III SAB/Gl 465/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi J. J. - redaktora naczelnego [...] na bezczynność T. S.A. w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej i prasowej 1. stwierdza bezczynność organu bez rażącego naruszenia prawa, 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku, 3. zasądza od T. S.A. w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 21 października 2025 r. J. J. – redaktor naczelny [...] (dalej: Strona, Skarżący) – złożył skargę na bezczynność T SA (dalej: organ, Spółka) w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Z ustalonej chronologii wydarzeń wynika, że 24 września 2025 r. Skarżący jako redaktor naczelny tytułu prasowego [...] (wpisanego do rejestru magazynów pod numerem Pr [...]) wystąpił do Spółki z wnioskiem o przekazanie informacji w trybie art. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (tj Dz.U. z 2018 r. poz. 1914, dalej p.p.). Żądanie dotyczyło sześciu pytań dotyczących testów bezzałogowych systemów latających (dronów) do zadań inspekcyjnych na liniach elektroenergetycznych, a także udostępnienie dokumentu w postaci folderu lub prezentacji udostępniania programu pilotażowego wdrożeń [...]. Następnie 14 października 2025 r. Skarżący wysłał do Spółki wezwanie do udzielenia odpowiedzi. W konsekwencji braku udzielenie informacji 21 października 2025 r. Skarżący złożył skargę na bezczynność T SA na podstawie artykułu 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.). Zarzucił naruszenie art. 4 ust. 1, 3 w zw. z art. 11 ust. 1 p.p. poprzez niewydanie przez organ odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji prasowej w ustawowym terminie 3 dni oraz poprzez niezachowanie wymagań, jakie powinna spełniać odmowa udzielenia informacji prasowej w postaci wskazania powodów odmowy i zwłokę w jej udzieleniu i tym samym uniemożliwienie przez Spółkę wykonywania funkcji dziennikarskiej i kontroli spdecznej przez Skarżącego. Zawnioskował w konsekwencji o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie organu do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi zaakcentował, że do dnia wniesienia tej skargi Spółka nie wykonała żadnej z czynności, której celem byłaby realizacja ustawowego obowiązku informacyjnego prasie. Natomiast Spółka 3 listopada 2025 r. udzieliła częściowej odpowiedzi; a 4 listopada 2025 r. wydała decyzję nr [...], w której odmówiono udostępnienia dokumentu w formie folderu lub prezentacji programu pilotażowego wdrożeń [...], powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa z art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej "uodip"). W odpowiedzi na skargę z 5 listopada 2025r. Spółka domagała się jej oddalenia jako bezzasadnej z uwagi na rozpoznanie wniosku o udzielenie żądanych informacji przed przekazaniem sprawy do Sądu; umorzenie postępowania w zakresie żądania udostępnienia dokumentu w trybie uodip - z uwagi na wydanie decyzji administracyjnej, która podlega odrębnemu zaskarżeniu; zasądzenie kosztów postępowania. Nadto zawnioskowała o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci: korespondencji e - mail z dnia 3 listopada 2025 r.; odpisu decyzji nr [...] z dnia 3 listopada 2025 r; potwierdzenia nadania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust.1, art. 89 ust.1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r., sygn. akt W 14/94, (Dz.U. nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury. Zgodnie natomiast z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Mocą art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje sprawy wymienione w tym przepisie. Natomiast w świetle regulacji art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując procedowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Wyjaśnienia wymaga także, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Zatem więc celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Przechodząc zatem do kwestii merytorycznego badania zasadności skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje m.in., że do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są m.in. organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. W sprawie niniejszej nie ulega więc wątpliwości, że wniosek strony skarżącej został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. jako podmiotu będącego osobą prawną - spółką z większością kapitałową gminy. Z kolei przepis art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 tej ustawy. Skoro więc ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy to o zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p). Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle art. 1 ust. 1 oraz art. 6 u.d.i.p., informacją publiczną jest więc każda informacja wytworzona lub odnoszona do działalności podmiotów wymienionych w art. 4 u.d.i.p.; w zakresie wykonywania przez nie zadań i gospodarowania mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność w/w podmiotów w zakresie wykonywania zadań publicznych oraz gospodarowania mieniem publicznym. Przedmiotem informacji publicznej jest więc informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o prowadzonej działalności. Zatem mając powyższe rozważania na względzie Spółka winna odpowiednio zakwalifikować żądania wniosku i stosownie je załatwić. Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać: 1. czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej; 2. pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać; 3. pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej; 4. pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej lub zastosowania tego trybu w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika, że wnioskodawca żąda udostępnienia w trybie szczególnym; 5. decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji; 6. decyzji odmawiając udostępnienia żądanej informacji gdy stwierdzi, że stanowi ona informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p. i że nie może być udostępniona bez wykazania przesłanki specjalnego znaczenia jej udostępnienia dla interesu publicznego. Tym samym w przypadku spraw dotyczących dostępu do informacji publicznej organ administracji pozostaje w bezczynności wówczas, gdy nie udostępnił zainteresowanemu podmiotowi żądanej przez niego informacji publicznej stosownie do przepisów u.d.i.p., nie odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., nie umorzył postępowania w myśl art. 14 ust. 2 u.d.i.p. bądź też nie odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. odpowiedzi należy udzielić bez zbędnej zwłoki, jednakże nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Termin ten może być przedłużony, co przewiduje art. 13 ust. 2 ustawy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że Spółka należy do grupy podmiotów zobowiązanych do załatwienia wniosków o udostępnienie informacji publicznej, będącej w jej posiadaniu. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m. in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powyższych rozważań nie budzi też wątpliwości, że informacje objęte wnioskiem stanowią informację publiczną. Zatem wniosek Skarżącego w zakresie objętym skargą powinien zostać rozpoznany przez Spółkę, czego nie dopełniono w ustawowo zakreślonym terminie. Zauważyć więc należy, że Skarżący skargą z 21 października 2025r. zwalcza bezczynność Spółki w załatwieniu wniosku złożonego w trybie u.d.i.p., na który nie otrzymał w tej dacie żadnej pisemnej odpowiedzi. W tym stanie rzeczy, skoro wniosek dotyczył informacji publicznej, skarżąca Spółka winna była go załatwić według zasad określonych w ustawie o dostępie, czego bezspornie do dnia wniesienia skargi nie uczyniła, dopuszczając się tym samym bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w orzekł jak wyroku. Jednocześnie w ocenie Sądu stwierdzony stan bezczynności w załatwieniu wniosku Skarżącego nie miał charakteru rażącego naruszenia prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13; wyrok NSA z 29 listopada 2018 r. sygn. akt II GSK 1619/18). Istota rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Natomiast w tej sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Odmienna od Skarżacej ocena statusu żadanej informacji nie wypełnia warunku istotnego naruszenia prawa. Natomiast ze względu na wydanie 4 listopada 2025r. decyzji odmawiającej udzielenia wnioskowanej informacji, która podlega odrębnemu trybowi zaskarżenia, w konsekwencji należało umorzyć postępowanie co do żądanego w skardze zobowiązania Spółki do załatwienia wniosku. Mając powyższe względy na uwadze z mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a. ----------------------- 6