IV SA/Gl 107/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2008-11-26
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego, strona skarżąca korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy prawa, a jeśli tak, to czy postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy prawa, zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA. W związku z tym postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Jednocześnie, jeśli sytuacja majątkowa i życiowa strony wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Skarżący W. W. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. dotyczącą zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną i rodzinną, w tym wysokie koszty leczenia syna.Rozstrzygnięcie
Postanowiono: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata dla skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, , po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata dla skarżącego.
Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę W.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...], Nr [...]. Następnie w dniu [...] W. W. nadał do Sądu pismo procesowe datowane na ten sam dzień, w którym zawarł wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Pismem z dnia [...] skarżący nadesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzował, iż zakres jego żądania obejmuje nie tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata, bądź radcy prawnego, lecz nadto także zwolnienie od kosztów sądowych.
Równocześnie zadeklarował, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką K. W. synem M. W. oraz, że zamieszkują w lokalu o powierzchni [...] m2. Równocześnie podał, że nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych ani zasobów pieniężnych.
Miesięczny dochód brutto rodziny skarżącego zadeklarowany został w kwocie [...] zł, stanowiącej sumę pobieranej przez niego renty ([...] zł), renty jego małżonki ([...] zł) oraz renty socjalnej syna ([...] zł). Uzasadniając wniosek W. W. podał, że syn M. przeszedł w przeszłości wypadek, który wywołał u niego stan wymagający ciągłej rehabilitacji i całodobowej opieki ze strony rodziców oraz, że koszty jego leczenia są bardzo wysokie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może być udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie wniesiona została na decyzję wydaną w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku. Cel, charakter i grono adresatów omawianego świadczenia nie budzi przy tym wątpliwości, że stanowi ono formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu
w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskujący korzysta zatem w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa.
W rezultacie postępowanie w kwestii zwolnienia go od rzeczonych kosztów było bezprzedmiotowe i z tego powodu należało je umorzyć działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a.
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ocena stanu majątkowego i sytuacji życiowej skarżącego doprowadziła do konkluzji, że przedstawiony wyżej wymóg został w sprawie zachowany. Z oświadczeń zawartych we wniosku wynika bowiem, że dochód brutto jego trzyosobowego gospodarstwa domowego wynosi [...] zł, co w przeliczeniu na jedną osobę daje zaledwie [...] zł. Nie budzi zaś wątpliwości, że dochód w tej wysokości, uwzględniwszy rozmiar miesięcznych kosztów utrzymania jego rodziny, w szczególności kosztów leczenia syna, w zasadzie wyklucza poczynienie przezeń oszczędności mogących wystarczyć na sfinansowanie wydatków związanych z udziałem w sprawie fachowego pełnomocnika. Równocześnie wnioskujący nie posiada majątku, który mógłby zostać w tym celu łatwo i szybko spieniężony.
Mając na względzie powyższe uznano, że wnioskodawca wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, że poniesienie pełnych kosztów związanych z niniejszym postępowaniem przekracza jego możliwości płatnicze. Dlatego, działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. ustanowiono dla niego adwokata.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło