IV SA/Gl 1098/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2013 r. sprawy ze skargi D.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. D.B. pismem z dnia [...] złożył wniosek o przyznanie zasiłku okresowego w pełnej wysokości na miesiące [...], zasiłku celowego na żywność ([...]), zasiłku celowego na środki czystości po [...] zł zasiłku celowego na energię elektryczną ([...] - [...] zł, [...] - [...] zł) zasiłek celowy na odzież i obuwie letnie [...] zł, zasiłek celowy na bieliznę pościelową w wys. [...] zł. Prezydent Miasta G. decyzją z dnia [...] Nr [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3, art. 7, art. 9 ust. 8, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 36 pkt 1c, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1 i 4, art. 109, art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 z późn. zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z 29 lipca 2009 r. (Dz. U. nr 127, poz. 1055) oraz art. 104 i 108 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), przyznał D.B. zasiłek celowy na dofinansowanie do: zakupu jednego kompletu bielizny pościelowej z prześcieradłem w kwocie [...] zł. jednorazowo; opłat za energię elektryczną z terminem płatności [...] w kwocie [...] zł. jednorazowo; zakupu środków czystości na okres 3 miesięcy ([...]) w kwocie [...] zł.; odzieży i obuwia wiosenno-letniego w kwocie [...] zł. jednorazowo. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił przepisy regulujące zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej. Stwierdził następnie, że dofinansowanie przyznano na jeden komplet bielizny pościelowej, gdyż uznano, iż zakup jednego kompletu bielizny zaspakaja potrzebę bytową w tym zakresie. Podkreślono, że w związku z ograniczonymi środkami finansowymi wprowadzono limity wsparcia finansowego w formie zasiłków celowych i celowych specjalnych na opłacenie energii. Zgodnie z przyjętymi zasadami w gospodarstwach jednoosobowych dofinansowanie do rachunku za energię udzielane jest do kwoty 50,- zł. miesięcznie. Dodatkowo w ocenie organu na zakup niezbędnych środków czystości w jednoosobowym gospodarstwie domowym wystarczająca jest kwota [...] zł. miesięcznie. D.B. w odwołaniu stwierdził, że organ pierwszej instancji naruszył zasadę równości wobec prawa. Zdaniem odwołującego, przyjęte zasady uwzględniają wartość energii w stosunku do wysokości rachunku, a nie w stosunku do danego okresu rozliczeniowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...], Nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ na podstawie znajdującego się w aktach arkusza wywiadu środowiskowego ustalił, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i zamieszkuje w lokalu komunalnym o powierzchni [...] m2, za który opłaty regulowane są na bieżąco. Obecnie jest zarejestrowana w Powiatowego Urzędu Pracy jako osoba bezrobotna, a na jej dochód w miesiącu [...] składał się zasiłek stały w wysokości [...] zł. i dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł. W miesiącu [...] na dochód strony składał się dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł. Ponadto, dysponował kwotą pożyczki w wysokości [...] zł., która nie wchodzi do dochodu. Z notatki służbowej z dnia [...] wynika, że D.B. w dniu [...] uregulował rachunek za energię elektryczną z datą płatności do [...] i na dzień [...] nie posiada zadłużeń w opłaceniu energii elektrycznej, dodatkowo z analizy budżetu za miesiąc [...] wynika, że różnica pomiędzy dochodem a wydatkami wynosi [...] zł. Wskazano następnie, że organ pierwszej instancji przyznając zasiłki celowe musi brać pod uwagę swoje możliwości finansowe, aby je tak wykorzystać żeby zaspokoić niezbędne potrzeby jak największej liczby potrzebujących. Ograniczone możliwości finansowe budżetu Państwa, a w ślad za ilość tym ośrodków pomocy społecznej są faktem powszechnie wiadomym, o którym szeroko informują środki masowego przekazu. Ponadto obowiązujące przepisy prawa nie nakładają na organ obowiązku udzielania pomocy w formie zasiłku celowego w równej wysokości dla wszystkich zainteresowanych, a wprost przeciwnie, nakazują wyważanie indywidualnych potrzeb i możliwości udzielenia pomocy. Natomiast jak wynika z ustaleń, których zainteresowany nie kwestionował, otrzymuje on systematycznie w różnej formie pomoc za środków finansowych Ośrodka Pomocy Społecznej. Z akt postępowania wynika, że rozpatrując wniosek strony organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił jego sytuację materialną życiową i rodzinną skarżącego oraz zgłoszone potrzeby życiowe. W związku tym, po przeanalizowaniu materiału dowodowego Kolegium stwierdziło, że brak jest przesłanek do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. D.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższą decyzję oraz zaznaczył, że szczegółowe uzasadnienie skargi przedstawi na rozprawie. W odpowiedzi na skargę organ postulował o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów zarówno w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i oceny prawnej w świetle mających zastosowanie przepisów. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia są przepisy ustawy z 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2008 r., nr 115, poz. 728 z późn. zm.). Zgodnie z dyspozycją art. 39 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu, co oznacza, że zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego. Natomiast art. 2 ust.1 i art. 3 ust.1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że jest to instytucja mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. Kontrola decyzji uznaniowej przez Sąd, a więc takiej jaka zapadła w sprawie niniejszej, ogranicza się do zbadania zgodności z prawem decyzji uznaniowej, ale nie wnika już w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Podejmując decyzję uznaniową organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art. 7 K.p.a., jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków finansowych. Należy w tym miejscu podkreślić, iż skarżący otrzymuje wsparcie w formie zasiłku celowego i dodatku mieszkaniowego, co oznacza, iż nie pozostał on bez wsparcia finansowego udzielonego ze strony organu do tego uprawnionego. Organy orzekające w omawianej sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności od jakich uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego i wskazały na brak możliwości finansowych organu w realizacji wszystkich zgłaszanych przez skarżącego potrzebach. Reasumując, w ocenie Sądu, organy nie naruszyły granicy uznania administracyjnego w przyznaniu zasiłku celowego określonej w art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Samo spełnianie kryteriów ustawowych nie oznacza obowiązku przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego, ponieważ organ może, ale nie musi, przyznać świadczenie. Uznanie administracyjne obejmuje również ocenę warunków uzasadniających przyznanie pomocy, jak również decyzję co do jej wysokości. Jeśli organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby strony, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania stronie zasiłku celowego, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa (por. wyrok z dnia 14 lutego 2006 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1825/05, publ. Lex nr 194040). W świetle powyższego nie można postawić organom orzekającym zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. Decyzje wydane zostały w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, a o odmowie przyznania świadczenia w pełnym zakresie decydowała zarówno sytuacja życiowa skarżącego, jak również możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu, w tym naruszeń przepisów Konstytucji RP. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270), Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.