IV SA/Gl 1105/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Asesor WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Referent stażysta Izabela Auguścik-Michułka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję. B. G. [...] r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego przedkładając deklarację o wysokości dochodów, zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w B. o wysokości zasiłku dla bezrobotnych oraz zaświadczenie o wysokości dochodów jej syna. Jednocześnie podała w deklaracji o wysokości dochodów , że prowadzi z synem gospodarstwo domowe, a średni dochód na jednego członka gospodarstwa domowego wynosi [...] zł. miesięcznie. Na podstawie umowy najmu zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej [...] m² , miesięczna kwota wydatków na mieszkanie wynosi [...]zł. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta B. Naczelnik Wydziału Świadczeń Rodzinnych, na podstawie art.39 ust.1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. Nr 142 z 2001r.,poz.1591 z późń. zm.) w zw. z art. 3 ust. 1, art. 7 ust.1, 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.) oraz § 2 ust.1 i 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. nr 156 z 2001r.,poz.1817) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku, przyznał B. G. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł. miesięcznie na okres od [...]r. do [...]r. W odwołaniu z dnia [...]r. strona zakwestionowała wysokość dodatku mieszkaniowego argumentując, że jej opłaty za mieszkanie wynoszą [...]zł. a nie jak przyjęto w decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego [...]zł. Dodała, iż poprzednio otrzymywała dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł. pomimo wyższych dochodów. Wniosła o przyznanie dodatku mieszkaniowego w wyższej kwocie. Decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 3 ust. 1 i 3 oraz art. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71, poz.734 z późn. zm. ) oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, art. 17 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że odwołująca się prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe zamieszkując wraz z synem w lokalu mieszkalnym o powierzchni użytkowej [...]m², a powierzchnia normatywna dla tego typu rodziny wynosi [...] m2. Zgodnie z art.3 ust.1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art.2 ust.1 jeśli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% w gospodarstwie wieloosobowym. Ponadto, w przypadku, gdy średni miesięczny dochód jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych wyżej , wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek mieszkaniowy w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie 2-4-osobowym. W rozpatrywanej sprawie dochód strony-w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku –wynosił [...] zł., co stanowiło [...] zł. na miesiąc i [...] zł. miesięcznie na osobę. Zatem średni miesięczny dochód na jedną osobę w gospodarstwie domowym odwołującej się w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku nie przekroczył 125% najniższej emerytury wynoszącej w dacie orzekania przez organ pierwszej instancji [...] zł. Jak podkreślił organ odwoławczy -faktyczne wydatki na mieszkanie wynosiły [...] zł. Jednakże-z uwagi na brak wodomierza w zajmowanym lokalu mieszkalnym-zużycie wody zostało obliczone zgodnie z art.23 ust.1ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ( Dz.U. Nr72, poz.747) oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody( Dz.U. Nr 8, poz.70).Opłata za zużycie wody wraz z odprowadzeniem ścieków- obliczona zgodnie z powyższymi przepisami- -wyniosła [...] zł.( [...] zł./m3 x [...]m3 x 2 osoby). Zarządca domu określił opłatę za zużycie wody i odprowadzenie ścieków na kwotę [...]zł. Jednakże kwota powyższa nie mogła być podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego. Jak podniósł w uzasadnieniu organ odwoławczy, wydatki strony na zajmowane mieszkanie wynosiły : czynsz-[...] zł. opłata za wodę-[...]zł. i opłata za wywóz nieczystości stałych-[...]zł., po zsumowaniu dawało to kwotę [...]zł. W przeliczeniu na powierzchnię normatywną była to kwota [...] zł. Do podstawy obliczenia dodatku przyjęto 90% ponoszonych wydatków, co stanowiło [...] zł., kwotę tę powiększono o ryczałt z tytułu braku w lokalu centralnie ciepłej wody ([...]zł.) i centralnego ogrzewania ([...]zł.), co łącznie stanowiło kwotę [...]zł. miesięcznie. Kwota ta została pomniejszona o udział gospodarstwa domowego w kosztach utrzymania mieszkania tj. o kwotę [...]zł.(15% z kwoty [...]zł.). Z uwagi na powyższe ustalono, że obliczony na tej podstawie dodatek mieszkaniowy stanowi wartość [...]zł., a wydana decyzja pierwszoinstancyjna jest prawidłowa. B. G. na powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się przyznania dodatku mieszkaniowego w wyższej kwocie. Argumentowała, że wyliczenie kwoty dodatku nie uwzględnia ani jej stanu zdrowia, ani też okoliczności, że jej syn nie będzie łożył na jej utrzymanie. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi przytoczył przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz podkreślił, iż zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy uwzględniły wysokość ponoszonych przez stronę wydatków na zajmowane mieszkanie, w tym opłat za wodę i wywóz nieczystości płynnych – obliczonych zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ponadto syn B. G. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze stroną i stąd miała obowiązek wykazać jego dochody w deklaracji o wysokości dochodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zatem do przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Jednocześnie na podstawie art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd dokonuje kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem zgodności z prawem nie będąc związany zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Obowiązująca w dacie wydania zaskarżonej decyzji ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.) uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego od spełnienia przesłanek wymienionych w art. 2 – 7 ustawy. Zgodnie z art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku mieszkaniowego zależy od łącznego dochodu gospodarstwa domowego, wysokości wydatków poniesionych na mieszkanie, liczby członków gospodarstwa domowego, powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu. Odnośnie drugiego z wymienionych kryteriów podkreślić należało, że zgodnie z art.6 ust.1 w związku z art. 6 ust.2 pkt 2 cytowanej ustawy, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust.3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego w gospodarstwie 2-4 osobowym. Natomiast przepis § 2 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r.w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz.1817) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki w wysokości 90% naliczonych i ponoszonych wydatków . Jednakże Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r., sygn. akt P 4/05 (Dz. U. z 2006 r., Nr 84, poz. 587) orzekł, że § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817) jest niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.). Wobec tego przepis § 2 ust. 2 cytowanego rozporządzenia utracił moc z dniem 18 maja 2006 r. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny podniósł, że "Ograniczenie wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego o 10% nie ma podstaw w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w szczególności w art. 6 ust. 1ustawy". Na podstawie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Przepis zaś art. 190 ust. 4 Konstytucji statuuje zasadę wzruszalności orzeczeń, rozstrzygnięć i decyzji wydanych na podstawie aktów normatywnych uznanych za sprzeczne z Konstytucją, ustawą lub umową międzynarodową. Zgodnie z art. 145 a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego można żądać wznowienia postępowania również w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił usunięty z obrotu prawnego powołanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, co zgodnie z wyżej cytowanymi przepisami prawa, skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja jako oparta na wadliwych założeniach materialnoprawnych nie mogła się ostać. Odnosząc się do zarzutów podkreślić należało, że w toku postępowania administracyjnego zebrano materiał dowodowy pozwalający na prawidłowe ustalenie wysokości wydatków na zajmowane mieszkanie w tym kwoty opłaty z tytułu zużycia wody a następnie organy obydwu instancji dokonały prawidłowych ustaleń w tym zakresie, w oparciu o właściwą ocenę dowodów. Z uwagi na brak wodomierza w zajmowanym lokalu mieszkalnym, zużycie wody zostało obliczone zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U.nr 72, poz.747) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz.U.nr 8, poz.70 ). Ponadto dochody syna B. Gaszewskiej -zgodnie z ustaleniami -prowadzącego gospodarstwo domowe wspólnie ze stroną -musiały być uwzględnione przy obliczaniu wysokości dochodów gospodarstwa domowego strony. W świetle przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie ma też podstaw do podwyższenia dodatku mieszkaniowego z uwagi na stan zdrowia skarżącej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). W rozpoznawanej sprawie bezprzedmiotowe było rozstrzygnięcie w zakresie objętym art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy zważy, iż na skutek wspomnianego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego obowiązuje wyłącznie stan prawny przewidziany w ustawie o dodatkach mieszkaniowych.