IV SA/Gl 1061/18
WyrokWSA w Gliwicach2019-02-05
Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Renata Siudyka, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało odwołanie strony w sprawie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego, uwzględniając nowe dowody przedstawione przez stronę w toku postępowania odwoławczego?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło prawo, nie dokonując samodzielnej analizy nowych dowodów przedstawionych przez stronę w odwołaniu, mimo przyznania im mocy dowodowej. Organ odwoławczy nie wykazał się należytą starannością w zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, co jest sprzeczne z zasadą dwuinstancyjności i obowiązkiem wyczerpującego rozpoznania sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia wychowawczego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Organ pierwszej instancji ustalił dochód rodziny na podstawie danych z 2016 i 2017 roku, uwzględniając m.in. dochód córki skarżącego z umowy zlecenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, mimo przedstawienia przez stronę w odwołaniu nowych dokumentów potwierdzających wysokość dochodu córki. Skarżący w skardze do WSA zarzucił nieprawidłowe ustalenia dochodów i brak analizy nowych dowodów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Starszy referent Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2019 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...]r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r., [...] o odmowie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego- utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną
Z akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia [...]r. nr [...] odmówił stronie przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko N. K. w okresie od 1 maja 2018 r. do 30 września 2018 r., gdyż dochód rodziny w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę 800,00 zł. Rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowiły podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, był rok 2016. Organ I instancji wskazał sposób ustalenia dochodu rodziny. Wyjaśnił, że dochód uzyskany przez stronę w 2016 r. w firmie A S.A. jest dochodem utraconym. Uwzględnił dochód A. K. - żony skarżącego, uzyskany w 2016 r. z prowadzonej działalności gospodarczej oraz dochód A. K.- córki skarżącego, za rok 2016 w kwocie 1 556.80 zł z umowy zlecenia w firmie B D. Pi. Organ I instancji wyjaśnił, że w związku z brakiem umowy zlecenia, bądź zaświadczenia o okresie zatrudnienia w ramach tej umowy uzyskany dochód podzielono przez 1 miesiąc i wliczono w pełnej kwocie do dochodu rodziny. Dalej stwierdził, że od dnia 26 października 2017 r. strona była uprawniona do zasiłku dla bezrobotnych, a zatem do dochodu rodziny doliczono kwotę dochodu uzyskanego za listopad 2017 r. Nadto organ uwzględnił dochód uzyskany przez żonę strony uzyskany za miesiąc listopad 2017 r. z umowy zlecenia zawartej w dniu 3 października 2017 r. Ostatecznie sumę dochodu rodziny z 2016 r. i z 2017 r. podzielił przez liczbę członków rodziny (4 osoby) i ustalił miesięczny dochód członka rodziny w wysokości 946.08 zł.
W odwołaniu strona wniosła o ponowne rozpatrzenie jej wniosku. Stwierdziła, że decydującym czynnikiem wpływającym na negatywną decyzję był dochód uzyskany przez jego córkę w 2016 r. Wskazała na trudności w skontaktowaniu się z byłym zleceniodawcą córki i wyjaśniła, że dopiero 9 sierpnia 2018 r. dostała email z załącznikiem, w którym zawarto zaświadczenie o wysokości dochodu uzyskanego przez córkę w 2016 r. Strona wniosła o uwzględnienie dokumentu, będącego załącznikiem do odwołania. Dodatkowo w piśmie z dnia 20 sierpnia 2018 r. strona wniosła o uzupełnienie akt o dokument będący załącznikiem do tego pisma.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...]r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło przebieg postępowania oraz przywołało brzmienie obowiązujących przepisów. Wyjaśniło, że prawo do świadczenia wychowawczego ustala się na podstawie dochodu osiągniętego w roku kalendarzowym 2016, z uwzględnieniem określonych ustawą o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Jeżeli sytuacja rodziny uległa pogorszeniu, to w przypadkach określonych w ustawie, dochodu utraconego nie uwzględnia się, Utrata dochodu ma więc miejsce wtedy, gdy członek rodziny nie osiąga już dochodu, który utracił, np. w wyniku rozwiązania umowy o pracę. W takiej sytuacji do dochodu rodziny nie wlicza się dochodu utraconego, np. nie uzyskiwanego z powodu rozwiązania umowy o pracę.
Kolegium przyznało moc dowodową dokumentom, załączonym przez stronę do pisma przewodniego z dnia 14 sierpnia 2018 roku oraz dosłanym za pismem z dnia 20 sierpnia 2018 roku - na okoliczność ustalenia sytuacji rodziny. Wskazało nadto, że jako dochód rodziny uwzględniono: dochód z roku 2016 w wysokości 1605,27 złotych oraz dochody uzyskane: kwotę zasiłku dla bezrobotnych strony za miesiąc listopada 2017 roku w wysokości 851,63 złotych, dochód za miesiąc listopad 2017 roku A. K. z tytułu umowy zlecenia w wysokości 1327,40 złotych. Łączny dochód rodziny wyniósł 3784,30 złotych a na osobę w rodzinie 946,08 złotych. Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, zastosował właściwe przepisy prawa i odpowiednio uzasadnił swoje stanowisko w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium podzieliło słuszność tych ustaleń zauważając, że stronie zapewniono czyny udział w postępowaniu oraz wszelkie prawa i uprawnienia we wskazanym zakresie. Ponadto zauważyło, że środki budżetowe na świadczenia wychowawcze muszą zostać zabezpieczone w ilości pozwalającej na korzystanie z nich przez wszystkich uprawnionych. W związku z powyższym stwierdziło, że stronie nie przysługuje prawo do zawnioskowanego świadczenia, a zaskarżona decyzja zasługuje na utrzymanie w mocy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia Kolegium. Odnosząc się do ustaleń dotyczących dochodów rodziny zauważył, że powodem odmowy przyznania świadczenia wychowawczego był dochód uzyskany przez jego starszą córkę z tytułu jednej umowy zlecenia. Odnosząc się do treści zaświadczenia skarżący zauważył, że córka A. uzyskała dochód w czerwcu – 490 zł oraz w sierpniu 1176 zł. Wniósł o ponowną analizę wydanych decyzji.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Sąd uwzględnił skargę także z przyczyn w niej niepodniesionych, które to przyczyny miał obowiązek wziąć pod rozwagę z urzędu w myśl art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."), który zobowiązuje – co do zasady – sąd do rozpoznania całości rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej, biorąc pod uwagę wszelkie istniejące naruszenia prawa, nawet, gdy nie zostały one wskazane przez stronę skarżącą w złożonej przez nią skardze.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko z powodu przekroczenia kryterium dochodowego na członka rodziny.
Warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania świadczenia wychowawczego regulują przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (obecnie Dz.U. z 2018 r. poz. 2134 - dalej "ustawa") oraz rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1465 – dalej "rozporządzenie")
W myśl art. 13 ust. 1 ustawy znajdującego się w rozdziale 4 dotyczącym postępowania w sprawach o świadczenia wychowawcze, postępowanie to wszczyna się na podstawie wniosku matki, ojca, opiekuna faktycznego dziecka albo opiekuna prawnego dziecka. W dalszych uregulowaniach art. 13 wskazano, jakie dane winien zawierać wniosek (ust. 3) oraz jakiego rodzaju dokumenty należy dołączyć do wniosku (ust. 4). Jednocześnie z art. 13 ust.16 tej ustawy wynika, że w przypadku utraty dochodu lub uzyskania dochodu do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające ich utratę lub uzyskanie oraz ich wysokość. Jednocześnie w § 5 rozporządzenia określono, że poza odpowiednimi informacjami wskazanymi w § 2-4, uwzględnia się również odpowiednio dokumenty, zaświadczenia oraz oświadczenia wymienione w punktach od 1 do 11 jakie mają okoliczność tą potwierdzać.
Obowiązkiem skarżącego, który złożył wniosek w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego i w którym wskazał dochód uzyskany w 2016 r. przez jego córkę z tytułu umowy zlecenia było udokumentowanie tej okoliczności. Skarżący we wniosku wskazywał, że dochód uzyskany przez jego córkę w 2016 r. nie jest dochodem utraconym. Natomiast w oświadczeniu z dnia 12 czerwca 2018 r. stwierdził, że nie jest w stanie dostarczyć umowy zlecenia córki lub zaświadczenia z firmy P. D. B oraz wskazał, że dochód ten jest dochodem utraconym . Z akt sprawy wynika również, że organ I instancji nie mógł otrzymać z ww. firmy zaświadczenia o okresie zatrudnienia córki skarżącego w ramach umowy zlecenia w 2016 r., gdyż kierowana na adres tejże firmy korespondencja wróciła z adnotację "zwrot nie podjęto w terminie". Organ I instancji dysponował informacją o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w 2016 r. córki skarżącego (PIT-11), uzyskał również z systemu e-podatki informację o jej dochodach uzyskanych w 2016 r. Jak wynika z notatki służbowej (bez daty) pracownik organu kontaktował się telefonicznie ze skarżącym po zwrocie przesyłki adresowanej do firmy, w której była zatrudniona córka skarżącego, a zgodnie z wnioskiem skarżącego wydano decyzję na podstawie dokumentów będących już w posiadaniu organu I instancji.
W tych okolicznościach organ powinien był ewentualnie wezwać skarżącego do uzupełnienia braków wniosku, o ile w świetle przedłożonych już dokumentów takie braki istniały, poprzez przedłożenie innego, niż umowa zlecenie czy też zaświadczenie dokumentu, w tym oświadczenia córki skarżącego, czy oświadczenia skarżącego na okoliczność okresu trwania umowy, bądź też dnia jej ustania.
Należy wskazać, że ustawodawca w art. 13 ust. 16 ustawy posłużył się ogólnie pojęciem "dokumentów" potwierdzających utratę dochodów oraz ich wysokości. Omawiana ustawa nie zawiera definicji "dokumentu". Natomiast art. 28 tej ustawy stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23). Jednocześnie Kodeks nie definiuje pojęcia dokumentu, przyznaje jedynie zwiększoną moc dowodową dokumentom urzędowym (art. 76 k.p.a.). W doktrynie przyjmuje się , że dokumentem jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego, opatrzona podpisem osoby sporządzającej dokument (P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. XII publik w Lex). Dokumenty, które nie są dokumentami urzędowymi są dokumentami prywatnymi. Dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (por. art. 245 k.p.c.). Z dokumentem prywatnym nie wiąże się domniemanie prawne co do jego prawdziwości (tak jak w przypadku dokumentów urzędowych), podlegają one natomiast ocenie organu prowadzącego postępowanie na zasadach ogólnych (por. wyrok NSA z 22 stycznia 2002 r. II SA/Kr 2439/01 Lex nr 682302). Należało zatem uznać, że skoro w art. 13 ust. 16 ustawy jest mowa o dokumentach, to dotyczy to zarówno dokumentów urzędowych, jak i prywatnych do których należy zaliczyć także oświadczenie. Tylko wówczas gdy ustawa przewiduje przedłożenie konkretnego dokumentu, jak np. zaświadczenie sądu opiekuńczego lub ośrodka wychowawczego o prowadzonym postępowaniu sądowym w sprawie o przysposobienie dziecka (art. 13 ust. 4 pkt 1 lit. a) prawomocne orzeczenie sądu orzekające rozwód lub separację (art. 13 ust. 4 pkt 1 lit.b), to nie mogą być one zastąpione oświadczeniem. Ustawa wprawdzie przewiduje możliwość złożenia oświadczenia zamiast innego określonego dokumentu, jak np., zaświadczenia uprawnionego podmiotu (np. art. 13 ust. 4 pkt 1), nie oznacza to jednak, że w przypadku, gdy ustawodawca posługuje się ogólnie pojęciem dokumentu wymaganego dla potwierdzenia danej okoliczności, to złożenie dokumentu w formie oświadczenia jest prawnie niedopuszczalne. Powyższe znajduje dodatkowo potwierdzenie w obowiązującym od 1 sierpnia 2017 r. rozporządzeniu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego (...) (Dz. U. z 2017 r., poz. 1465). W § 5 ust. 1 jako dokumenty stwierdzające wysokość dochodu rodziny w punkcie g) wskazano "dokument, w tym oświadczenie, określający datę utraty dochodu oraz wysokość i rodzaj utraconego dochodu". W § 5 ust. 1 pkt h) wskazano również na dokument, w tym oświadczenie, określający datę uzyskania dochodu oraz wysokość i rodzaj dochodu uzyskanego przez członka rodziny oraz liczbę miesięcy, w których dochód był uzyskiwany - w przypadku uzyskania dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego.
Należy również zauważyć, że skarżący do odwołania z dnia 14 sierpnia 2018 r. załączył zaświadczenie z dnia 9 sierpnia 2018 r. o wysokości dochodu uzyskanego przez córkę A. w firmie B w 2016 r., z którego wynikało, że była ona zatrudniona w firmie w czerwcu 2016 r. i w sierpniu 2016 r. Z zaświadczenia tego wynika również wysokość dochodów jakie uzyskała za te miesiące. Skarżący do pisma z dnia 20 sierpnia 2018 r. dołączył zaświadczenie o wysokości dochodów uzupełnione o podpis właściciela firmy.
Organ odwoławczy mimo, że przyznał moc dowodową dokumentów załączonych do pism z dnia 14 sierpnia 2018 r. i z dnia 20 sierpnia 2018 r. to jednak nie dokonał ich analizy. Kolegium poprzestało na powieleniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowiska organu pierwszej instancji, bez dokonania własnej oceny całokształtu okoliczności sprawy, zwłaszcza w kontekście zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji I instancji.
Wobec powyższego podkreślenia wymaga, że w myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).
Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona. Istotne jest, że obowiązek rozstrzygnięcia sprawy, w tym wszechstronnego rozważenia zasadności odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, jak również prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz ustalenia dochodu rodziny odnosi się również do rozpoznającego odwołanie organu drugiej instancji.
Rezultat powyższych rozważań musi zostać odzwierciedlony w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym w sposób umożliwiający dokonanie sądowej kontroli decyzji i rozstrzygnięcie, czy rozstrzygnięcie organu w tym zakresie nie nosi cech dowolności. Wniesienie odwołania przenosi na organ odwoławczy kompetencje do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej.
W tej sytuacji obowiązkiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego było ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy administracyjnej. Niewątpliwie bowiem jedną z naczelnych zasad jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego jest zasada dwuinstancyjności, unormowana w art. 15 k.p.a. Istota tej zasady wyraża się w obowiązku dwukrotnego rozpatrzenia oraz rozstrzygnięcia przez dwa różne organy tej samej sprawy, wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia, wydanego w pierwszej instancji. Powyższą zasadę wyraża – w istocie – również art. 78 Konstytucji RP, zgodnie z którym każda sprawa rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie przyjmuje się przy tym jednolicie, że dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego. Konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, lecz ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej w jej całokształcie (zob. B. Adamiak, Komentarz do art. 15 [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017, SIP Legalis, nb. 3 i 5 wraz z powołanym tam orzecznictwem sądów administracyjnych).
Organ odwoławczy powinien zatem dokonać oceny wszystkich kwestii istotnych w zakresie ustalenia zwłaszcza dochodu rodziny skarżącego, bowiem prawidłowe ustalenie dochodu na członka rodziny jest kwestią kluczową w przypadku orzekania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie. Uzasadnienie decyzji powinno odpowiadać dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W szczególności decyzje odmowne dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, w taki sposób, by nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wszechstronnie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Uzasadnienie decyzji winno realizować wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że Kolegium uchyliło się od dochowania obowiązków wynikających z tych przepisów.
Zauważyć w tym miejscu należy, że co do zasady organ odwoławczy rozpoznając sprawę w drugiej instancji może niewątpliwie oprzeć się w całości na dowodach zgromadzonych przez organ pierwszej instancji oraz powtórzyć wnioski wysnute przez ten organ podczas oceny tych dowodów, uznając argumentację organu pierwszej instancji za swoją, to nie budzi wątpliwości, że taka sytuacja może mieć miejsce wyłącznie wówczas, gdy postępowanie zarówno wyjaśniające, jak i ocena zgromadzonego materiału dowodowego zostały dokonane w sposób wszechstronny i wyczerpujący, to jest uwzględniający wszystkie okoliczności sprawy, mające charakter istotny z punktu widzenia rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej.
Taka sytuacja, zdaniem Sądu, nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie, bowiem skarżący do odwołania dołączył dokumenty uzyskane przez niego już po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej. Uchybienie Kolegium, które uchyliło się od samodzielnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w tym zakresie, jest tym istotniejsze, że przyznało moc dowodową zaświadczeniu z dnia 9 sierpnia 2018 r. Kolegium jednakże nie podjęło próby jego analizy, nawet nie podjęło próby skonfrontowania argumentacji przywołanej przez skarżącego z przepisami prawa oraz ustaleniami faktycznymi poczynionymi w toku postępowania administracyjnego, a jedynie poprzestało na zaakceptowaniu ustaleń organu I instancji
Z powyższych względów należało stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wskazanych wymogów, a brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji uniemożliwia Sądowi jej właściwą kontrolę.
Nie ulega zarazem wątpliwości, jak wskazano wyżej, że powyższe uchybienie nie tylko prowadziło do naruszenia powołanych wyżej przepisów postępowania oraz przepisów ustawy, lecz także zasady dwuinstancyjności, zobowiązującej organ odwoławczy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w jej całokształcie, mając na uwadze stan prawny i faktyczny obowiązujący w dacie orzekania przez organ drugiej instancji (art. 15 k.p.a.).
Obowiązkiem Kolegium oprócz ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy w całości była także kontrola zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu w stosunku do rozstrzygnięcia organu I instancji oraz odniesienie się do tych zarzutów w uzasadnieniu decyzji. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego strona winna dowiedzieć się między innymi o tym, jak ten organ ocenił podniesione przez nią zarzuty, a stanowisko w tym zakresie powinno być umotywowane. (art. 107 § 3 k.p.a. i art. 127 § 2 k.p.a.).
Kolegium nie dokonało oceny zasadności twierdzeń podniesionych w odwołaniu w zakresie zgłoszonego wniosku, jak też – w uzasadnieniu decyzji – nie dokonało oceny dokumentów przedłożonych przez skarżącego przy odwołaniu, mimo przyznania im mocy dowodowej.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzją.
Rozpoznając ponownie sprawę organ drugiej instancji, w myśl art. 153 p.p.s.a., uwzględni dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa oraz wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku. W szczególności organ ten, stosownie do art. 7, 15, 77 § 1, 80, 107 § 3 i 136 k.p.a., odniesie się wyczerpująco do zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji oraz załączonych do odwołania dokumentów. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego winno spełniać wymogi zawarte w art. 107 § 3 k.p.a., a więc musi zawierać pełną i wszechstronną ocenę sytuacji dochodowej skarżącego w kontekście prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło