IV SA/Gl 1061/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-02-22

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, a jednocześnie jest zwolniona z mocy prawa z kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w ramach prawa pomocy został uwzględniony, ponieważ skarżący wykazał, że jego trudna sytuacja materialna uniemożliwia mu pokrycie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Dodatkowo, fakt zwolnienia skarżącego z mocy prawa z kosztów sądowych z uwagi na rodzaj sprawy (dotyczącej zasiłku celowego) nie stanowi przeszkody do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego jego skargę. Skarżący wskazał na swoją trudną sytuację materialną, utrzymując się z niskich zasiłków i korzystając z pomocy organizacji charytatywnych, a także posiadając zaległości płatnicze. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został uwzględniony przez sąd.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.D. (D.) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania dotyczącego zasiłku celowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu; W dniu [...] skarżący złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określił, iż domaga się ustanowienia adwokata, celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie postanowienia Sądu z dnia 11 stycznia 2016 r., rozstrzygającego o odrzuceniu skargi. Wnioskujący oświadczył, iż gospodaruje samotnie i posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2 (spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu). Nie posiada natomiast żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych i utrzymuje się z zasiłku pielęgnacyjnego, w kwocie 153 zł miesięcznie, a nadto pobiera zasiłek okresowy, w wysokości [...] zł i dodatek mieszkaniowy, w wysokości [...] zł. Skarżący dodał, że obciążają go zaległości płatnicze, w związku z czym odcięto mu dopływ gazu do mieszkania. Nadmienił również, iż korzysta z bezpłatnego wyżywienia w ramach pomocy organizowanej przez pozarządowe organizacje charytatywne. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że postanowienie stanowiące przedmiot skargi wydane zostało w sprawie dotyczącej zasiłku celowego z pomocy społecznej. Tym samym skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. W konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów był od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zgodne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 8 lutego 2016 r. - karta nr 28 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku M.D. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącego wynika, iż nie posiada on zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Jest przy tym osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, pobierającą zasiłek pielęgnacyjny (okoliczności potwierdzone dołączoną do wniosku kopią decyzji administracyjnej z dnia [...] o przyznaniu tego świadczenia) i korzystającą z szeroko pojętej pomocy społecznej w postaci dodatku mieszkaniowego, zasiłku okresowego oraz darmowych posiłków ufundowanych przez organizacje charytatywne. W tym stanie rzeczy uznano, że wykazał on w sposób dostatecznie wiarygodny, iż nie jest w stanie wygenerować środków umożliwiających opłacenie adwokata z wyboru. Marginalnie warto zwrócić uwagę, że sytuacja materialna skarżącego była wielokrotnie oceniana przez tutejszy Sąd, w zakresie innych spraw, w których również ubiegał się on o przyznanie prawa pomocy, gdzie złożone przezeń wnioski także zostały uwzględnione (vide między innymi postanowienia: z dnia 3 sierpnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 422/15 z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 370/15 oraz z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 253/15). Z akt niniejszej sprawy nie wynika natomiast, aby jego trudna sytuacja materialna i życiowa mogła ulec w międzyczasie poprawie. Mając na uwadze wszystkie przywołane wyżej okoliczności uznano, że wnioskujący spełnił przesłankę określoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło