IV SA/Gl 1043/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, , , po rozpoznaniu w dniu 12 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.Ż, M.Ż., S. Ż., G.S., P.S., M.C. i W.W. na Radę Gminy W. w przedmiocie wyboru sołtysa i rady sołeckiej p o s t a n a w i a odrzucić skargę. 2 W dniu [...] r. do Sądu wpłynęło pismo skarżących zatytułowane "protest wyborczy" dotyczący nieprawidłowości przy wyborze sołtysa oraz rady sołeckiej w P., w treści którego zażądali unieważnienia głosowań oraz przeprowadzenia prawidłowych, zgodnych z obowiązującymi przepisami wyborów. W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Gminy W. wniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie. Wskazał, że sprawa protestu części mieszkańców Parkoszowic dotycząca wyborów sołtysa i rady sołeckiej w P., była rozpatrzona przez radę Gminy W., która uchwałą z dnia [...]r., nr [...] oddaliła protest. Wniosek o odrzucenie skargi organ uzasadnił tym, że skarżący przed jej wniesieniem nie wezwali organu do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2011 r, Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji tych sądów został natomiast doprecyzowany przepisami art. 3 § 2 i 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 53, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Wynikają one także ze szczegółowych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4. Nadto w myśl art. 3 § 3 sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Skarga w niniejszej sprawie zatytułowana została jako "protest wyborczy" a jej przedmiot skarżący określili jako sposób przeprowadzenia wyborów sołtysa oraz rady sołeckiej w P., w toku których miał, ich zdaniem, miejsce cały szereg naruszeń obowiązującego prawa. Należy przy tym podkreślić, że skarżący nie wskazali, aby ich intencją było kwestionowanie jakiejkolwiek uchwały, zarządzenia bądź innego aktu organu jednostki samorządu terytorialnego. W związku z tym nie budzi wątpliwości, że przedmiot nie mieści się w podanym wyżej katalogu aktów i czynności podlegających kontroli sądu administracyjnego. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że obowiązująca w dacie przeprowadzenia wyborów, czyli 18 lutego 2011r., ustawa z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gminy, rad powiatów i sejmików województw (Dz.U. z 2003r, Nr 159, poz. 1547 ze zm.) przewiduje możliwość zakwestionowania prawidłowości przeprowadzenia wyborów w trybie protestu wyborczego. Trzeba przy tym podkreślić, że protest wyborczy wnosi się nie do sądu administracyjnego, lecz do właściwego sądu okręgowego (art. 59 ust. 1 tej ustawy), a nadto, że instytucja ta ma zastosowanie wyłącznie w przypadku wyborów do organów jednostek samorządu terytorialnego (gmina powiat, województwo), nie zaś jednostek pomocniczych gminy do jakich zalicza się sołectwo. Niezależnie od powyższego przyjdzie zasygnalizować, że kontrola prawidłowości przebiegu i wyników wyborów do organów sołectwa mieści się w zakresie kompetencji rady gminy. Jej uprawnienie wynikać może ze statutu danej jednostki pomocniczej, który w ramach wyznaczonych treścią art. 35 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) może obejmować postanowienia przyznające obywatelom prawo do złożenia stosownego środka zaskarżenia skierowanego do tego organu. Zdaniem Sądu nawet jednak w sytuacji, gdy – co ma miejsce w niniejszej sprawie – statut sołectwa nie przewiduje trybu kwestionowania wyników bądź sposobu przeprowadzenia wyborów do jego organów, możliwość zweryfikowania ich prawidłowości przez radę gminy należy wywodzić z treści ogólnej normy kompetencyjnej sformułowanej w art. 18a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 30 września 2008 r., sygn. akt III SA/Wr 8/08, publ. LEX nr 514980). Zarzuty dotyczące sposobu przeprowadzenia wyborów do organów jednostki pomocniczej gminy powinny być zatem adresowane do rady gminy, gdyż to ona jest władna podjąć stosowne kroki zmierzające do ich weryfikacji. Zresztą, jak wynika z akt administracyjnych, Rada Gminy W. uchwałą z dnia [...]r., nr [...] podjętą na podstawie art. 18a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, oddaliła protest części mieszkańców na wybory sołtysa i rady sołeckiej w P. Tymczasem – jak już wyżej wskazano - przedmiot skargi dotyczy sposobu przeprowadzenia wyborów, natomiast przepisy obowiązującego prawa nie przewidują, aby mieściło się to w zakresie kognicji sądu administracyjnego i dlatego skarga w niniejszej sprawie podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 3