IV SA/Gl 1010/11

WyrokWSA w Gliwicach2012-08-02

Skład orzekający: Szczepan Prax, Stanisław Nitecki, Edyta Żarkiewicz - Kunicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy schorzenie stawów kolanowych, zdiagnozowane u pracownika wykonującego pracę w pozycji klęczącej lub kucznej, może zostać uznane za chorobę zawodową, jeśli placówki medyczne stwierdziły zmiany zwyrodnieniowe o charakterze samoistnym, a nie uszkodzenie łąkotki spowodowane narażeniem zawodowym?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo postąpiły, odmawiając stwierdzenia choroby zawodowej. Kluczowe było ustalenie, że mimo pracy w warunkach narażenia, placówki medyczne jednoznacznie stwierdziły zmiany zwyrodnieniowe o charakterze samoistnym, a nie uszkodzenie łąkotki spowodowane specyfiką pracy. Brak związku przyczynowo-skutkowego między pracą a schorzeniem uniemożliwia uznanie go za chorobę zawodową.
Stan faktyczny
Skarżący T.Z. domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej – przewlekłego uszkodzenia łąkotki, wynikającego z pracy w pozycji klęczącej lub kucznej. Organy administracji, opierając się na orzeczeniach placówek medycznych, odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując na zmiany zwyrodnieniowe stawów kolanowych o charakterze samoistnym. Skarżący nie zgodził się z tymi decyzjami, podnosząc, że badania wykazały zmiany w stawach kolanowych, a decyzje organów są nie do przyjęcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz - Kunicka Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stwierdził u T.Z. choroby zawodowej – przewlekłe uszkodzenie łąkotki osób wykonujących pracę w pozycji klęczącej lub kucznej wymienionej w poz. 19 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu decyzji organ ten stwierdził, że na podstawie orzeczeń nr [...] z dnia [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wystawionego przez Przychodnię Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. oraz oceny narażenia zawodowego stwierdzającej pracę w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej, lekarze orzecznicy wskazali, że stwierdzany badaniami lekarskimi stan układu ruchu nie upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się T.Z., który wniósł odwołanie do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. W odwołaniu tym podtrzymał swoje żądanie rozpoznania u niego choroby zawodowej związanej z wykonywaniem pracy w pozycji kucznej lub na kolanach. Podkreślił, że w następstwie badań przeprowadzonych w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. stwierdzono u niego zmienione (zatarte) obrysy lewego stawu kolanowego przez płyn stawowy, zanik głowy przyśrodkowej mięśnia czterogłowego w lewym stawie kolanowym, brak przeprostu w stawie kolanowym, wydolny aparat wiązadłowy, ujemne objawy łąkotkowe obustronne. Z tego powodu decyzje przyjmujące, że dolegliwości zgłoszone przez niego związane ze zmianami zwyrodnieniowymi stawów należą do schorzeń samoistnych, są dziwne i nie do przyjęcia. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania oraz przybliżył motywy, którymi kierował się organ pierwszej instancji podejmujący kwestionowaną decyzję, a następnie przytoczono przepisy prawa warunkujące stwierdzenie choroby zawodowej. Odnosząc się do stanu faktycznego w sprawie organ odwoławczy zaakcentował, że strona pracowała w latach [...] w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. W tym zakresie skarżący wymienił zakłady pracy, w których pracował jak również podał w jakim charakterze. Strona była badana w uprawnionych placówkach medycznych, które w orzeczeniach z dnia [...] – Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. oraz z dnia [...] – Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w sposób jednobrzmiący nie rozpoznały zawodowej etiologii schorzenia akcentując, iż dolegliwości zgłaszane przez stronę są związane ze zmianami zwyrodnieniowymi obu stawów kolanowych. Zmiany zwyrodnieniowe stawów należą do schorzeń samoistnych, występują z dużą częstością w populacji ogólnej i z tego powodu nie są uwzględnione w wykazie chorób zawodowych. Stwierdzany na podstawie badań ortopedycznych stan układu ruchu T.Z. nie upoważnia rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy – przewlekłego uszkodzenia łąkotki u osób wykonujących pracę w pozycji klęczącej lub kucznej. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł T.Z., uznając decyzję organu odwoławczego za krzywdzącą i z tego powodu wniósł o rozpatrzenie jego skargi. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, by zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności przyjdzie przedstawić stan prawny jaki stanowił podstawę do podjęcia rozstrzygnięć przez organy administracji w przedmiotowej sprawie. W okresie prowadzonego postępowania dowodowego oraz w dniu wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Stosownie do postanowień art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W świetle powyższego przepisu z chorobą zawodową spotykamy się jedynie wówczas, gdy wystąpi związek przyczynowo-skutkowy między zdiagnozowaną chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych a "narażeniem zawodowym", czyli występowaniem szkodliwych dla zdrowia czynników w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Tym samym rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, bez występowania narażenia zawodowego, oznaczało będzie, że dana choroba nie została spowodowana czynnikami występującymi w środowisku pracy i nie będzie mogła być uznana za chorobę zawodową. Analogiczne rozstrzygnięcie zapadnie także wówczas, gdy pomimo rozpoznania schorzenia odpowiadającego chorobie zawodowej oraz zatrudnienia w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby, uprawnione placówki medyczne wskażą w sposób nie budzący wątpliwości inne powody schorzenia niż związane z wykonywaniem pracy w warunkach narażenia. Dodatkowo przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, iż spełnianie norm przewidzianych przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy nie jest równoznaczne z tym, że praca na określonym stanowisku nie jest wykonywana w warunkach narażenia na powstanie choroby zawodowej, ponieważ szereg schorzeń związanych jest z osobniczymi uwarunkowaniami, które powodują, że występująca u danej osoby choroby uznana zostanie za chorobę zawodową. Przeprowadzone powyżej rozważania były niezbędne z uwagi na specyfikę rozpatrywanej sprawy. Jak wynika z karty ocen narażenia zawodowego T.Z. począwszy od [...] roku do [...] roku pracował w warunkach narażenia powstania choroby zawodowej, ponieważ pracował w kopalniach węgla kamiennego KWK A i KWK B w warunkach wymuszonej pozycji ciała, praca na kolanach lub w pozycji kucznej w niskich pokładach o wysokości od 1 do 1,4 metra. W orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] w następstwie badań ortopedycznych nie stwierdzono klinicznych ani radiologicznych objawów uszkodzenia łąkotki, rozpoznano natomiast zmiany zwyrodnieniowe obu stawów kolanowych, bardziej nasilone w lewym stawie kolanowym. W następstwie wniesionego odwołania przez skarżącego został on przebadany przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Wymieniona placówka medyczna orzeczeniem z dnia [...] także nie rozpoznała u skarżącego choroby zawodowej układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy. Dostrzec należy, iż w następstwie przeprowadzonych badań ustalono zmiany zwyrodnieniowe obu stawów kolanowych. Zmiany te należą do schorzeń samoistnych i występują z dużą częstotliwością w populacji ogólnej. Rozpoznane u skarżącego zapalenie błony maziowej jest wtórnym następstwem zmian w lewym stawie kolanowym – zmian zwyrodnieniowych oraz przykurczu zgięciowego tego stawu. Przedstawione orzeczenia obu placówek medycznych pozwalają w sposób nie budzący żadnych wątpliwości stwierdzić, że w przypadku T.Z. nie została rozpoznana choroba zawodowa układu ruchu wywołana sposobem wykonywania pracy. Dysponujące takimi orzeczeniami organy administracji zobligowane były do wydania decyzji odmawiającej stwierdzenia występowania u skarżącego choroby zawodowej. Przeprowadzona z urzędu przez tutejszy Sąd kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów prawa procesowego jak i prawa materialnego w stopniu, który upoważniałby do uwzględnienia wniesionej skargi. Podkreślić przyjdzie, że skarżący w skardze poza wyrazem niezadowolenia z otrzymanej decyzji nie zamieścił żadnych zarzutów, z tego powodu Sąd nie będąc związany granicami skargi we własnym zakresie przeprowadził kontrolę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W następstwie tych działań nie stwierdzono naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również nie dostrzeżono uchybień w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, które uzasadniałyby uwzględnienie wniesionej skargi. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie działania organów administracji w tym zakresie nie naruszały obowiązujących unormowań prawnych, ponieważ analiza obu orzeczeń wypowiadających się w sprawie placówek medycznych prowadzi do wniosku, że oba orzeczenia są praktycznie jednobrzmiące. Z ich treści nie wynikają rozbieżności, a wnioski są identyczne, zatem brak jest podstaw do uznania ewentualnego naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W konkluzji przeprowadzonych rozważań przyjdzie uznać, że zarzut skarżącego nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym oraz nie posiada umocowania w przepisach prawa. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić. mw

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło