IV SA/Gl 1084/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Referent - stażysta Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., po rozpatrzeniu odwołania E.L. (L.) na decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R.Ś. orzekającej o niestwierdzeniu u w/wym. choroby zawodowej pod postacią [...], wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy tę decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności nawiązano do okoliczności faktycznych sprawy. W tych zaś ramach wskazano, że sprawa choroby zawodowej u E.L. była prowadzona już w latach [...]. Decyzją (orzeczeniem) PWIS w K. z dnia [...] nr [...] odmówiono bowiem stwierdzenia u w/wym. choroby zawodowej - [...]. Rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy Główny Inspektor Sanitarny w W. decyzją z dnia [...] znak: [...]. Z kolei na skutek wniosku E.L. z dnia [...] znak: [...] Główny Inspektor Sanitarny odmówił wznowienia postępowania w tej sprawie, a Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17.10.1988r. sygn. akt I SA 1133/88 odrzucił skargę na tę decyzję uznając ją za niedopuszczalną. Dalej wskazano, że wnioskiem z dnia [...] E.L. wystąpił o wydanie decyzji stwierdzającej u niego chorobę zawodową powołując się tak jak w [...] na pracę w Spółdzielni Pracy A w latach [...]. Jednocześnie wniósł o dopuszczenie dowodów z wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia [...] sygn. akt [...] i z akt rentowych ZUS w C. znak: [...]. W tej sytuacji PWIS w K. w dniu [...] zwrócił się do Głównego Inspektora Sanitarnego o zajęcie stanowiska w/w sprawie. Postanowieniem z dnia [...] GIS w W. przekazał przedmiotowy wniosek do rozpatrzenia zgodnie z kompetencjami PPIS w R.Ś. Postanowienie powyższe zostało utrzymane wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10.10.2006r. sygn. akt VII SA/Wa 1122/06. Następnie PPIS w R.Ś. prowadząc postępowanie uzyskał orzeczenie lekarskie WOMP w S. z dnia [...] nr [...], w którym lekarze specjaliści po przeanalizowaniu dokumentacji medycznej dotyczącej historii choroby E.L. stwierdzili brak podstaw do rozpoznania [...] pochodzenia zawodowego wym. w poz. [...] wykazu chorób zawodowych. Na podstawie postępowania wyjaśniającego i w/w orzeczenia WOMP w S. z dnia [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - [...] u E.L. Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji, mając na względzie całość zebranej dokumentacji dowodowej zwłaszcza orzeczenie lekarskie dnia [...], organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia u E.L. choroby zawodowej - [...] i dlatego orzekł jak w sentencji. Decyzję tę E.L. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż będąc zatrudniony w latach [...] w zakładzie "[...]" w Ś. jako [...] przy [...] pracował w warunkach narażenia na czynniki szkodliwe zawarte w [...], co spowodowało u niego [...]. Podniósł, iż ponownie zwrócił się z wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej u niego chorobę zawodową w postaci [...], a to w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] sygn. akt [...]. Wnosił o przeprowadzenie dowodu z w/wym. wyroku oraz akt rentowych jak również dokumentacji medycznej, w tym z lat [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Zdaniem organu brak rozpoznania przez lekarzy orzeczników kompetentnej placówki służby zdrowia choroby zawodowej wymienionej w rozporządzeniu w sprawie wykazu chorób zawodowych..., uniemożliwia jej stwierdzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność lub niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności przyjdzie wskazać, że zgodnie z art. 110 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. w skrócie k.p.a.) organ administracji publicznej, który wydał decyzję, od chwili jej doręczenia jest nią związany. Oznacza to, że decyzja zostaje wprowadzona do obrotu prawnego i jej wzruszenie jest dopuszczalne w granicach wyznaczonych stosownymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Zasada ta funkcjonuje także w przypadku złożenia przez stronę nowego wniosku w tej samej sprawie. W postępowaniu administracyjnym gwarancje trwałości decyzji, wynikające z art. 110 k.p.a., należy bowiem rozumieć w ten sposób, że organ administracji, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia jeżeli w nowej sprawie, wszczętej przed tym organem, nie zmieniły się istotne elementy poprzednio wydanej decyzji wynikające z art. 107 § 1 k.p.a. W tej samej sprawie po raz drugi nie może więc zapaść decyzja oparta o istniejący stan faktyczny i prawny pomiędzy tymi samymi stronami bez wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji już w sprawie wydanych. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w obowiązującej w art. 16 k.p.a. zasadzie stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych, która wyraża się w tym, że decyzje obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone, zmienione, bądź dopóki nie zostanie stwierdzona ich nieważność na podstawie odpowiednich przepisów prawa. Jeżeli zatem organ uzna, iż wniosek strony dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją ostateczną to rozpoznanie takiego wniosku może nastąpić wyłącznie w jednym z trybów nadzwyczajnych przewidzianych przez Kodeks postępowania administracyjnego bądź w przypadkach ściśle określonych w przepisach szczególnych. Oznacza to, że dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym to kolejne postępowanie wszczęte nowym wnioskiem strony dotyczące tej samej materii i tych samych stron postępowania (tożsamość sprawy) jest bezprzedmiotowe. Natomiast gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny staje się bezprzedmiotowe, organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania (art. 105 k.p.a.). W przypadku złożenia wniosku w sprawie zakończonej już decyzją ostateczną istotne jest zatem ustalenie, czy sprawa, której wniosek ten dotyczy jest tożsama ze sprawą już uprzednio rozpoznaną i rozstrzygniętą. Tożsamość ta istnieje, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy, zaś podmiot inicjujący to postępowanie domaga się w istocie rozstrzygnięcia odmiennego od tego jakie zapadło w poprzedniej sprawie. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy bezsporne jest, że sprawa dotycząca stwierdzenia u E.L. choroby zawodowej w postaci [...] była już przedmiotem decyzji (orzeczenia) PWIS w K. z dnia [...], którą odmówiono stwierdzenia u w/wym. tej choroby. Rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy Główny Inspektor Sanitarny w W. decyzją z dnia [...]. Wnioskiem z dnia [...] E.L. wystąpił o wydanie decyzji stwierdzającej u niego chorobę zawodową. Natomiast, jak wskazał organ w zaskarżonej decyzji, strona powołała się na te same okoliczności, które legły u podstaw wydania decyzji w [...], tj. na pracę w Spółdzielni Pracy A w latach [...] oraz schorzenie [...], w ocenie strony, w związku z warunkami pracy. Strona składając nowy wniosek powołała się przy tym na wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia [...] sygn. akt [...], mocą którego przyznano jej [...] tytułu choroby zawodowej poczynając od dnia [...]. Wobec powyższych ustaleń, organ powinien był w pierwszej kolejności rozważyć, czy nie zachodzi tożsamość sprawy wszczętej wnioskiem strony z dnia [...] ze sprawą zakończoną decyzją ostateczną z dnia [...]. Jak już wyżej wspomniano tożsamość ta istnieje, gdy w sprawie występują te same podmioty, sprawa dotyczy tego samego przedmiotu, obowiązuje ten sam stan prawny, niezmieniony jest stan faktyczny sprawy, a więc od wydania decyzji nie zaszły tego rodzaju okoliczności, które pozwoliłyby na ponowne jej rozpoznanie. Okolicznością taką nie jest wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia [...] wydany w innym postępowaniu. Stan faktyczny zaistniały po wydaniu decyzji odnosi się bowiem do przesłanek warunkujących stwierdzenie choroby zawodowej, a więc do narażenia na czynniki szkodliwe oraz wystąpienia choroby wskazanej w wykazie chorób zawodowych. Chodzi tu zatem o sytuację, gdy pracownik np. po wydaniu decyzji nadal pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej, bądź dopiero po wydaniu decyzji wystąpiły objawy choroby związane z czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy stwierdzonymi przed wydaniem tej decyzji. Jednym z elementów identyczności sprawy jest również kwestia tożsamości stanu prawnego. Tymczasem pomiędzy wydaniem decyzji z [...] a złożeniem nowego wniosku w sprawie uległ zmianie stan prawny. Decyzja z dnia [...] została bowiem wydana w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 16 kwietnia 1968 r. w sprawie zgłaszania chorób zawodowych i ich stwierdzenia oraz dokumentacji, sprawozdawczości i statystyki tych chorób (Dz. U. Nr 14, poz. 86) natomiast w dniu złożenia wniosku obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115). Należy przy tym stwierdzić, że obydwa te rozporządzenia dotyczą tej samej kategorii zjawisk i regulują uprawnienia tej samej kategorii osób, a zatem prawo do stwierdzenia choroby zawodowej w przypadku, gdy na skutek działania czynników występujących w środowisku pracy wystąpiły u nich objawy choroby zawodowej. Jednakowoż zwrócić należy uwagę, że w porównaniu do regulacji z 1968 r. rozporządzenie Rady Ministrów z 2002 r. zawęziło obszar orzekania w sprawie chorób zawodowych bowiem zgodnie z § 2 ust. 1 przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Natomiast w obu tych rozporządzeniach w poz. [...] wykazu chorób zawodowych została wymieniona choroba zawodowa w postaci [...]. Sąd w składzie tu orzekającym podziela stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 1993 r. III ARN 27/1993 publik. OSNC 1994/2/43, że tożsamość sprawy istnieć będzie także i wtedy, gdy zmieni się wprawdzie akt stanowiący podstawę decyzji, lecz zachowana zostanie ciągłość regulacji prawnej praw i obowiązków stron postępowania. Zatem gdy strona składa nowy wniosek, jednakże nadal w granicach tej samej kategorii sprawy i tego samego rodzaju uprawnień, to nadal w sprawie występuje tożsamość sprawy. Powyższe prowadzi do wniosku, że organ okoliczności tych nie miał na uwadze i nie dokonał stosownych ustaleń i rozważań w tym względzie, to zaś mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy właściwy organ będzie miał na względzie, iż w przypadku tożsamości sprawy wszczętej na skutek podania strony ze sprawą zakończoną decyzją wydaną przez ten organ, która nie została wyeliminowana z obrotu prawnego brak jest podstaw do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Natomiast przyjdzie wskazać skarżącemu, że sformułowane przez niego żądanie stwierdzenie choroby zawodowej za okres od [...] kiedy nastąpiło zachorowanie do [...], tj. do przyznania [...] nie znajduje uzasadnienia (protokół przesłuchania strony z [...]). Decyzja organu podjęta w przedmiocie choroby zawodowej obowiązuje bowiem od daty jej wydania i nie ma mocy wstecznej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 lit. c Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.