IV SA/Gl 1047/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek - Ciszewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2016 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna oddala skargę. Decyzją Burmistrza C. z dnia [...] r. W.R. został przyznany bezterminowo zasiłek dla opiekuna przewidziany w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r., poz. 567 ze zm.). Ten sam organ administracji publicznej decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 114) uznał, że kwota 52 zł z tytułu zasiłku dla opiekuna wypłacone za okres od 29-31 marca 2015 r. wraz z odsetkami stanowi nienależnie pobrane świadczenie. Rozstrzygnięcie to oparto na ustaleniu, że osoba na którą pobierany był zasiłek dla opiekuna zmarła w dniu [...] r. i jest to okoliczność powodująca ustanie prawa do przedmiotowego zasiłku. Kolejną decyzją z dnia [...] r. organ ten zobowiązał stronę do zwrotu wymienionej kwoty, także powołując w podstawie prawnej decyzji m.in. art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych i przytaczając treść ust. 2 pkt 1, ust. 7 i 8 tego artykułu. Poinformował nadto stronę o możliwościach wynikających z art. 55 ust. 3 powołanej ostatnio ustawy. Zaskarżoną decyzją, wydaną na skutek odwołania strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję I instancji, w całości podzielając jej ustalenia i wnioski. Kolegium wskazało przy tym, że prawo do zasiłku dla opiekuna wygasa z mocy prawa z chwilą śmierci osoby wymagającej opieki, a należność objęta obowiązkiem zwrotu dotyczy wypłaconego zasiłku za okres po śmierci jego matki, nad którą sprawował opiekę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W.R. powołał się na swoją ciężką sytuację materialną. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada wymogom obowiązującego prawa. Ustawa o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów nie zawiera przepisów dotyczących pobierania nienależnego świadczenia, w związku z czym na skutek odesłania zawartego w art. 10 ust. 1 tej ustawy zastosowanie mają przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Trafnie zatem organy obu instancji rozstrzygnęły sprawę na gruncie art. 30 tej ustawy, dotyczącego kwestii nienależnie pobranych świadczeń. Na skutek ustawy nowelizacyjnej z dnia 24 lipca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1302) od dnia 18 września 2015 r. wydaje się jedną decyzję – o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń. W niniejszym przypadku przed tą datą, bo w dniu [...] r. doszło już jednak do wydania ostatecznej decyzji o uznaniu kwoty 52 zł za nienależnie pobrane świadczenie. Pozostała więc do rozstrzygnięcia tylko kwestia zwrotu tego świadczenia. Powyższa okoliczność ma zasadnicze znaczenie w obecnym postępowaniu sądowym. Ostateczna decyzja o uznaniu świadczenia za nienależnie pobrane wiąże bowiem zarówno organ przy rozstrzyganiu o obowiązku zwrotu świadczenia jak i sąd administracyjny. Decyzja ta przesądziła więc to, że skarżący pobrał nienależnie zasiłek dla opiekuna w kwocie 52 zł. Z kolei decyzja o zwrocie świadczenia ma już tylko charakter wykonawczy w stosunku do tamtej decyzji, w związku z czym przy jej wydawaniu organ administracyjny nie może ponownie badać przesłanek uznania świadczenia za nienależnie pobrane, ani zakresu tego świadczenia. Jednocześnie organ jest zobligowany do wydania decyzji o zwrocie świadczenia w takim zakresie, w jakim zostało to przesądzone w decyzji o uznaniu świadczenia za nienależne (por. wyrok WSA w Łodzi z 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 907/15, zbiór LEX nr 1945308). Powyższe uwagi Sąd poczynił z urzędu, gdyż skarga w tym względzie nie formułuje żadnych zarzutów. Skarżący wskazuje jedynie na swoją trudną sytuację życiową. Tego rodzaju okoliczności wykraczają jednak poza przedmiot niniejszego postępowania, natomiast mogą stanowić podstawę do zastosowania instrumentów prawnych wymienionych w art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. umorzenia, odroczenia terminu płatności albo rozłożenia należności na raty, o czym skarżący był informowany w decyzjach obu instancji. Może więc wystąpić on z wnioskiem o udzielenie mu tego rodzaju ulgi, co następuje jednak w odrębnym postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 946/12, zbiór LEX nr 1366528). Z tych względów na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. ec