IV SA/Gl 110/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi K.W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego w służbach mundurowych oddala skargę Komendant Miejski Policji w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) § 13 ust. 1 pkt 3 i § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego zobowiązał K.W. do opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. [...] wraz ze wszystkimi osobami wspólnie zamieszkującymi. W uzasadnieniu decyzji organ ten stwierdził, że strona zajmuje przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego, a lokal ten pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w K.. Mieszkanie to zostało przydzielone J.W., który zmarł w dniu [...]. Żona wyżej wymienionego D.W. zachowała prawo do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, jednakże w dniu [...] zmarła. Obecnie w lokalu tym zamieszkuje K.W. wraz z synem B.B.. Nadto organ pierwszej instancji stwierdził, że K.W. nie posiada uprawnień do zajmowanego lokalu, albowiem w jej przypadku nie występuje żadna z przesłanek pozwalających na potwierdzenie jej prawa do dalszego zajmowania go, gdyż K.W. nie jest i nie była policjantem, zatem nie mogła nabyć prawa do emerytury lub renty policyjnej ani też nie pozostaje w kręgu osób, którym przysługuje prawo do policyjnej renty rodzinnej, a tym samym nie przysługuje jej prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Policji. Odwołanie od tej decyzji do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. wniosła K.W., która wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. W odwołaniu tym przedstawiła wpierw okoliczności w jakich w nim zamieszkała i podkreśliła, że poza wskazanym lokalem nie zajmuje żadnego innego. Podkreśliła, że jest matką samotnie wychowującą syna, a w celu poprawy warunków mieszkaniowych wspólnie z matką dokonała remontu tego lokalu, który pochłonął wszelkie oszczędności. Z uwagi na brak środków nie jest w stanie pozyskać innego lokalu mieszkalnego. Dodała także, że pracuje niedaleko miejsca zamieszkania, co znacznie ułatwia jej pogodzenie wszystkich obowiązków w związku z samotnym wychowywaniem syna. Podniosła również, że w 2001 r. jej mama podejmowała próbę wykupu przedmiotowego lokalu, jednakże nie wyrażono na to zgody, nadto wystąpiła z prośbą rozważenia możliwości przekazania powyższego lokalu do Urzędu Miasta w K. celem zawarcia umowy najmu. Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ ten wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie dokonał własnych ustaleń w sprawie. Organ odwoławczy przywołał treść art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym decyzje o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego. Przywołany przepis stanowi samoistną podstawę prawną do wydania decyzji w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji. Przepisy art. 88 i art. 98 ustawy o Policji stanowią o przysługującym policjantowi prawie do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę. Zaznaczono, że stosownie do postanowień art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.) funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiedniego ministra lub podległych mu organów w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby, a do tych mieszkań stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. W dalszej części uzasadnienia podkreślono, że K.W. nie jest uprawniona do przydziału lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, ponieważ nie jest funkcjonariuszem Policji w służbie stałej, ani emerytem lub rencistą policyjnym. Z uwagi na ustalenie, iż K.W. zajmuje przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego, niezbędne stało się wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Zdaniem organu odwoławczego załatwienie sprawy dotyczącej przydziału lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji następuje tylko w stosunku do policjantów oraz emerytów i rencistów policyjnych, tym samym brak było podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku strony. W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy podkreślił, że zameldowanie na pobyt stały w konkretnym lokalu nie stanowi okoliczności decydującej o posiadaniu przez osobę zameldowaną tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, ponieważ ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osoby, a nie stwarza prawa do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Na zakończenie organ odwoławczy zaznaczył, że organ pierwszej instancji bezzasadnie przywołał w podstawie prawnej § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych, ponieważ odnosi się on do opróżnienia tymczasowej kwatery. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniosła K.W.. W skardze tej podniosła, że przedmiotowe mieszkanie w [...] zostało przydzielone jej ojcu J.W.. Po śmierci ojca w 1999 r. w stosunek najmu wstąpiła jej matka D.W.. W 2001 r. jej matka wystąpiła do Komendanta Miejskiego Policji w K. z wnioskiem o wyrażenie zgody na wykup mieszkania, jednakże nie otrzymała takiej zgody, a [...] matka jej zmarła. Strona podkreśliła, że od 1974 r. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, jak również zaznaczyła, że syn jej jest pod stałą kontrolą lekarzy w zakresie neurologii i psychologii i wymaga stabilizacji bytowej i rodzinnej. W dalszej części skargi strona przedstawiła przebieg postępowania jak również podejmowane w jego trakcie rozstrzygnięcia. Zaznaczyła, że nie posiada środków na wynajem mieszkania jak również na jego kupno. W dalszej części skargi odwołała się do treści art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jej zdaniem postępowanie organów Policji z punktu widzenia prawa prawdopodobnie było poprawne, jednakże nie miało na względzie interesu społecznego i słusznego interesu strony i nie przyczyniło się do pogłębienia zaufania do organów Państwa. Podkreśliła również, że jej sytuacja znajduje się na granicy prawa administracyjnego i prawa cywilnego, a w tego typu przypadkach należy mieć na uwadze treść art. 5 Kodeksu cywilnego, który mówi, że nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Jej zdaniem organy administracji w ramach postępowania i wydanych decyzji dopuściły się naruszenia tego przepisu. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Przystępując do analizy prawidłowości zaskarżonej decyzji przyjdzie w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na stan prawny obowiązujący w tej sprawie. Zgodnie z treścią art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji ministra spraw wewnętrznych i administracji lub podległych mu organów wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego przez policjanta lub członków jego rodziny albo przez inne osoby bez tytułu prawnego przy czym decyzję taką wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. W tej sytuacji niezbędnym jest ustalenie, kto może dysponować tytułem prawnym do takiego lokalu mieszkalnego. Stosownie do postanowień art. 88 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny. Zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiedniego ministra lub podległych mu organów w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby, a do tych mieszkań stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Natomiast po myśli art. 29 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy prawo do wskazanego lokalu mieszkalnego, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Przepisy prawa regulujące kwestie związane z opróżnianiem lokalu mieszkalnego jak również wskazaniem sytuacji, kiedy dany lokal może zostać przyznany funkcjonariuszowi policji lub członkowi jego rodziny, zostały także przywołane przez organy administracji obu instancji, a zatem należy stwierdzić, że organy te w sposób prawidłowy określiły stan normatywny w sprawie. Skoro stan normatywny został ustalony w sposób prawidłowy niezbędne jest sprawdzenie czy stan faktyczny odpowiada ustaleniom organów administracji. W pierwszej kolejności przyjdzie ustalić, czy lokal przy ul. [...] w K. pozostaje w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji lub podległych mu organów. Jak wynika z decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] przedmiotowy lokal został przydzielony Komendzie Miejskiej Milicji Obywatelskiej w K.. Decyzja ta nie została uchylona zatem w dalszym ciągu wywołuje przewidziane w niej skutki prawne. Oznacza to, że lokal ten znajduje się w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych lub podległych mu organów. Zatem w stosunku do tego lokalu zastosowanie posiadają unormowania zamieszczone w ustawie o Policji. Lokal ten mocą przydziału nr [...] z dnia [...] przydzielony został funkcjonariuszowi Milicji Obywatelskiej J.W., jako mieszkanie służbowe. W następstwie tego przydziału z wyżej wymienionym zawarta została umowa najmu powyższego lokalu mieszkalnego. W dniu [...] zmarł J.W. i stosownie do zaświadczenia wystawionego przez Komendanta Miejskiego Policji w K. z dnia [...] w prawo do zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] zachowała D.W., która w dniu [...] zmarła. We wskazanym lokalu od 1974 r. zamieszkuje K.W., która obecnie samotnie wychowuje syna B.B., który jak wynika to z dołączonej dokumentacji medycznej wymaga wzmożonej opieki. Przedstawiony powyżej stan faktyczny w zestawieniu z przywołanym powyżej stanem normatywnym pozwala stwierdzić, że skarżąca zajmuje przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego. Do przyjęcia takiego stanowiska skłania fakt, iż przedmiotowy lokal przydzielony został J.W., z którym zamieszkiwała wspólnie jego żona D. W i tylko te osoby posiadały tytuł prawny do jego zajmowania. Inne osoby mogłyby w sposób prawnie skuteczny ubiegać się o nabycie tytułu prawnego do zajmowania tego lokalu ale tylko w przypadkach określonych w art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Zgodnie z tym przepisem funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiedniego ministra lub podległych mu organów w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby, a do tych mieszkań stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Z tego też powodu rodzice strony zachowali prawo do zajmowanego lokalu. Jednocześnie na mocy art. 29 ust. 2 i ust. 3 wyżej wymienionej ustawy prawo do przedmiotowego lokalu zagwarantowane zostało osobie na okres pobierania renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu. Jak wynika to z postanowień art. 67 i art. 68 ustawy o rentach i emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych prawo do renty rodzinnej nabywają między innymi dzieci własne i dzieci drugiego małżonka z tym, że dzieci te mają prawo do renty rodzinnej do ukończenia nauki w szkole nie dłużej niż do osiągnięcia 25 roku życia, a bez względu na wiek jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy w okresie do nauki nie dłużej niż do osiągnięcia 25 roku życia. Jak wynika z akt sprawy K.W. nie ma ustalonego prawa do policyjnej renty rodzinnej po zmarłym J.W. i nie zgłaszała wniosku o ustalenie takiego prawa. Okoliczność ta wynika z pisma Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...]. W świetle przedstawionej analizy stanu normatywnego i faktycznego w sprawie przyjdzie stwierdzić, że organy administracji zasadnie wydały decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, ponieważ skarżąca nie wykazała się tytułem prawnym do jego zajmowania. W skardze do tutejszego Sądu skarżąca zarzuciła organom Policji, że z punktu widzenia prawa podjęte rozstrzygnięcie prawdopodobnie było poprawne, jednakże nie miało na względzie interesu społecznego i słusznego interesu strony i nie przyczyniło się do pogłębienia zaufania do organów Państwa. Podkreśliła również, że jej sytuacja znajduje się na granicy prawa administracyjnego i prawa cywilnego, a w tego typu przypadkach należy mieć na uwadze treść art. 5 Kodeksu cywilnego, który mówi, że nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Jej zdaniem organy administracji w ramach postępowania i wydanych decyzji dopuściły się naruszenia tego przepisu. Nadto w trakcie rozprawy przed tutejszym Sądem podniosła, że odmowa wyrażenia zgody na wykup przedmiotowego lokalu przez jej matkę – D.W. stanowił formę dyskryminacji i nierówności w stosunku do niej. Odnosząc się do zarzutów strony sformułowanych w skardze przyjdzie stwierdzić, że nie mogą one zostać uwzględnione. Otóż sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności z prawem decyzji wydawanych przez organy administracji publicznej. W tej sytuacji sądy te podejmując orzeczenia związane są oceną prawa zamieszczonego w ustawie, a nie aspektami o charakterze pozaprawnym, w tym zasadami współżycia społecznego. Przyjdzie zwrócić skarżącej uwagę na fakt, że interes społeczny wyznaczany jest normami prawnymi, a organy administracji obowiązane są dbać o ten interes. Z kolei strona postępowania administracyjnego uprawniona jest do podnoszenia wszelkich argumentów, które pozwoliłyby na przyznanie mocy jej słusznemu interesowi. Zatem organ administracji publicznej zobligowany jest zestawić treść normy prawnej z formułowanym słusznym interesem strony i będzie mógł uwzględnić interes prezentowany przez stronę, jeżeli przepis prawa będzie mu na to zezwalał. W rozpatrywanej sprawie unormowania prawne są jednoznaczne i określają sytuacje, w których można nabyć tytuł prawny do lokalu będącego w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji lub podległych mu organów. Skarżąca tych wymogów nie spełnia, co w sposób nie budzący żadnej wątpliwości wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, tym samym nie można mówić o tym, że organ ten dopuścił się naruszenia słusznego interesu strony. Także nie można opowiedzieć się za poglądem, że organ dopuścił się naruszenia postanowień art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Skarżąca w swojej skardze podniosła, że przedmiotowa sprawa znajduje się na granicy prawa administracyjnego i prawa cywilnego i z tego powodu w sprawie tej zastosowanie powinien znaleźć art. 5 Kodeksu cywilnego. Stanowisko skarżącej nie jest trafne, albowiem sprawa ta przynależy wyłącznie do prawa administracyjnego, natomiast prawo cywilne pojawia się jako następstwo czynności administracyjnoprawnej. Z tego powodu w sprawie tej nie ma zastosowania przywołany przez nią art. 5 Kodeksu cywilnego. W trakcie rozprawy przed tutejszym Sądem skarżąca sformułowała zarzut sprowadzający się do tego, że odmowa wyrażenia zgody na wykup mieszkania zgłoszony przez D.W. w 2001 r. stanowiła wyraz dyskryminacji i nierównego traktowania. Na wstępie przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że nawet gdyby podzielić stanowisko skarżącej, to wskazane naruszenia dotyczyłyby wyłącznie D.W., a nie skarżącej. Zatem w ramach prowadzonego postępowania podnoszony zarzut nie może być uwzględniony, ponieważ nie jest z nim związany i nie dotyczy sytuacji prawnej skarżącej. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.