III SO/Gl 3/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 8 kwietnia 2024 r. sprawy z wniosku V. S. o ukaranie grzywną Wojewody Śląskiego za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi z 16 czerwca 2023 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. postanawia: 1. wymierzyć Wojewodzie Śląskiemu grzywnę w wysokości 1.000 zł; 2. zasądzić od Wojewody Śląskiego na rzecz V. S. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem 15 grudnia 2023 r. V. S. złożył wniosek o wymierzenie grzywny Wojewodzie Śląskiemu (dalej zwany "Dyrektor" lub "organ") za nieprzekazanie w ustawowym terminie 30 dni skargi na jego bezczynność w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy w celu świadczenia pracy oraz wniósł o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Wnioskodawca wniósł o wymierzenie Wojewodzie grzywny w wysokości 5.000 zł. Uzasadniając żądanie wnioskodawca wyjaśnił, że 16 czerwca 2023 r. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w sprawie rozpoznania wniosku o udzielenie cudzoziemcowi pozwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (w załączeniu przedkładając kopię skargi wraz z pocztowym potwierdzeniem odbioru). W odpowiedzi na wniosek Wojewoda Śląski wniósł o niewymierzanie grzywny z uwagi na brak papierowej wersji wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Podkreślił, że akta cudzoziemca przesłane do [...] Urzędu Wojewódzkiego, do którego cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy 6 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie grzywny okazał się zasadny. Zgodnie z art. 54 § 3 zdanie pierwsze w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a., organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wobec tego wyłącznymi przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest: 1) wniosek o wymierzenie grzywny oraz 2) stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a., bez względu na przyczyny nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie. Przyczyny nieprzekazania skargi w terminie mogą mieć ewentualnie wpływ na wysokość wymierzonej grzywny. Z powyższego wynika, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., sąd bada jedynie, czy organ bądź podmiot, do którego skarga została skierowana wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wymierzenie grzywny organowi może nastąpić zatem w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "może" nakazuje przyjąć, iż sąd nie jest zobligowany do wymierzenia organowi grzywny w razie spełnienia wskazanych w nim przesłanek, a jedynie ma możliwość jej orzeczenia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 10 stycznia 2014 r., I OZ 1230/13; z 20 września 2018 r., I OZ 850/18; z 20 stycznia 2021 r., I OZ 1002/20 - opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Podejmując rozstrzygnięcie w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy m. in. takie jak: przyczyny niewypełnienia obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Instytucja wymierzenia grzywny ma na celu przede wszystkim wyegzekwowanie od organu wypełnienia obowiązków wskazanych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Obok funkcji dyscyplinującej polegającej na przymuszeniu organu do przesłania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, grzywna pełni także funkcję represyjną. Jest to uzasadnione potrzebą ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki, o czym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a którego realizacja napotyka przeszkodę w razie niedopełnienia przez organ obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z 3 listopada 2009 r. II GPS 3/09, opubl. w CBOSA). Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione przesłanki do ukarania Wojewody grzywną w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za naruszenie obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że Wojewoda przekazał skargę z uchybieniem terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Skarga na bezczynność Wojewody z 16 czerwca 2023 roku, doręczona organowi 20 czerwca 2023 r. zgodnie z prezentatą widniejącą na skardze), została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pismem z 7 lutego 2024 roku (wpływ do tutejszego Sądu zgodnie z prezentatą 12 lutego 2024 r.), w wyniku złożenia wniosku o ukaranie grzywną. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze zarówno treść wniosku oraz charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność Wojewody), okres uchybienia terminowi przekazania skargi, jak również fakt, że w dacie rozpoznawania wniosku skarga wnioskodawcy z 16 czerwca 2023 r. została przekazana Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy. W rozpoznawanej sprawie grzywna będzie realizować funkcję prewencyjną, gdyż nie będzie już służyła ochronie konkretnych naruszonych interesów, lecz będzie miała na celu podkreślenie nieprawidłowego działania Wojewody, który uchybił terminowi przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz akt administracyjnych, mimo braku po stronie organu intencji pozbawienia Wnioskodawczyni prawa do sądu. W ocenie Sądu wymiar grzywny w kwocie 1.000 złotych wraz z argumentacją wskazaną w niniejszym postanowieniu, wskazującą na ustawowe obowiązki organu w tym zakresie, w pełni zrealizuje powyższy cel. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. postanowił jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. O kosztach w punkcie drugim postanowienia orzeczono zgodnie z art. 200, art. 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., zasądzając od Wojewody na rzecz wnioskodawcy kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.