IV SA/Gl 10/06

PostanowienieWSA w Gliwicach2008-10-06

Skład orzekający: Sędzia NSA Szczepan Prax

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu odmawiające przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu jest prawidłowe, jeśli pełnomocnik złożył wymagane oświadczenie w piśmie procesowym skierowanym do sądu wyższej instancji, które nie zostało dołączone do akt sprawy przekazanych sądowi niższej instancji?
Ratio decidendi
Zażalenie pełnomocnika skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Sąd powinien przyznać wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną z urzędu, jeśli pełnomocnik złożył wymagane oświadczenie o nieopłaceniu kosztów, nawet jeśli dokumentacja ta nie trafiła do akt sprawy w sądzie niższej instancji. Brakujące dokumenty nie mogą stanowić podstawy do odmowy przyznania należnych kosztów.
Stan faktyczny
Skarżąca K. B. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie zasiłku stałego. Sąd przyznał jej prawo do pomocy prawnej z urzędu, ustanawiając adwokata M. W. Pełnomocnik złożył skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o zasądzenie kosztów pomocy prawnej. Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2008 r. sąd odmówił przyznania tych kosztów z powodu braku wymaganego oświadczenia. Pełnomocnik wniósł zażalenie, wskazując, że oświadczenie zostało złożone w piśmie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale nie zostało ono dołączone do akt sprawy przekazanych WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 sierpnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 10/06, i przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem od towarów i usług oraz zwrot niezbędnych wydatków.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Szczepan Prax po rozpoznaniu w dniu 6 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego w kwestii zażalenia pełnomocnika skarżącej z dnia [...] postanawia: 1. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 sierpnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 10/06; 2. przyznać i wypłacić z sum budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na rzecz adwokata M. W. wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem od towarów i usług w łącznej kwocie [...] zł ([...]) tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wyrokiem z dnia 27 lutego 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę K. B. wniesioną na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego. Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2007 r. tutejszy Sąd uwzględnił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka w K. wyznaczyła skarżącej pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata M. W., który w dniu [...] złożył do akt sądowych stosowne pełnomocnictwo. Złożona przez pełnomocnika skarżącej skarga kasacyjna z dnia [...] zawierała również wniosek o zasądzenie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 11 sierpnia 2008 r. odmówiono pełnomocnikowi przyznania kosztów tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. W jego uzasadnieniu wskazano, że pełnomocnik nie złożył oświadczenia, iż koszty te nie zostały opłacone w całości lub w części. Postanowienie to doręczone zostało adwokatowi M. W. w dniu [...] W dniu [...] wniósł on zażalenie na przedmiotowe postanowienie, zaskarżając je w całości i zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, który miał wpływ na jego treść poprzez przyjęcie, że nie zostało złożone oświadczenie, o którym mowa w § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348), w sytuacji, gdy zebrana w aktach sprawy dokumentacja, w szczególności jego pismo z dnia [...] prowadzi do przeciwnego wniosku. Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej, na podstawie art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, rozpoznanie sprawy na nowo i zasadzenie od Skarbu Państwa na jego rzecz wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu oraz zwrotu wydatków według załączonego do pisma z dnia [...] spisu kosztów. W przypadku natomiast nieuwzględnienia zażalenia przez tutejszy Sąd i przekazania zażalenia z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie od Skarbu Państwa na jego rzecz wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu oraz zwrotu wydatków według załączonego do pisma z dnia [...] spisu kosztów, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia wskazał on, że wymagane, zgodnie z brzmieniem § 20 wyżej cytowanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, oświadczenie złożył w skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie piśmie z dnia [...] w toku postępowania kasacyjnego. W dniu [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynęły z Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie akta niniejszej sprawy wraz z wyrokiem tego Sądu z dnia 28 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 1250/07, jednak ani w aktach sądowych ani do tego orzeczenia nie załączono pisma pełnomocnika skarżącej z dnia [...] i załączonego do niego spisu kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie pełnomocnika skarżącej – adwokata M. W. zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy pełnomocnik procesowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady przyznania wynagrodzenia reguluje natomiast rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), zwane w dalszej części rozporządzenie z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. W myśl § 2 ust. 1 i 3 tego rozporządzenia zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy, a także charakter sprawy i wkład pracy w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, przyznane stosownie do ust. 1 wynagrodzenie podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania w tym przedmiocie. Z kolei na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c cytowanego rozporządzenia, stawka minimalna wynosi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji 240,- zł, bowiem w przedmiotowej sprawie przedmiotem zaskarżenia nie była należność pieniężna, a skarga nie była wniesiona na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego. W drugiej instancji natomiast, na mocy § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b tego rozporządzenia, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż [...] zł. Równocześnie § 20 wyżej cytowanego rozporządzenia stanowi, iż wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej obligatoryjnie powinien zawierać oświadczenie, że koszty te nie zostały zapłacone w całości lub części. Pełnomocnik skarżącej sporządził i wniósł skargę kasacyjną, która była przedmiotem rozpoznania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 28 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 1250/07. W piśmie procesowym z dnia [...] wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w toku postępowania kasacyjnego, złożył on wymagane zgodnie z brzmieniem § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 września 2002 r. oświadczenie, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu nie zostały zapłacone. Do pisma tego załączony został spis kosztów na kwotę [...] zł, z czego [...]zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (w tym podatek od towarów i usług w kwocie [...]zł) oraz [...] zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Jako podstawę prawną kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w przedmiotowym spisie, pełnomocnik wskazał § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 2 ust. 3 wyżej powołanego rozporządzenia. W tym miejscu należy podkreślić, że w wyroku z dnia 28 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 1250/07 Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach sądowych. W tym stanie rzeczy na mocy art. 224 p.p.s.a. o kosztach tych orzekł postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Jednak w związku z tym, że w aktach sądowych, które zostały przesłane po zakończeniu postępowania kasacyjnego z Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie do tutejszego Sądu brak było pisma z dnia [...], na mocy wyżej powołanego postanowienia odmówiono adwokatowi M. W. przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w przedmiotowej sprawie. Tymczasem pełnomocnik skarżącej sporządził i wniósł skargę kasacyjną, przy czym nie prowadził on sprawy w pierwszej instancji. Nadto, jak wyżej wskazano, złożył on stosowne oświadczenie wymagane zgodnie z § 20 tego rozporządzenia. Zatem stawka minimalna za czynności dokonane przez niego w postępowaniu kasacyjnym, zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 18 ust. 1 pkt. 1 lit. c w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, wynosi 75 % kwoty [...] zł tj. [...] zł oraz [...] zł tytułem podatku od towarów i usług, co łącznie daje kwotę [...] zł. Przy uwzględnieniu kwoty [...] zł wydatkowanej przez niego tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 222, poz. 1635 ze zm.), dało to łączną kwotę [...] zł. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło