IV SA/Gl 1115/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.), Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Komisarza Wyborczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu wójta w kwestii wniosku skarżącego o wyłączenie starszego referendarza sądowego Andrzeja Majznera p o s t a n a w i a odmówić wyłączenia starszego referendarza sądowego W piśmie z dnia 26 marca 2017r. A. Z. wniósł o wyłączenie referendarza sądowego Andrzeja Majznera. Podał, że w sprawie z jego skargi postępowanie dotyczące rozpoznania wniosku o prawo pomocy było prowadzone przez referendarza sądowego Łukasza Strzępka, następnie z nieznanych mu powodów doszło do zmiany referendarza, co jego zdaniem może świadczyć o stronniczości obu referendarzy. Nadto nie został on poinformowany o zmianie referendarza ani o przyczynach tej zmiany. Do akt niniejszej sprawy dołączono oświadczenie starszego referendarza sądowego Andrzeja Majznera z dnia 10 kwietnia 2017 r., w którym wskazał on, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 lub w art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej "P.p.s.a.") uzasadniające wyłączenie go od rozpoznawania złożonych przez skarżącego wniosków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o wyłączenie referendarza nie może zostać uwzględniony. Instytucja wyłączenia referendarza ukształtowana jest poprzez odesłanie do przepisów o wyłączeniu sędziego (art. 24 § 1 P.p.s.a.) i ma na celu zagwarantowanie bezstronności przy orzekaniu w danej sprawie, tzn. ma zapewnić, aby na treść rozstrzygnięcia nie miały wpływu osobiste zapatrywania i uprzedzenia osoby biorącej udział w jego podjęciu. Powołana ustawa przewiduje dwie grupy przyczyn wyłączenia referendarza, tj. z mocy prawa oraz na wniosek strony (czy też na żądanie referendarza). Stosownie do treści art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W związku z powyższym oraz mając na uwadze aktualne orzecznictwo należy zwrócić uwagę na to że, przez okoliczności, o których mowa w art. 19 P.p.s.a. rozumieć należy zarówno te związane z osobistymi stosunkami między sędzią (odpowiednio referendarzem) a stroną czy jej przedstawicielem, ale także inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w sytuacji konkretnego sędziego (referendarza) mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Natomiast przez stosunki osobiste należy rozumieć relacje charakteryzujące się istnieniem więzi uczuciowej, emocjonalnej (niezależnie od tego, czy wywołuje ona emocje pozytywne, czy negatywne), gospodarczej (ekonomicznej). Poza tym inne uzasadnione okoliczności mogą dotyczyć w szczególności wcześniejszych związków z daną sprawą (poprzez wykonywanie obowiązków służbowych jeszcze przed objęciem przez niego funkcji). Tym samym wyłączenie referendarza czy sędziego nie może następować automatycznie. W każdej sprawie należy indywidualnie oceniać, czy i na ile okoliczności mają wpływ na ich bezstronność. Albowiem art. 19 P.p.s.a. nie może służyć do utrudniania działalności sądów. Wątpliwości co do bezstronności muszą zatem mieć charakter realny, a nie tylko potencjalny. Wątpliwości zatem nie mogą wynikać tylko z subiektywnego przekonania strony, ale z istnienia ważnych powodów, które obiektywnie potwierdzają istnienie okoliczności, wskazanych w art. 19 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2014 r., Sygn. akt II FZ 1210/14, LEX nr 1500181). Odnosząc się do wniosku skarżącego należy wyjaśnić, że starszy referendarz sądowy Łukasz Strzępek wykonuje swoje obowiązki w Wydziale II tutejszego sądu, zaś starszy referendarz sądowy Andrzej Majzner w Wydziale IV. W trakcie nieobecności referendarza z Wydziału IV jego obowiązki przejmuje referendarz z Wydziału II i tak było w rozpoznawanej sprawie. Z powodu nieobecności w pracy starszego referendarza sądowego Andrzeja Majznera czynności takie jak wezwanie do uzupełnienia braku formalnego wniosku o prawo pomocy były podjęte przez starszego referendarza sądowego Łukasza Strzępka. Zatem w zaistniałym stanie faktycznym oraz w świetle przywołanych wyżej przepisów wniosek skarżącego nie mógł odnieść skutku. Nie może stanowić przesłanki wyłączenia referendarza od udziału w sprawie samo stwierdzenie wnioskodawcy, że – w jego ocenie –referendarze sądowi są osobami stronniczymi, bez wskazania przez skarżącego na okoliczności, w których stanowisko to znajdowałoby uzasadnienie. Okolicznością taką na pewno nie jest zastępstwo za osobę nieobecną w pracy. Należy wyjaśnić, że wniosek o wyłączenie referendarza mogą uzasadniać jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, takich zaś przyczyn nie ma w niniejszej sprawie. Sąd stwierdził, że nie zachodzą również przyczyny opisane w art. 18 P.p.s.a. powodujące wyłączenie referendarza z mocy ustawy. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie na podstawie art. 19 w związku z art. 22 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.