III SAB/Gl 373/23

1 P O S T A N O W I E N I E Dnia 03 stycznia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Adam Pawlyta po rozpoznaniu w dniu 03 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.J. na Prokuratora Rejonowego w R. w przedmiocie naruszenia zasad praworządności postanawia: odrzucić skargę. 5 Pismem z 4 października 2023 r. J.J. (dalej: skarżący) wniósł skargę na Prokuratora Rejonowego w R. w przedmiocie naruszenia zasad praworządności w sprawie prowadzonej pod sygn. akt [...], w której to organ wydał postanowienie z 29 września 2023 r. na mocy którego odmówiono wszczęcia śledztwa. Zdaniem skarżącego, w okolicznościach niniejszej sprawy, doszło bowiem do przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków służbowych przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W.. Dodatkowo skarżący zarzucił nieudzielenie mu pomocy w uzyskaniu informacji publicznej z KPP W. co spowodowało wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z 25 lipca 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. - dalej: PostAdmU), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, gdyż objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Mianowicie, zgodnie z art. 3 § 2 PostAdmU sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. z 17 kwietnia 2023 r., Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. – dalej: KPA), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. z 11 października 2023 r., Dz.U. z 2023 r. poz. 2383), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (tj. z 10 marca 2023 r., Dz.U. z 2023 r. poz. 615 ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 KPA (art. 3 § 2a PostAdmU), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 PostAdmU). Przywołana wyżej regulacja stanowi określenie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych i wynika z przepisów art. 175 ust. 1 i art. 177 Konstytucji RP. Pierwszy z przepisów stanowi, że wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe, z drugiego wynika natomiast, że sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych do właściwości innych sądów. Powyższe oznacza, że jako zasadę ustanowiono generalne domniemanie właściwości sądownictwa powszechnego w rozstrzyganiu wszelkich spraw z zakresu wymiaru sprawiedliwości; wyjątkiem są natomiast sprawy, które ustawowo zostały zastrzeżone do właściwości innych sądów, w tym sądownictwa administracyjnego (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 18 października 2022 r., II SA/Op 233/22, Legalis nr 2759668; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 15 marca 2022 r., II SA/Sz 191/22, Legalis nr 2676920). Mając powyższe na uwadze, przedmiotową skargę J.J. na czynności organu postępowania przygotowawczego, w tym odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków służbowych przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. należy uznać za niedopuszczalną w świetle treści art. 58 § 1 pkt 1 PostAdmU z uwagi na to, że sprawa ta nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiotem rozpoznawanej skargi stanowią bowiem określone czynności postępowania przygotowawczego, w tym wydanie postanowienia przez Prokuratora Rejonowego w R. z 29 września 2023 r. o odmowie wszczęcia śledztwa, a zatem rozstrzygnięcie, które nie należy do żadnej z kategorii aktów prawnych lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 PostAdmU, podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Jest to orzeczenie podjęte w sprawie zainicjowanej zawiadomieniem skarżącego (jako pokrzywdzonego) o popełnionym, w jego odczuciu, przestępstwie z art. 231 § 1 w zw. z art. 258 § 1 w zw. z art. 11 § 2 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (tj. z 28 kwietnia 2022 r., Dz.U. z 2022 r. poz. 1138 ze zm. – dalej: KK), a więc wydane w sprawie z kategorii prawa karnego, do której zastosowanie mają również przepisy postępowania karnego. Zgodnie natomiast z art. 306 § 1 pkt 1 w zw. z art. 465 § 2 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (tj. z dnia 13 maja 2022 r., Dz.U. z 2022 r. poz. 1375), na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa pokrzywdzonemu przysługuje zażalenie do sądu właściwego do rozpoznania sprawy, a zatem do sądu powszechnego. Dodatkowo, należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 2 ustawy z 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (tj. z 25 maja 2023 r., Dz.U. z 2023 r. poz. 1360 ze zm.), prokuratura wykonuje zadania w zakresie ścigania przestępstw oraz stoi na straży praworządności. Prokurator nie jest więc usytułowany w strukturze organów administracji publicznej, gdyż nie wydaje decyzji lub postanowień w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego, a jego działania nie mogą podlegać kontroli sądów administracyjnych (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 18 listopada 2019 r., III SA/Gd 720/19, Legalis nr 2249760). Co więcej, z przedstawionego materiału wynika, że skarżący złożył już zażalenie na postanowienie z 29 października 2023 r. w sprawie prowadzonej pod sygn. akt [...] i zaadresowane do Prokuratury Rejonowej w R.. Również analiza jego treści wskazuje wprost, że przedmiot zaskarżenia nie mieści się w pojęciu czynności z zakresu administracji publicznej, gdyż postępowanie sprawdzające w sprawie z zawiadomienia J.J. o czyn z art. 231 § 1 w zw. z art. 258 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 KK nie jest sprawą z zakresu kontroli działalności administracji, a postępowaniem karnym zmierzającym do ustalenia czy i ewentualnie przez kogo popełnione zostało przestępstwo. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 PostAdmU w związku z art. 58 § 3 PostAdmU skargę należało uznać za niedopuszczalną i odrzucić, o czym orzeczono w sentencji postanowienia. ----------------------- 4