IV SA/Gl 1096/17
WyrokWSA w Gliwicach2018-02-08
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Szczepan Prax, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, gdy wniosek dotyczy okresu, w którym właściwość do rozpatrzenia świadczeń rodzinnych przysługuje innemu państwu członkowskiemu UE na podstawie rozporządzenia nr 883/2004?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie postępowania było prawidłowe, ponieważ wniosek o zasiłek pielęgnacyjny dotyczył okresu, w którym zgodnie z art. 68 ust. 1a rozporządzenia (WE) nr 883/2004, państwem właściwym do rozpatrzenia świadczeń rodzinnych była Holandia. W związku z tym, polski organ administracji nie był właściwy do merytorycznego rozpatrzenia wniosku w tym zakresie, co skutkowało bezprzedmiotowością postępowania. W odniesieniu do pozostałego okresu, istniała powaga rzeczy osądzonej ze względu na wcześniejsze decyzje przyznające zasiłek.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla córki. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ w części wniosku dotyczącej okresu od stycznia do października 2015 r. właściwość do rozpatrzenia świadczeń rodzinnych przysługiwała Holandii na podstawie rozporządzenia (WE) nr 883/2004, a w pozostałym zakresie istniała powaga rzeczy osądzonej ze względu na wcześniejsze decyzje. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się ustalenia prawa do zasiłku za okres od stycznia do października 2015 r., argumentując m.in. brakiem informacji o postępowaniu w Holandii i szkodą.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędziego Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Protokolant referent – stażysta Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w . z dnia [..] r. nr [..] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę.
Marszałek Województwa Śląskiego decyzją z dnia [...] r., Nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla dziecka K.P., wszczętego wnioskiem z dnia 30 września 2016 r.
W uzasadnieniu podał, że w dniu 30 września 2016 r. K.P. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla córki K.P. W postępowaniu ustalono, że w dniu 04 grudnia 2014 r. strona złożyła w Powiatowym Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w T. wniosek o ustalenie niepełnosprawności dla córki K.P. Ww. orzeczenie zostało wydane w dniu [...]r. na okres do 31 stycznia 2018 r. Ponadto, ustalono, że w sprawie wniosku strony dotyczącego ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla dziecka K.P., zapadło już rozstrzygnięcie na mocy decyzji Nr [...] z dnia [...]r. (przyznającej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na ww. córkę w okresie od 01 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r.) oraz Nr [...] z dnia [...]r. (przyznającej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na ww. córkę w części dotyczącej okresu od 01 listopada 2016 r. do 31 stycznia 2018 r.).
Obie decyzje zostały wydane w postępowaniach wszczętych na podstawie wniosku strony z dnia 22 stycznia 2015 r.
Organ podał, że z akt sprawy wynika natomiast, że do 31 października 2015 r. skarżąca nie wykonywała działalności zawodowej na terenie Polski, a S.P. - mąż strony, był zatrudniony na terenie Holandii. Dlatego zgodnie z art. 68 ust. 1 a Rozporządzenia (WE) Nr 883/2004 ustalono, że w okresie od 01 stycznia 2015 r. do 31 października 2015 r. Holandia była państwem pierwszeństwa do rozpatrywania uprawnień do świadczeń rodzinnych na dziecko K.P. W związku z powyższym, wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na okres od 01 stycznia 2015 r. do 31 października 2015 r. został przekazany do instytucji zagranicznej na terenie [...], zgodnie z zasadami pierwszeństwa. Organ stwierdził, że ustalenie ewentualnego prawa do dodatku dyferencyjnego za ww. okres będzie możliwe dopiero po rozstrzygnięciu sprawy przez właściwą instytucję holenderską. Z opisanych powodów postępowanie administracyjne uznał za bezprzedmiotowe, co skutkowało jego umorzeniem.
Strona odwołała się od tej decyzji, wyrażając niezadowolenie z treści rozstrzygnięcia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...]r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzje organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał przebieg postępowania, treść decyzji pierwszoinstancyjnej i przywołał regulację zawartą w art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, dalej k.p.a.). Następnie wywiódł, że dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji. Takie postępowanie podlega umorzeniu, jeżeli przeszkód do jego prowadzenia organ nie dostrzegł bezpośrednio po złożeniu wniosku i podjął czynności procesowe - tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Mając na względzie powyższe Kolegium stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana zgodnie z prawem i zasługuje na jej utrzymanie w mocy, gdyż zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania w zakresie wniosku strony z dnia 30 września 2016 r. W odniesieniu do tego wniosku dotyczącego ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego istnieje powaga rzeczy osądzonej, gdyż w sprawie ww. wniosku strony zapadło już rozstrzygnięcie na mocy dwóch decyzji nr [...] z dnia [...]r. (przyznającej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na ww. córkę w okresie od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r.) oraz nr [...] z dnia [...]r. (przyznającej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na ww. córkę w części dotyczącej okresu od 1 listopada 2016 r. do 31 stycznia 2018 r.). W odniesieniu natomiast do części wniosku dotyczącego okresu od 01 stycznia 2015 r. do 31 października 2015 r. ewentualne prawa do dodatku dyferencyjnego za ww. okres organ pierwszej instancji będzie mógł rozpatrzyć dopiero po rozstrzygnięciu sprawy przez właściwą instytucję [...].
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca K.P. podała, że skarży decyzję Kolegium w zakresie w jakim utrzymano w mocy decyzje organu pierwszej instancji dotyczącą umorzenia postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 01 stycznia 2015 r. do 31 października 2015 r. Wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia i ustalenie, że jej córce przysługuje zasiłek pielęgnacyjny za ten okres. W uzasadnieniu wskazała, że żądała ustalenia zasiłku pielęgnacyjnego również za okres od ustalenia niepełnosprawności córki do czasu złożenia wniosku, a organ nie zbadał tej okoliczności. Podała, że nie ma żadnych informacji co się dzieje w postępowaniu przed organem holenderskim. Organ pierwszej instancji nie informuje jej o przebiegu sprawy i nie dotrzymał terminów rozpoznania wniosku za wskazany okres. Uważa, że wyrządzono jej szkodę, a w przypadku, gdy organ zagraniczny nie rozpoznał wniosku w rozsądnym terminie, zobowiązanym do zapłaty jest organ pierwszej instancji. Jej zdaniem decydujące dla ustalenia pierwszeństwa jest miejsce zamieszkania uprawnionych, czyli Polska.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej zwanej P.p.s.a. - (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych.
Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonego orzeczenia zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu.
Jak wynika z akt sprawy ROPS Województwa Śląskiego ustalił, że w dniu 04 grudnia 2014 r. skarżąca złożyła w Powiatowym Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w T. wniosek o ustalenie niepełnosprawności dla córki K.P.
Orzeczenie w tym zakresie zostało wydane w dniu [...]r. na okres do 31 stycznia 2018 r.
Nadto jak wynika z akt sprawy - w sprawie wniosku strony dotyczącego ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla dziecka K.P., zapadło już rozstrzygnięcie na mocy decyzji Nr [...] z dnia [...]r. (przyznającej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na ww. córkę w okresie od 01 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r.) oraz Nr [...] z dnia [...]r. (przyznającej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na ww. córkę w części dotyczącej okresu od 01 listopada 2016 r. do 31 stycznia 2018 r.). Obie decyzje zostały wszczęte na podstawie wniosku strony z dnia 22 stycznia 2015 r.
Z akt sprawy wynika, że do 31 października 2015 r. skarżąca nie wykonywała działalności zawodowej na terenie Polski, a S.P. - mąż strony, był zatrudniony na terenie [...].
Zgodnie z art. 68 ust. 1a rozporządzenia (WE) Nr 883/2004 ustalono, że w okresie od 01 stycznia 2015 r. do 31 października 2015 r. Holandia była państwem pierwszeństwa do rozpatrywania uprawnień do rozpatrywania uprawnień do świadczeń rodzinnych na dziecko K.P.
W związku z powyższym, wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na okres od 01 stycznia 2015 r. do 31 października 2015 r. został przekazany do instytucji zagranicznej na terenie Holandii, zgodnie z zasadami pierwszeństwa.
Ustalenie ewentualnego prawa do dodatku dyferencyjnego za ww. okres będzie możliwe dopiero po rozstrzygnięciu sprawy przez właściwą instytucję [...].
Oczywista konsekwencją takiego stanu rzeczy jest umorzenie postępowania w zakresie wniosku skarżącej z dnia 30 września 2016 r. w rzeczonym zakresie, albowiem jest on rozpatrywany przez inny organ, a w odniesieniu do pozostałego okresu wskazanego we wniosku dotyczącego ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej. Jak wynika bowiem z akt sprawy, w sprawie wniosku skarżącej zapadły już wyżej opisane rozstrzygnięcia mające walor ostatecznych.
W odniesieniu do części wniosku dotyczącego okresu od 01 stycznia 2015 r. do 31 października 2015 r., jak wskazano w dwóch w w/wym. decyzjach, ewentualne prawa do dodatku dyferencyjnego za ww. okres organ I instancji będzie mógł rozpatrzyć dopiero po rozstrzygnięciu sprawy przez właściwą instytucję holenderską.
Innymi słowy, zasada pierwszeństwa wynikająca z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego wyłączyła w niniejszej sprawie właściwość Marszałka Województwa, a zatem skoro Marszałek nie może załatwić tego wniosku, to zachodzi bezprzedmiotowość postępowania.
Odnosząc się do zarzutu strony, że nie przeprowadzono żadnego postępowania dowodowego, ani też nie wezwano skarżącej do złożenia wyjaśnień, należy podzielić pogląd Kolegium, że analizy akt prowadzi do wniosku, iż zachodzą przesłanki do przeprowadzenia w niniejszej sprawie rozprawy administracyjnej z udziałem strony ani też do przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Skarżąca przedstawiła w odwołaniu swoje racje, które zostały rozważone przy rozpatrywaniu odwołania, a Kolegium rozpatrując zaskarżoną decyzję procedowało w oparciu o posiadany materiał dowodowy. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że Kolegium Odwoławcze uwzględniło cały materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy oraz przesłany przez stronę w odwołaniu.
Z uwagi zatem na przedstawione powyżej okoliczności sprawy - zdaniem Sądu - skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w wyniku właściwej oceny materiałów sprawy i prawidłowych rozważań prawnych.
Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę stosując art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło