IV SA/Gl 1120/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-03-30
Skład orzekający: Andrzej Matan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy student, który nie posiada stałego źródła dochodu, utrzymuje się z korepetycji i pomocy rodziców, którzy opłacają jego mieszkanie i zapewniają środki na wyżywienie, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony mu adwokat w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Student, który nie posiada stałego źródła dochodu, utrzymuje się z korepetycji i pomocy finansowej rodziców, którzy pokrywają koszty utrzymania jego mieszkania oraz zapewniają środki na wyżywienie, wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z tym, na mocy art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd powinien zwolnić go od kosztów sądowych i ustanowić dla niego adwokata.Stan faktyczny
Skarżący M.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata po tym, jak jego skarga na decyzję o odmowie przyznania stypendium rektora została odrzucona z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego. Skarżący wskazał, że jest studentem, nie ma stałej pracy, utrzymuje się z korepetycji i pomocy rodziców, którzy opłacają jego mieszkanie i zapewniają środki na wyżywienie. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedłożył umowę najmu i udokumentował swoje dochody i wydatki.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych; 2. Ustanowiono dla skarżącego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Matan po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.M. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki [...] z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla skarżącego adwokata.
Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę M.M. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki [...] z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów, z powodu nieuiszczenia w terminie wpisu sądowego od powyższej skargi.
W dniu 29 stycznia 2015 r. skarżący złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W treści wniosku wskazał, że studiuje w trybie dziennym, nie ma stałej pracy oraz utrzymuje się z prac dorywczych (korepetycji – 100 zł na miesiąc) i pomocy rodziców, którzy opłacają skarżącemu mieszkanie a także dają mu "miesięczne kieszonkowe" w wysokości 200 zł przeznaczane w całości na wyżywienie. Następnie M.M. stwierdził, iż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie o wielkości 32 m2 – ½ własności oraz nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Zarządzeniem z dnia 18 lutego 2015 r. Sędzia sprawozdawca wezwał M.M. do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, w szczególności poprzez:
– sprecyzowanie, czy skarżący zamieszkuje wraz z rodzicami w jednej nieruchomości i w takiej sytuacji zobowiązano go do udokumentowania źródeł ich dochodów. Jednocześnie zastrzeżono, iż w razie gdyby zamieszkiwał sam to powinien potwierdzić ten fakt zaświadczeniem organu gminy wskazującym osoby zameldowane pod jego adresem zamieszkania;
– wskazanie miesięcznej wysokości pomocy finansowej otrzymywanej od rodziców;
– udokumentowanie źródeł dochodów skarżącego pochodzących z korepetycji;
– udokumentowanie miesięcznej wysokości kosztów utrzymania mieszkania, w którym skarżący zamieszkuje, czyli ponoszonych opłat za tzw. media.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pismem z dnia 10 marca 2015 r. M.M. oświadczył, że zamieszkuje sam na dowód czego przedłożył umowę najmu. Jednocześnie wskazał, iż koszty utrzymania wynajmowanego mieszkania opiewają na kwotę 400 zł miesięcznie. Dodał również, że pomoc finansowa otrzymywana od rodziców to kwota 400 zł miesięcznie. Natomiast dochód jaki osiągnął z korepetycji w miesiącach styczeń i luty 2015 r. wyniósł łącznie 180 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2012 r., poz. 270) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Poza tym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych należy zauważyć, iż udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w których jest co najmniej prawdopodobne, że zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 14 października 2014 r. sygn. akt II GZ 628/14, LEX nr 1530569). Poza tym strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. A zatem Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy. Natomiast z konstrukcji art. 246 § 1 P.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy a rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii w dużej mierze zależy od tego, co zostanie wykazane przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2014 r. sygn. akt II OZ 1028/14, LEX nr 1530792).
Z akt sprawy wynika, że M.M. jest studentem, nie posiadającym stałego źródła dochodu, utrzymującym się z udzielania korepetycji oraz pomocy finansowej rodziców, którzy pokrywają koszty utrzymania jego mieszkania w szczególności płacą czynsz i dają kieszonkowe, przeznaczane przez skarżącego w całości na wyżywienie.
Reasumując, w ocenie Sądu, wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, dlatego też na mocy art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło