IV SA/Gl 1006/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie: WSA Beata Kalaga - Gajewska NSA Tadeusz Michalik (spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2006 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych uchyla zaskarżoną decyzję Starosta Powiatu M. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art.6 pkt 6 lit.b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm./ art.11 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkól /Dz.U. Nr 154, poz.1793/ oraz art.104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił przyznania B. S. prawo do zasiłku przedemerytalnego. Jako uzasadnienie decyzji podał, że skarżąca w [...] 2002 r. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w oparciu o przepisy obowiązujące do 31 grudnia 2001 r. W wyniku przeprowadzonej analizy akt sprawy organ pierwszej instancji doszedł do przekonania, że skoro skarżąca zarejestrowała się w dniu [...] 2002 r., to do niej nie mają zastosowania przepisy obowiązujące do 31 grudnia 2001 r. oraz przepisy przejściowe umożliwiające przyznanie zasiłku przedemerytalnego osobom zarejestrowanym w powiatowym urzędzie pracy do 31 grudnia 2001 r. i spełniającym wymogi do przedmiotowego zasiłku. Od decyzji tej odwołanie wniosła skarżąca, która podniosła, że spełnia wszystkie wymogi przewidziane do otrzymania zasiłku przedemerytalnego. Skarżąca wskazała, że przyczyny dla których nie mogła się zarejestrować w powiatowym urzędzie pracy były od niej niezależne, ponieważ od końca [...] 2001 r. chorowała i nie była w stanie zarejestrować się w powiatowym urzędzie pracy, a z chwilą wyzdrowienia niezwłocznie zarejestrowała się i wnosi o uwzględnienie jej sytuacji i przyznanie jej zasiłku przedemerytalnego według przepisów obowiązujących do końca 2001 r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art.11 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz.U. Nr 154, poz.1793/ utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] przedstawił sytuację faktyczną sprawy i wskazał, że skoro skarżąca zarejestrowała się w powiatowym urzędzie pracy w dniu [...] 2002r., to z tego powodu do niej nie mają zastosowania przepisy przejściowe zamieszczone w przywołanej ustawie. Ponadto Wojewoda [...] wskazał, że termin wskazany w powyższej ustawie jest terminem materialnoprawnym i z tego powodu nie podlega przywróceniu, niezależnie od tego czy jego uchybienie nastąpiło z winy czy też bez winy osoby zainteresowanej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wyraziła niezadowolenie z otrzymanej decyzji i wskazała, że organy administracji rozpatrują jej sprawę przedmiotowo, bez zrozumienia. Skarżąca w skardze podniosła, że spełnia wymogi przewidziane do otrzymania zasiłku przedemerytalnego, ponieważ przepracowała [...] lat, [...] miesiące i [...] dni w tym w warunkach szczególnych [...] lat, [...] miesiące i [...] dni. Podobnie jak w odwołaniu skarżąca podniosła, że w urzędzie pracy zarejestrowała się w dniu [...] 2002 r. tylko z tego powodu, że była chora i nie mogła tego uczynić wcześniej. Następnie skarżąca przedstawiła przebieg choroby oraz podjęte działania umożliwiające jej udokumentowanie okresu zatrudnienia i skuteczne ubieganie się o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Skarżąca potwierdziła, że formalny wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego złożyła dopiero w dniu [...] 2002 r., jednakże z uwagi na spełnienie wszystkich pozostałych przesłanek do otrzymania zasiłku przedemerytalnego winna go otrzymać. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 04 października 2004 r. oddalił skargę B. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą odmówiono przyznania stronie zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu wyroku Sąd zaakceptował ustalenia organu odwoławczego wskazujące na brak podstaw do przyznania B. S. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Podzielił pogląd organów obu instancji, że skoro skarżąca zarejestrowała się w powiatowym urzędzie pracy w dniu [...] 2002 r., to nie mają zastosowania przepisy przejściowe umieszczone w powołanej ustawie, ponieważ termin wskazany w tej ustawie, a mianowicie 31 grudnia 2001 r. jest terminem materialnoprawnym i z tego powodu nie podlega przywróceniu, niezależnie od tego czy jego uchybienie nastąpiło z winy, czy też bez winy osoby zainteresowanej. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła B. S.. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 września 2005 r. , sygn. akt I OSK 53/05 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 04 października 2004 r.. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że w ówczesnym stanie prawnym, na dzień wydania decyzji przez organ odwoławczy, nie było normatywnych podstaw uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Podkreślił, iż B. S. spełniła ustawowe warunki do nabycia świadczenia przedemerytalnego w zakresie stażu pracy, ale zarejestrowała się w urzędzie pracy po 31 grudnia 2001 r.. W tej sytuacji istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005r. sygn. akt K 19/02 w którym Trybunał stwierdził, że art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. w części w jakiej zawiera zwrot: "zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i", wyłączający nabycie prawa do świadczenia na dotychczasowych zasadach przez osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy spełniły warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. W uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny wskazał, że wziął pod uwagę zarówno brak odpowiedniego vacatio legis, jak również i to, że ochrona praw nabytych jest jednym z elementów składowych zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przezeń prawa, wynikającej z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). Reasumując wskazał, że skoro przepis stanowiący podstawę odmowy przyznania skarżącej prawa do zasiłku przedemerytalnego został usunięty z porządku prawnego, powstały normatywne podstawy do ponownej oceny jej prawa do korzystania z tego świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż zarzuty skargi są zasadne. Przedmiotem sprawy jest uprawnienie skarżącej do zasiłku przedemerytalnego, o którego przyznanie zwróciła się ona w dniu [...] 2002 r. (pismem z tej daty). Żądanie to podlegało ocenie według przepisów obowiązujących w dniu orzekania, bo taka jest generalna zasada działania organów administracyjnych, chyba że właściwe przepisy zawierają inne postanowienia. Organy wypowiadające się w niniejszej sprawie odmawiając uwzględnienia podania powołały się na brak spełnienia przesłanek do zasiłku przedemerytalnego ocenianych wedle przepisów obowiązujących w dacie rejestracji, a to [...] 2002 r.. Bezsporne bowiem w niniejszej sprawie jest, że skarżąca spełniała wymogi przewidziane do otrzymania zasiłku przedemerytalnego, ponieważ przepracowała [...] lat, [...] miesiące i [...] dni w tym w warunkach szczególnych [...] lat, [...] miesiące i [...] dni (art. 37 j ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu), a jedyną przeszkodą dla przyznania jej wnioskowanego świadczenia była okoliczność, iż nie zarejestrowała się w PUP przed dniem wejścia w życie nowych przepisów (31 grudnia 2001 r.) wprowadzonych ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz.U. Nr 154, poz.1793/. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 marca 2005 r. (sygn. akt K 19/02) orzekł m.in. o niezgodności z art.2 Konstytucji art.11 ust.2 cytowanej powyżej ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. w części, w jakiej zawiera zwrot: "zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i", wyłączającego nabycie prawa do zasiłku przedemerytalnego na dotychczasowych zasadach przez osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy spełniły warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy. W uzasadnieniu tego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny wyraźnie wskazał na błędny pogląd uzależniający nabycie uprawnień od faktu (daty) zarejestrowania się w urzędzie pracy. W konsekwencji przytoczonych wywodów przyszło dojść do przekonania, iż bezrobotny nabywa prawo do zasiłku przedemerytalnego na swój wniosek od następnego dnia po złożeniu wniosku. Zatem w przedmiotowej sprawie bez znaczenia dla oceny uprawnień skarżącej do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego jest fakt, ze zarejestrowała się ona w PUP dopiero w dniu [...] 2002 r.. Przeto zaskarżona decyzja jako oparta na wadliwych założeniach materialnoprawnych nie mogła się ostać. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ odwoławczy rozpatrzy żądanie skarżącej do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, kierując się w tej materii przytoczonymi powyżej kierunkami zastosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego. Z tych przyczyn, na mocy art.145 § 1 pkt 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji niniejszego wyroku. Charakter uchylonej decyzji uzasadniał pominięcie wyrzeczenia w trybie art.152 tej ustawy.