IV SA/Gl 1047/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: zawiesić postępowanie. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wójt Gminy W. odmówił J. K. przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną A. K. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do zasiłku przysługuje osobie rezygnującej z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną. Zatem w świetle cytowanego przepisu specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje takiej osobie, która faktycznie rezygnuje z wykonywanej dotychczas pracy w celu sprawowania nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Reasumując organ wskazał, że w związku z powyższym strona nie spełnia warunków ustawy do przyznania wnioskowanego zasiłku. Od tej decyzji J. K. złożyła odwołanie, w którym wskazała, że decyzja ta jest dla niej krzywdzącą i niesprawiedliwa, gdyż od wielu lat opiekuje się swoja babcią. Domagała się ponownego rozpatrzenia jej sprawy. Decyzją Nr SKO [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. działając m.in. na podstawie art. 16a, art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zm.), rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 03 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne - (Dz. U. z 2013 r. poz. 3) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego - (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wskazało, że warunki nabywania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz zasady ich ustalania i przyznawania określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz.145), która w art. 16a ust. 1 ustawy, że stanowi, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Organ odwoławczy podkreślił, że cytowany przepis określa jeden z warunków przyznania uprawnienia do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wskazał, że organ I instancji prawidłowo uznał, że strona należy do kręgu osób, którym specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, gdyż jest obciążona powinnością o cechach obowiązku alimentacyjnego względem A. K. Przepis ten wskazuje jednocześnie, że chodzi o "specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu z rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osoba legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności". Zasiłek taki, bowiem przysługuje pod warunkiem, że jedna z wymienionych tam osób rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osoba niepełnosprawną. Kolegium podkreśliło, że nie każda rezygnacja z zatrudnienia jest podstawa do przyznania zasiłku, ale tylko taka, której celem jest sprawowanie opieki. To zaś prowadzi do wniosku, że istotą specjalnego zasiłku opiekuńczego jest pomoc osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującej z niej (np. rozwiązanie stosunku pracy, rezygnacja z prowadzenia działalności gospodarczej) po to, aby opiekować się osobą niepełnosprawną. Celem tego przepisu było udzielenie pomocy państwa osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się możliwości zarobkowania. Świadczenie ma tym samym zrekompensować utratę uzyskiwanego dotychczas dochodu. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że J. K. nie spełnia w/wym. przesłanki tj. brak rezygnacji z faktycznego zatrudnienia. Jak wynika z materiału dowodowego J. K. nie zrezygnowała z pracy tj. prowadzenia działalności gospodarczej z tytułu niepełnosprawności A. K., albowiem wykreśliła działalność od 25 lutego 2010 r., natomiast A. K. ma ustalony stopień niepełnosprawności od 18 marca 2011 r. Reasumując organ odwoławczy uznał, że w tym stanie rzeczy uznać należało, że skoro rezygnacja z pracy może m.in. stanowić podstawę przyznania wnioskowanego świadczenia, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie, to zasiłek ten nie może być J. K. przyznany, gdyż nie zrezygnowała ona z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad swoją babcią. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca J. K. wnosiła o uchylenie bądź zmianę decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. W uzasadnieniu szeroko opisała sposób w jaki od wielu lat opiekuje się swoja babcią. Podniosła, że kiedy stan zdrowia babci pogorszył się na tyle, że należało być przy niej stale, nie mogła już łączyć tych obowiązków z pracą i dokonała wyboru likwidując działalność gospodarczą. Powodem decyzji było to, że ze względu na zaangażowanie w opiekę nie była w stanie prowadzić gastronomii, co spowodowało znaczne zmniejszenie jej dochodowości, utratę klientów. Wskazała, że w związku z mniejszą sprawą zrezygnowała ze statusu osoby bezrobotnej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi nawiązując do rozważań ujętych w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W dniu 12 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowił przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne: czy art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późniejszymi zmianami), w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z: art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Sądu, wyrok Trybunału Konstytucyjnego, rozstrzygający czy, mający w sprawie niniejszej zastosowanie przepis art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późniejszymi zmianami) jest zgodny z art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, będzie miał wpływ na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zachodzi w sprawie przesłanka do zawieszenia postępowania sądowego, o której mowa w art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i na tej podstawie zawiesił postępowanie sądowe do czasu rozstrzygnięcia powyższego pytania prawnego przez Trybunał Konstytucyjny