IV SA/Gl 1045/06
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-03-09
Skład orzekający: Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie oddalające wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu może zostać uchylone, jeśli oświadczenie o nieopłaceniu tych kosztów zostało złożone w załączniku do wniosku, a nie w samym wniosku?Ratio decidendi
Zażalenie pełnomocnika skarżącego na postanowienie oddalające wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zasługuje na uwzględnienie. Sąd, dokonując rozszerzającej wykładni § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., uznał, że złożenie wymaganego oświadczenia w załączniku do wniosku (spisie kosztów) było zgodne z wymogami prawa, mimo że nie było zgodne z literalnym brzmieniem przepisu. W związku z tym postanowienie oddalające wniosek zostało uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zażalenia pełnomocnika skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 stycznia 2009 r., które oddaliło wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pełnomocnik zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, wskazując, że wymagane oświadczenie o nieopłaceniu kosztów zostało złożone w załączniku do wniosku (spisie kosztów). Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek z powodu braku oświadczenia w samym wniosku.Rozstrzygnięcie
Uchylono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 stycznia 2009 r., sygn. akt IV SA/Gl 1045/06, i przyznano wynagrodzenie wraz z podatkiem VAT na rzecz adwokata M.W. z sum budżetowych Sądu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii zażalenia pełnomocnika skarżącego z dnia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 stycznia 2009 r. postanawia: 1. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 stycznia 2009 r., sygn. akt IV SA/Gl 1045/06; 2. przyznać i wypłacić z sum budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na rzecz adwokata M.W. wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem od towarów i usług w łącznej kwocie [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę K.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.
Postanowieniem z dnia 12 lipca 2007 r. tutejszy Sąd uwzględnił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu do wniesienia skargi kasacyjnej. W dniu [...] Okręgowa Rada Adwokacka w K. wyznaczyła skarżącemu pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata M.W., który w dniu [...] złożył do akt sądowych stosowne pełnomocnictwo.
W dniu [...] (pismem datowanym na dzień [...]) pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną od wyżej wskazanego wyroku.
Następnie pismem z dnia [...] (wniesionym do Sądu w dniu [...]) pełnomocnik skarżącego wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, do którego dołączył spis kosztów.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 stycznia 2009 r. oddalono wniosek adwokata M.W. o zasądzenie kosztów z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. W jego uzasadnieniu wskazano, że pełnomocnik nie złożył oświadczenia, iż koszty te nie zostały opłacone w całości lub w części.
Postanowienie to doręczone zostało adwokatowi M.W. w dniu [...] (k. [...]).
W dniu [...] wniósł on zażalenie na to postanowienie, zaskarżając je w całości i zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, który miał wpływ na jego treść poprzez przyjęcie, że nie zostało złożone oświadczenie, o którym mowa w § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348), w sytuacji, gdy zebrana w aktach sprawy dokumentacja, w szczególności załącznik do jego pisma procesowego z dnia [...] zatytułowany jako "Spis kosztów" prowadzi do przeciwnego wniosku.
Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego, na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a., wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, rozpoznanie sprawy na nowo i zasadzenie od Skarbu Państwa na jego rzecz wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu oraz zwrotu wydatków według załączonego do pisma z dnia [...] spisu kosztów.
W przypadku natomiast nieuwzględnienia zażalenia przez tutejszy Sąd i przekazania zażalenia z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie od Skarbu Państwa na jego rzecz wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu oraz zwrotu wydatków według załączonego do pisma z dnia [...] spisu kosztów, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania.
Uzasadniając żądania wskazał, że wymagane zgodnie z brzmieniem § 20 wyżej cytowanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości oświadczenie złożył w załączniku do pisma z dnia [...], którego adresatem był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na dowód czego przedłożył kserokopie tych dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie pełnomocnika skarżącej – adwokata M.W. zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy pełnomocnik procesowy będący adwokatem otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady przyznawania tego wynagrodzenia reguluje natomiast rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), zwane w dalszej części rozporządzeniem z dnia 28 września 2002 r. W myśl § 2 ust. 1 i 3 tego rozporządzenia zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy, a także charakter sprawy i wkład pracy w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, przyznane stosownie do ust. 1 wynagrodzenie podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania w tym przedmiocie.
Z kolei na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c cytowanego rozporządzenia, stawka minimalna wynosi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji 240,- zł. Stawka ta w drugiej instancji, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi, na mocy § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b tego rozporządzenia, 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Równocześnie § 20 wyżej cytowanego rozporządzenia stanowi, iż wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej obligatoryjnie powinien zawierać oświadczenie, że koszty te nie zostały zapłacone w całości lub części.
Odnosząc się bezpośrednio do sformułowanych w zażaleniu zarzutów przyjdzie wskazać, że w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego w dniu [...] złożył datowany na dzień [...] wniosek o zasadzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Wniosek ten nie zawierał jednak, wymaganego stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., oświadczenia, że koszty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Wobec tego postanowieniem z dnia 30 stycznia 2009 r. oddalono przedmiotowy wniosek. Zauważyć natomiast przyjdzie, co podniósł w zażaleniu adwokat M.W., iż oświadczenie takie zostało złożone w - stanowiącym załącznik do wniosku - spisie kosztów.
Jakkolwiek zamieszczenie tego oświadczenia nie we wniosku, lecz w załączonym do niego spisie kosztów, było niezgodne z literalnym brzmieniem § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., Sąd uznał jednak, dokonując rozszerzającej wykładni cytowanego przepisu, że złożenie oświadczenia w tym dokumencie było zgodne z wymogami prawa.
Należy jednak wskazać w tym miejscu, iż z treści spisu kosztów wynika, że pełnomocnik skarżącego żądał zasądzenia na jego rzecz kwoty [...] zł, z czego [...] zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (w tym podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł) oraz 17,- zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, wskazując jako podstawę prawną żądania § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 2 ust. 3 wyżej powołanego rozporządzenia.
Tymczasem pełnomocnik skarżącego sporządził i wniósł skargę kasacyjną, przy czym nie prowadził on sprawy w pierwszej instancji. Zatem stawka minimalna za czynności dokonane przez niego w postępowaniu kasacyjnym, zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 18 ust. 1 pkt. 1 lit. c w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., wynosi 75 % kwoty 240,00 zł tj. 180,00 zł oraz 39,60 zł tytułem podatku od towarów i usług, co łącznie daje kwotę 219,60 zł.
Sąd nie uwzględnił również, zasądzając wynagrodzenie, kwoty 17 zł wydatkowanej tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, bowiem stosownie do brzmienia art. 2 ust.1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 222, poz. 1635 ze zm.), nie podlega opłacie skarbowej złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa w sprawach załatwianych na podstawie przepisów o pomocy społecznej i przepisów o zatrudnieniu socjalnym, a postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w przedmiocie zasiłku celowego, który jest świadczeniem przyznawanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. oraz wyżej przywołanych przepisów należało orzec, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło