IV SA/Gl 1070/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2017 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia 29 lipca 2016 r. wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1412), nie stwierdził u H. M. choroby zawodowej - pylicy azbestowej płuc – wymienionej w poz. 3/5 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013, poz. 1367). W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z treścią wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich, brak było podstaw do rozpoznania u skarżącej wymienionej choroby zawodowej. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., w wyniku rozpoznania odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 235¹ kodeksu pracy i § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w latach 1976 - 1997 skarżąca pracowała w Przedsiębiorstwie Sprzętu Ochronnego "A." S.A. jako referent, wydawca magazynu, referent magazynu, w tym, w latach 1982 – 1987 miała bezpośredni kontakt z bibułą filtracyjną zawierającą ok. 5 % włókien azbestu. Następnie organ odwoławczy podniósł, że biegli Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. Poradnia Chorób Zawodowych w S., orzekli o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej – pylicy azbestowej płuc. Organ wskazał, że dostarczone przez skarżącą wyniki tk klatki piersiowej z dnia 30 listopada 2015 r. oraz badania rtg klatki piersiowej z dnia 13 kwietnia 2015 r. nie ujawniły zmian patologicznych odpowiadających skutkom oddziaływania włókien azbestu na tkankę płucną. Ponadto organ dodał, że według orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w S., brak jest podstaw do rozpoznania wymienionej choroby zawodowej, gdyż aktualny radiogram, jak również dostarczone zdjęcia klatki piersiowej wykonywane od 2001r., nie wykazują zmian uzasadniających rozpoznanie pylicy azbestowej płuc zgodnie ze standardami klasyfikacji radiologicznej pylic Międzynarodowego Biura Pracy w Genewie (ILO). Organ wskazał, że wyniki badań czynnościowych układu oddechowego, a także dotychczasowe badania tomograficzne klatki piersiowej (ostatnie z listopada 2015 r.) nie uzasadniają rozpoznania pylicy azbestowej. Organ podniósł, że orzecznictwo w zakresie chorób zawodowych z kręgu pylic opiera się na metodzie porównawczej standardów rtg klatki piersiowej – wydanych przez Międzynarodowe Biuro Pracy (ILO 1980 z rewizją 2000 i 2011), traktowanych jako zalecenia pomocne przy wydawaniu orzeczeń lekarskich – z radiogramami badanego. Podkreślił, ze wydana przez Międzynarodowe Biuro Pracy "klasyfikacja" umożliwia systematyczny i porównywalny opis radiologicznych zmian w obrębie narządów klatki piersiowej, wywołanych wdychaniem pyłów zwłókniających i jest przeznaczona do oceny radiogramów tylno – przednich klatki piersiowej. Dodał, że w przypadku skarżącej nie stwierdzono obecności zmian radiologicznych upoważniających bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, do rozpoznania pylicy azbestowej płuc. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, H.M. podniosła, że jej choroba płuc powstała przez bezpośrednie wdychanie pyłu z bibuły zawierającej azbest. Podkreśliła, że miała bezpośredni kontakt z bibułą zawierającą azbest przez wiele lat. Podniosła zarzuty sprowadzające się do kwestionowania oceny organu, według której nie zostały spełnione wymogi klasyfikacji radiologicznej pylic Międzynarodowego Biura Pracy w Genewie. Wskazała, że według Międzynarodowego Biura Pracy, w razie ustalenia, że praca była wykonywana w warunkach szkodliwych - w narażeniu na azbest, wszelkie, nawet małe zmiany w płucach należy zakwalifikować jako pylicę azbestową. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie skarżąca wnosiła i wywodziła jak w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie wskazać należało, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie uznać należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż wymieniona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. Podkreślenia wymagało, że w orzeczeniu lekarskim jednostki medycznej I stopnia, a także Instytutu Medycyny Pracy w S., stwierdzono brak możliwości rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej pod postacią pylicy azbestowej płuc z powodu braku takich zmian w płucach, które uzasadniają rozpoznanie tej choroby zgodnie z klasyfikacją radiologiczną Międzynarodowego Biura Pracy w Genewie ( ILO ). W tym zakresie w orzeczeniu lekarskim IMP wskazano, że podstawę rozpoznania klinicznego pylicy azbestowej płuc jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu RTG klatki piersiowej w pozycji tylno – przedniej zmian w płucach mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłu azbestu na miąższ płucny, tj. małych zacienień nieregularnych typu s, t, u według klasyfikacji ILO, o odpowiedniej gęstości. Według zaś orzeczenia WOMP, podstawą rozpoznania pylicy azbestowej płuc są zmiany stwierdzane na pełnowymiarowym zdjęciu rtg klatki piersiowej, ocenione zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy (ILO) oraz kryteriami Helsińskimi rozpoznawania pylicy azbestowej. W związku z powyższym przytoczeniem wniosków orzeczeń lekarskich, przede wszystkim stwierdzić należało, że posługiwanie się zaleceniami wydanymi w 1980 r. (z rewizją 2000 i 2011), przez Międzynarodowe Biuro Pracy pod nazwą Międzynarodowa Klasyfikacja Zdjęć Radiologicznych Pylicy, nie zwalnia placówek diagnostycznych od szczegółowego i przekonywującego uzasadnienia wydanego orzeczenia. Stwierdzenie choroby zawodowej - pylicy azbestowej płuc - nie zostało bowiem ograniczone przez wskazanie w wykazie chorób zawodowych, koniecznych do jej stwierdzenia objawów czy parametrów, a Klasyfikacja Międzynarodowego Biura Pracy nie stanowi podstawy do definiowania tej jednostki chorobowej. Wydana przez Międzynarodowe Biuro Pracy "Klasyfikacja" ma charakter zaleceń, a nie wiążących wytycznych. Celem wydanej w 1980 r. klasyfikacji było ułatwienie i ujednolicenie opisu indywidualnych objawów pylicy, takich jak zacienienia, zagęszczenia drobnoguzkowe itp. Jak już zatem była o tym mowa wyżej - powoływanie się na zalecenia Międzynarodowego Biura Pracy, służące wyłącznie klasyfikowaniu i porównywaniu stwierdzonych w badaniach radiologicznych objawów, nie zwalnia placówek medycznych od szczegółowego uzasadnienia ich stanowiska. Wskazanie, że stan stwierdzony w wyniku badań radiologicznych, nie odpowiada objawom pylicy azbestowej płuc, z powołaniem się tylko na wytyczne MBP ILO, jest stwierdzeniem o cechach arbitralnych. W przedmiotowej zaś sprawie, opinia placówki orzeczniczej I stopnia – poza cytowanym stwierdzeniem - zawiera gołosłowną ocenę, że dostarczony przez pacjentkę wynik TK klatki piersiowej z dnia 30 listopada 2015 r. oraz badanie rtg klatki piersiowej z dnia 13 kwietnia 2015 r. nie ujawniły zmian patologicznych odpowiadających skutkom oddziaływania włókien azbestu na tkankę płucną. Pominięte więc zostało wskazanie podstawy tej oceny, a więc z jakich przyczyn stan stwierdzony w wyniku tych badań - a więc zmiany chorobowe, inne niż sklasyfikowane wg standardów Międzynarodowego Biura Pracy (ILO) - nie może być uznany za odpowiadający cechom pylicy azbestowej płuc. Samo wskazanie, że stan ten nie odpowiada objawom pylicy azbestowej płuc, sklasyfikowanym w wytycznych MBP ILO, jest tylko określonym stwierdzeniem, czyli bez wskazania, jakie są przyczyny tego stwierdzenia. Z tego powodu, jest to wypowiedź o cechach oceny arbitralnej. Zarzuty te należy odnieść również do orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w S., gdyż w nim także zostało pominięte wskazanie podstaw oceny w powyższej kwestii. Wobec tego żadne z wymienionych orzeczeń, nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 84 § 1 k.p.a. Są bowiem niekompletne, pozbawione uzasadnienia i z tego powodu nie mogą stanowić podstawy wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W konsekwencji tego, doszło w sprawie do naruszenia przepisów postępowania wskutek wydania decyzji na podstawie orzeczeń placówek diagnostycznych, które nie zostały – w sposób kompletny - uzasadnione. Orzeczenia lekarskie będące podstawą zaskarżonej decyzji nie spełniają warunków opinii biegłego, która powinna być szczegółowo uzasadniona. Ograniczają się do lakonicznego stwierdzenia dotyczącego braku zmian uzasadniających rozpoznanie pylicy azbestowej płuc. Ponadto organ nie dokonał żadnej oceny wydanych orzeczeń lekarskich, przyjmując jedynie ich wnioski za podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Wobec tego uznać należało, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ inspekcji sanitarnej jest bowiem zobowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oceny wszystkich zebranych dowodów i dokonania ustaleń na podstawie wszechstronnego ich rozważenia. W związku ze stwierdzonymi uchybieniami, wystąpiły podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji. W ramach ponownego rozpoznania sprawy, organ uwzględni powyższe wskazania i przede wszystkim uzupełni materiał dowodowy poprzez uzyskanie orzeczenia lekarskiego, które zawierać będzie kompletne uzasadnienie, wskazujące przyczyny przyjętych wniosków. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.