IV SA/Gl 1142/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, , , po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy W dniu 29 listopada 2013 r. skarżąca nadała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF", w którym domagała się ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie pracuje, pobiera zasiłek rodzinny, w kwocie 221 zł oraz alimenty na syna, w wysokości 275 zł. Zaznaczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwoma synami: F. i O. L. oraz z matką – R.M. Zadeklarowała jednocześnie, że posiada dom o powierzchni ponad 120 m2, budynek gospodarczy murowany o powierzchni 28 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 1.218 m2. Nie posiada natomiast zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Podała, że jej matka otrzymuje "rentę (emeryturę)" w wysokości 2.266,68 zł, wskazując jednak, iż pozostaje ona "w odrębnym gospodarstwie domowym". Wezwaniem z dnia 10 stycznia 2014 r. zwrócono się do wnioskodawczyni o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych ujętych we wniosku, poprzez udokumentowanie wysokości ponoszonych kosztów utrzymania nieruchomości i opłat za tzw. media (energia elektryczna, gaz, woda, wywóz śmieci, usługi telekomunikacyjne itd.) oraz nadesłanie wyciągów i wykazów posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych. W wyznaczonym terminie strona nie udzieliła na to wezwanie żadnej odpowiedzi. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis ten stanowi odstępstwo od ogólnej zasady obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym ponoszenia przez strony kosztów postępowania sądowego wyrażonej w treści art. 199 P.p.s.a. Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które ze względu na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Oznacza to, że przyznanie prawa pomocy ma bardzo ograniczony zakres stosowania i może mieć miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach i tylko wówczas, gdy spełnienie przez stronę przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy nie budzi wątpliwości. Odnosząc się do wniosku skarżącej o ustanowienie adwokata należy stwierdzić, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., to na niej spoczywał ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dodatkowo zaznaczyć należy, że stosownie do regulacji art. 255 P.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżąca nie uzupełniła danych ujętych we wniosku w zakresie wskazanym w wezwaniu z dnia 10 stycznia 2014 r. Nie można bowiem przyjąć, aby stan majątkowy i sytuacja rodzinna skarżącej zostały zobrazowane w sposób dostatecznie przekonujący. Skarżąca nie usunęła wątpliwości, jakie budziło oświadczenie o jej stanie majątkowym, a tym samym nie spełniła przesłanki określonej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Na marginesie można wskazać, że równolegle z niniejszym wnioskiem skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy także w innej sprawie zawisłej przed tutejszym Sądem, zarejestrowanej pod sygn. akt IV SA/Gl 382/13, gdzie przedłożyła dokumenty potwierdzające obciążające ją koszty utrzymania. Nawet jednak uwzględniając dane wynikające z rzeczonych dokumentów, nie sposób przyjąć, aby stan majątkowy i sytuacja życiowa strony uzasadniała zastosowanie wobec niej prawa pomocy. Wystarczy bowiem nadmienić, że potwierdzają one, iż różnica pomiędzy miesięcznym dochodem jej rodziny (2.647,68 zł) a sumą niezbędnych kosztów utrzymania tego gospodarstwa domowego to prawie 550 zł, co oznacza, że skarżąca dysponuje nadwyżką w tej kwocie, która umożliwia zgromadzenie środków potrzebnych na opłacenie adwokata z wyboru, bez narażenia siebie i rodziny na uszczerbek w koniecznych utrzymaniu. Podobne stanowisko zajął skład orzekający w jeszcze innych sprawach, w których strona wnosiła o ustanowienie adwokata (sygn. akt IV SA/Gl 1167/12, IV SA/Gl 123/13, IV SA/Gl 169/13), gdzie również odmówiono przyznania M.L. prawa pomocy.