III SAB/Gl 615/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Wójta Gminy O. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. M. P. ("Skarżący") zaskarżył bezczynność Wójta Gminy O. ("Organ") w udzieleniu mu informacji publicznej. Jak napisał w swej skardze, 24 maja 2024 r. zwrócił się do Wójta o: - wskazanie linku, pod którym zamieszczono protokół z II sesji Rady Gminy O., - udostępnienie skanów dokumentów wykorzystany w trakcie tej sesji, - listę osób obecnych na sesji. W odpowiedzi Wójt stwierdził w piśmie z 6 czerwca 2024 r., że w warunkach tej sprawy i towarzyszących jej okolicznościach nie traktuje wniosku Skarżącego jako wniosku o informację publiczną, ponieważ jest on wyrazem nadużycia prawa przez Skarżącego. Postanowieniem z 8 lipca 2024 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez M. P. od pisma informacyjnego Wójta Gminy O. z 6 czerwca 2024 r. Kolegium uznało, że pismo to nie jest decyzją i w ogóle w sprawie tej nie została wydana decyzja, od której przysługiwałoby odwołanie do SKO. W swej skardze Skarżący zarzucił Wójtowi naruszenie: 1) art 19 ust 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych przez jego niezastosowanie i uniemożliwienie mu uzyskania informacji o funkcjonowaniu Urzędu Gminy O. , 2) art 10 ust 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności przez jego niezastosowanie i zaniechanie udostępnienia mu informacji skutkujące niezgodnym z prawem ograniczeniem debaty publicznej o niepraworządnym postępowaniu Organu, 3) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez jego niezastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji, skutkujące ograniczeniem debaty publicznej i uniemożliwieniem poddania działań Organu społecznej kontroli, 4) art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o obowiązku równego traktowania obywateli przez władze publiczne, przez jego niezastosowanie, polegające na pozbawieniu go prawa do informacji, 5) art. 7 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie i pozbawieniu go konstytucyjnego prawa do informacji w oparciu o pozaustawową przesłankę "nadużycia" prawa, 6) art. 19 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez jego niezastosowanie i odmowę udostępnienia mu protokołu z obrad Rady w oparciu o nieuzasadniony zarzut "nadużycia" prawa do informacji, 7) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez jego niezastosowanie i odmowę udostępnienia informacji, która nie jest udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie Organu do załatwienia wniosku z 24 maja 2024 r. bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, 2) zasądzenie od Organu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz zasądzenia określonej sumy pieniężnej, którą przekaże na cele charytatywne. Organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko. Złożony przez Skarżącego wniosek z 24 maja 2024 r. dotyczy informacji publicznej, o której mowa w art. 1 ust. 1 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. w Dz.U. z 2022 r., poz. 902, w skrócie jako “u.d.i.p."). Wniosek skierowany został do organu obowiązanego do udzielania takich informacji, wymienionego w art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, a tryb jej udzielania tego rodzaju informacji określony jest w jej przepisach. Zgodnie z przepisem art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji. Odmowa udostępnienia Skarżącemu informacji nastąpiła pismem z 6 czerwca 2024 r., które Skarżący zinterpretował jako decyzję i wniósł od niej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Postanowieniem z 8 lipca 2024 r. SKO w K. stwierdziło niedopuszczalność tego odwołania wychodząc z założenia, że pismo to nie jest decyzją. Postanowienia tego Skarżący nie zaskarżył, wniósł natomiast skargę na bezczynność Organu w udostępnianiu mu informacji publicznej i w tym kształcie sprawę tę Sąd rozstrzygnął, przyjmując pogląd, w myśl którego istnieje pojęcie nadużycia publicznego prawa podmiotowego, w tym również prawa do dostępu do informacji publicznej. Nadużycie to zachodzi wówczas, gdy intencje korzystającego z tego prawa nie mieszczą się w założeniach i celach ustawy, bo, na przykład, jest nacechowane jego złą wolą, chęcią zastraszania procedurami prawnymi i postępowaniem przed organami władzy, powodując przy tym, z uwagi na częstotliwość składania wniosków, zakłócenia pracy organu i utrudniając mu realizację innych zadań (porównaj w tym zakresie stanowisko NSA wyrażone w wyrokach: z 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 799/12, z 7 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2687/17, z 11 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 2851/21, z 10 października 2024 r., sygn. akt III OSK 1087/24). Sąd uznał, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, co wynika z danych przedstawionych przez Organ. Wskazują one na ilość złożonych już przez Skarżącego wniosków o informację publiczną - 1776 oraz na ilość innych wniosków i skarg – 355. Sąd z urzędu stwierdza przy tym, że przed WSA W Gliwicach zawisło już 58 spraw ze skarg Skarżącego na ten sam Organ. Poza tą statystyką Sąd zauważa, że w swych pismach Skarżący posługuje się tezą, że domaga się informacji publicznej dla podjęcia debaty o niepraworządnym postępowaniu organu, co oznacza, że tę niepraworządność przypisuje Organowi a priori. Sąd dał wiarę Organowi kiedy twierdzi, że taka ilość wniosków, skarg i wszelkich pism wpływających od Skarżącego utrudnia pracę urzędowi, który “obsługuje" niewielką gminę, nadto charakter i ton tych pism źle wpływa na pracowników urzędu, co w sumie sprawia, że zakłóca i utrudnia realizację jego obowiązków. Skarżący ma swe prawo do dostępu do informacji publicznej, ale, jak to już Sąd nadmienił, prawo to można nadużyć w sposób, który wymaga udzielenia ochrony temu, w kogo to nadużycie jest skierowane. Dlatego Sąd oddalił skargę uznając, że cofanie sprawy do Organu po to, by pismo z 6 czerwca 2024 r. zostało przez Organ opatrzone nagłówkiem “Decyzja" i by trwała procedura od postępowania pierwszo-instancyjnego, przez odwołanie i skargę do WSA byłoby zaprzeczeniem istoty tej ochrony, którą Sąd ma na myśli. Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnych (t.j. w Dz.U. z 2023 r., poz. 1634).