skarżący) złożyło skargę na bezczynność Okręgu Polskiego Związku [...] w K. (dalej: Okręg lub organ) w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Z ustalonej chronologii wydarzeń wynika, że 21 lipca 2025 r., działając na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej: "u.d.i.p."), Towarzystwo złożyło za pośrednictwem poczty elektronicznej do Okręgu wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci treści podpisanych w 2024 r. przez Okręg umów z Państwowym [...].​ Powyższe żadanie pozostało bez odpowiedzi. W skardze Towarzystwo zarzuciło naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 u.d.i.p. przez nieudzielenie informacji publicznej w terminie ustawowym zgodnie z żądanym zakresem. Skarżący wniósł o zobowiązanie Okręgu do rozpoznania wniosku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaakcentował, że do dnia wniesienia skargi do Sądu organ: (a) nie przedłużył terminu udostępnienia informacji w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., (b) nie udostępnił żądanej informacji, (c) nie wydał decyzji odmownej w trybie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W odpowiedzi na skargę, w piśmie z 22 sierpnia 2025 r. Okręg uwzględnił skargę w całości na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). Wskazał, że rzeczywiście dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku Skarżącego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia. Jednocześnie stwierdził, że w jego ocenie naruszenie to, choć było naruszeniem prawa, to nie miało charakteru rażącego i zadeklarował, że w osobnym piśmie rozpozna złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej.​ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust.1, art. 89 ust.1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r., sygn. akt W 14/94, (Dz.U. nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury. Zgodnie natomiast z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Mocą art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje sprawy wymienione w tym przepisie. Natomiast w świetle regulacji art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując procedowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Wyjaśnienia wymaga także, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Zatem więc celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Przechodząc zatem do kwestii merytorycznego badania zasadności skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje w ust. 1 pkt 5, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty wykonujące zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym, w zakresie tych zadań lub gospodarowania tym majątkiem, niezależnie od podstawy prawnej ich wykonywania.​ W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że Polski Związek [...], w tym jego okręgi, realizują zadania publiczne związane z gospodarką wodną, ochroną środowiska oraz egzaminowaniem wędkarzy, w związku z czym podlegają obowiązkowi udostępniania informacji publicznej. Stanowisko to potwierdza wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1952/15, wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1608/17 oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Gd 3/20.​​ W sprawie niniejszej nie ulega więc wątpliwości, że wniosek strony skarżącej został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. jako podmiotu realizującego zadania publiczne na majątku publicznym. Z kolei przepis art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 tej ustawy. Skoro więc ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy to o zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p). Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle art. 1 ust. 1 oraz art. 6 u.d.i.p., informacją publiczną jest więc każda informacja wytworzona lub odnoszona do działalności podmiotów wymienionych w art. 4 u.d.i.p.; w zakresie wykonywania przez nie zadań i gospodarowania mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność w/w podmiotów w zakresie wykonywania zadań publicznych oraz gospodarowania mieniem publicznym. Przedmiotem informacji publicznej jest więc informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o prowadzonej działalności. Zatem mając powyższe rozważania na względzie Spółka winna odpowiednio zakwalifikować żądania wniosku i stosownie je załatwić. Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać: 1. czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej; 2. pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać; 3. pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej; 4. pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej lub zastosowania tego trybu w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika, że wnioskodawca żąda udostępnienia w trybie szczególnym; 5. decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji; 6. decyzji odmawiając udostępnienia żądanej informacji gdy stwierdzi, że stanowi ona informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p. i że nie może być udostępniona bez wykazania przesłanki specjalnego znaczenia jej udostępnienia dla interesu publicznego. Tym samym w przypadku spraw dotyczących dostępu do informacji publicznej organ administracji pozostaje w bezczynności wówczas, gdy nie udostępnił zainteresowanemu podmiotowi żądanej przez niego informacji publicznej stosownie do przepisów u.d.i.p., nie odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., nie umorzył postępowania w myśl art. 14 ust. 2 u.d.i.p. bądź też nie odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. odpowiedzi należy udzielić bez zbędnej zwłoki, jednakże nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Termin ten może być przedłużony, co przewiduje art. 13 ust. 2 ustawy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że Towarzystwo w § [...] pkt [...] Statutu PZ[...] wprost wskazuje, że związek uczestniczy w realizacji zadań publicznych. PZ[...] gospodaruje wodami publicznymi (szczególnie wodami śródlądowymi), realizuje działania związane z ochroną środowiska i prowadzi egzaminy uprawniające do uzyskania karty wędkarskiej.​​ Tym bardziej więc zasadny był złożony wniosek. Okręg zaś – jak wyżej wskazano - należy do grupy podmiotów zobowiązanych do załatwienia wniosków o udostępnienie informacji publicznej, będącej w jej posiadaniu. Wobec powyższych rozważań nie budzi też wątpliwości, że informacje objęte wnioskiem stanowią informację publiczną. Zatem wniosek Skarżącego w zakresie objętym skargą powinien zostać rozpoznany przez Spółkę, czego nie dopełniono w ustawowo zakreślonym terminie. Zauważyć więc należy, że Skarżący skargą zwalcza bezczynność organu w załatwieniu wniosku złożonego w trybie u.d.i.p., na który nie otrzymał w tej dacie żadnej pisemnej odpowiedzi. W tym stanie rzeczy, skoro wniosek dotyczył informacji publicznej, Okręg winien był go załatwić według zasad określonych w ustawie o dostępie, czego bezspornie do dnia wniesienia skargi nie uczynił, dopuszczając się tym samym bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak wyroku. Jednocześnie w ocenie Sądu stwierdzony stan bezczynności w załatwieniu wniosku Skarżącego nie miał charakteru rażącego naruszenia prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13; wyrok NSA z 29 listopada 2018 r. sygn. akt II GSK 1619/18). Istota rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Natomiast w tej sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Postawa bowiem Okręgu nie wypełnia warunku istotnego naruszenia prawa; tym bardziej że uznał zasadność skargi, która została wniesiona niezwłocznie po upływie 14 dniowego terminu od złożenia wniosku. Wobec braku informacji co do sposobu załatwienia wniosku Skarżącego do daty orzekania w konsekwencji więc należało zobowiązać Okręg do załatwienia wniosku w odpowiednio zakreślonym terminie. Mając powyższe względy na uwadze z mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a. ----------------------- 2